• Buro Jansen & Janssen is een onderzoeksburo dat politie, justitie, inlichtingendiensten, de overheid in Nederland en Europa kritisch volgt. Een grond-rechten kollektief dat al 30 jaar publiceert over uitbreiding van repressieve wetgeving, publiek-private samenwerking, bevoegdheden, overheids-optreden en andere staatsaangelegenheden.
    Buro Jansen & Janssen Postbus 10591, 1001EN Amsterdam, 020-6123202/06-34339533, info@burojansen.nl.
    Steun Buro Jansen & Janssen wordt donateur.
  • Justitie en Veiligheid

  • Nieuwsblog

  • Openbaarheid

  • Nationaal Veiligheidsarchief

  • Publicaties

  • Crisis en Onveiligheid

  • Europa

  • Politieklachten

  • Veilig Internetten

  • Jansen Library

  • Demonstratierecht, is er ruimte voor het recht?

    Enkele artikelen over demonstraties en wat er kan gebeuren met je als je je mening laat horen op straat.
    Ook een groot onderzoek over zes jaar demonstreren in Den Haag (2000 – 2005)

    Ideologische orde: Gaan we protesteren?

    Inlichtingenoperatie studentenprotesten ‘Gaan we stenen gooien?’ deel 2

    Diverse studentendemonstraties van de afgelopen jaren werden in potentie als het plegen van een misdrijf beschouwd, zo blijkt uit documenten die J&J in handen kreeg via de Wob. Bescherming van de openbare orde komt steeds meer in het teken te staan van het verzamelen van inlichtingen zonder dat hierbij duidelijk wordt waarvoor, en wat er mee gebeurt. Burgemeesters, College van B&W’s en gemeenteraden weten niets van deze operaties af.

    Van eind 2009 tot de zomer van 2011 demonstreerden studenten en docenten tegen de bezuinigingen in het onderwijs. In die periode werden diverse actieve studenten in Utrecht en Amsterdam benaderd door de inlichtingendienst.

    In het eerdere artikel ‘Gaan we stenen gooien?’ worden deze benaderingen in verband gebracht met het persbericht van de operationele driehoek van Den Haag van 20 januari 2011. De avond voorafgaande de demonstratie meldde burgemeester Van Aartsen namelijk dat ‘de gemeente Den Haag aanwijzingen had dat radicalen de studentendemonstratie van vandaag willen verstoren’. De burgemeester zei dat de politie die aanwijzingen baseerde op informatie afkomstig van ‘open en gesloten bronnen’.

    Tijdens de demonstratie op die dag vonden er enige schermutselingen plaats op het Plein voor het Tweede Kamergebouw en op het Malieveld. De NOS meldde dat volgens de driehoek de 27 verdachten (cijfers van de politie) leden zouden zijn van de linkse groep Anti-Fascistische Aktie (AFA). Van de 27 verdachten werden er nog op dezelfde dag 22 vrijgelaten.

    Artikel als pdf
    ‘Gaan jullie stenen gooien?’
    documenten politie Gelderland Zuid
    documenten politie Gelderland Midden
    documenten politie Twente
    documenten gemeente Utrecht
    Documenten politie en parket Utrecht
    Documenten gemeente Amsterdam
    Documenten politie Amsterdam
    Documenten parket Den Haag
    Documenten politie Den Haag
    Documenten ministerie van Binnenlandse Zaken

    Rechtsstaatperikelen (II) Demonstreren in Nederland

    In Observant 52 staat het eerste deel van de tragiek van de openbaarheid in Nederland (oud en nieuw in de bak). Op 6 februari 2009 deed Buro Jansen & Janssen een informatieverzoek bij de regiopolitie Zaanstreek-Waterland. Op 6 maart 2009 werd dit verzoek in zijn geheel afgewezen. Op 3 april 2009 is bezwaar aangetekend tegen dit besluit. Zes maanden later is er nog geen besluit genomen. Ondertussen zijn de verdachten voor de rechter geleid. De rechter vond dat de demonstranten schuldig waren aan het betreden van een verboden terrein, maar zij kregen geen straf opgelegd, waardoor er voor de verdachten geen mogelijkheid tot beroep bestaat. De rechter kwam tot het oordeel op basis van een getuigenverklaring. De klacht van de demonstranten is nog steeds niet behandeld noch door de politie Zaanstreek Waterland noch door de Nationale Ombudsman. U heeft een andere mening dus u bent schuldig lijkt het credo te zijn. Hieronder het verhaal van de chauffeur van de bus waarin de demonstranten reisden en demonstrant nummer 9.
    lees meer

    Rechtsstaatperikelen (II): Demonstreren in Holland

    In Observant 52 staat het eerste deel van de tragiek van de openbaarheid in Nederland (oud en nieuw in de bak). Op 6 februari 2009 deed Buro Jansen & Janssen een informatieverzoek bij de regiopolitie Zaanstreek-Waterland. Op 6 maart 2009 werd dit verzoek in zijn geheel afgewezen. Op 3 april 2009 is bezwaar aangetekend tegen dit besluit. Zes maanden later is er nog geen besluit genomen. Ondertussen zijn de verdachten voor de rechter geleid. De rechter vond dat de demonstranten schuldig waren aan het betreden van een verboden terrein, maar zij kregen geen straf opgelegd, waardoor er voor de verdachten geen mogelijkheid tot beroep bestaat. De rechter kwam tot het oordeel op basis van een getuigenverklaring. De klacht van de demonstranten is nog steeds niet behandeld noch door de politie Zaanstreek Waterland noch door de Nationale Ombudsman. U heeft een andere mening dus u bent schuldig lijkt het credo te zijn. Hieronder het verhaal van de chauffeur van de bus waarin de demonstranten reisden en demonstrant nummer 9.

    Oud en nieuw in de bak

    De tragiek van de openbaarheid in Nederland (deel 1)

    Maandag 31 december 2007 vond een lawaaidemonstratie plaats bij verschillende gevangenissen in Nederland waar ook vluchtelingen worden opgesloten. Bij een lawaaidemonstratie worden gevangen vluchtelingen met veel lawaai en met leuzen een hart onder de riem gestoken. De demonstratie was een protest tegen het repressieve vluchtelingenbeleid in Nederland en bedoeld als steun aan de gevangenen. Op de lijst met gevangenissen stonden Zaandam, Schiphol, Nieuwersluis en de Bijlmerbajes. Het idee was om bij elke locatie een half uur lawaai te maken en vuurwerk af te steken.
    lees meer

    U bent tegen dus u bent verdacht

    Over het uitwisselen van gegevens over buiten parlementaire actievoerders en een krampachtige overheid

    Op 4 juni 2007 reizen drie Nederlandse vrouwen naar de G8 top in Heiligendamm. Zij komen nooit aan. Aan de Nederlands-Duitse grens worden zij aangehouden en teruggestuurd. De drie vrouwen worden teruggestuurd omdat zij een maand daarvoor hadden deelgenomen aan een demonstratie in Utrecht. Daar waren zij aangehouden in verband met het overtreden van een verkeersregel. Hetzelfde overkomt meer dan tien mensen uit Nederland. Ook aan andere Duitse grenzen worden er mensen geweerd die willen gaan protesteren. Het recht op vrijheid van meningsuiting van deze vrouwen is geschonden. Zij zijn gearresteerd voor het overtreden van een verkeersregel, fietsen op de rijweg daar waar het niet mag. Hierbij ging het om een legitiem protest. Zij zijn vastgehouden en vervolgens zijn hun persoonsgegevens uitgewisseld met de Duitse autoriteiten. Aan de Duitse grens zijn zij aangehouden en konden zij opnieuw geen gebruik maken van hun grondrecht om te demonstreren en te protesteren. Welkom in het Europa van de ‘open’ grenzen.

    Is er ruimte voor het recht?

    Op 23 februari 2006 schreven wij in onze conclusies van het onderzoeksrapport naar het recht op vrijheid van demonstratie in Den Haag het volgende: ‘De gemeente beroept zich voor haar restrictieve (en zoals eerder aangegeven vaak onrechtmatige) beleid op haar status van regeringshoofdstad en van zetel van veel diplomatieke vestigingen. Als gevolg daarvan zou zij excessief worden geconfronteerd met demonstraties. De statistieken laten echter zien dat de gemeente Den Haag schromelijk overdrijft. Bij veel demonstraties gaat het slechts om individuen die wekelijks of dagelijks hun stem willen laten horen. Echt grote demonstraties komen er in Den Haag niet meer voor.’ Een harde conclusie die burgemeester Deetman terzijde schoof. In de media verscheen één artikel over het rapport met de kop ‘Den Haag te streng voor betogingen – Onderzoek Stadspartij’ in de Haagse editie van het Algemeen Dagblad. Verders bleef het stil. Geen media-golf, geen politieke consequenties. Aan de hand van een rapport van de nationale ombudsman, een selectie uit de vele voorbeelden die bij ons zijn binnengekomen, correspondentie van burgemeester Deetman en minister Remkes en een tegenrapport gemaakt in opdracht van burgemeester Deetman wordt de huidige stand van de vrijheid van betoging en meningsuiting geanalyseerd.
    lees meer

    Is er ruimte voor het recht?

    Op 23 februari 2006 schreven wij in onze conclusies van het onderzoeksrapport naar het recht op vrijheid van demonstratie in Den Haag het volgende: ‘De gemeente beroept zich voor haar restrictieve (en zoals eerder aangegeven vaak onrechtmatige) beleid op haar status van regeringshoofdstad en van zetel van veel diplomatieke vestigingen. Als gevolg daarvan zou zij excessief worden geconfronteerd met demonstraties. De statistieken laten echter zien dat de gemeente Den Haag schromelijk overdrijft. Bij veel demonstraties gaat het slechts om individuen die wekelijks of dagelijks hun stem willen laten horen. Echt grote demonstraties komen er in Den Haag niet meer voor.’ Een harde conclusie die burgemeester Deetman terzijde schoof. In de media verscheen één artikel over het rapport met de kop ‘Den Haag te streng voor betogingen – Onderzoek Stadspartij’ in de Haagse editie van het Algemeen Dagblad. Verders bleef het stil. Geen media-golf, geen politieke consequenties. Aan de hand van een rapport van de nationale ombudsman, een selectie uit de vele voorbeelden die bij ons zijn binnengekomen, correspondentie van burgemeester Deetman en minister Remkes en een tegenrapport gemaakt in opdracht van burgemeester Deetman wordt de huidige stand van de vrijheid van betoging en meningsuiting geanalyseerd.

    De niet-aangemelde demonstratie

    NJCM-Bulletin jrg 32 (2007) nr. 3
    De Hoge Raad oordeelt dat de verplichting op grond van de Wet openbare manifestaties en de Haagse APV om uiterlijk 4 x 24 uur voorafgaand aan een te houden demonstratie daarvan kennisgeving te doen aan de burgemeester geen ongerechtvaardige beperking is van de demonstratievrijheid en acht een bevel tot be�indiging van een niet-aangemelde demonstratie, ongeacht de specifieke omstandigheden van het geval, zonder meer toegelaten. Daarmee biedt het Nederlandse recht anders dan bijvoorbeeld het Duitse, onvoldoende ruimte voor spontane en spoedbetogingen die niet binnen de voorgeschreven termijn kunnen worden aangemeld. Vanuit EVRM-perspectief is daarop gegronde kritiek mogelijk.
    de niet-aangemelde demonstratie
    NJCM

    de niet-aangemelde demonstratie

    De Hoge Raad oordeelt dat de verplichting op grond van de Wet openbare manifestaties en de Haagse APV om uiterlijk 4 x 24 uur voorafgaand aan een te houden demonstratie daarvan kennisgeving te doen aan de burgemeester geen ongerechtvaardige beperking is van de demonstratievrijheid en acht een bevel tot beëindiging van een niet-aangemelde demonstratie, ongeacht de specifieke omstandigheden van het geval, zonder meer toegelaten. Daarmee biedt het Nederlandse recht anders dan bijvoorbeeld het Duitse, onvoldoende ruimte voor spontane en spoedbetogingen die niet binnen de voorgeschreven termijn kunnen worden aangemeld. Vanuit EVRM-perspectief is daarop gegronde kritiek mogelijk.

    Reactie op rapport Ruimte voor het Recht

    Op 5 april 2006 zond burgemeester Deetman van Den Haag een reactie op ons onderzoek “Ruimte voor het Recht” aan de Haagse gemeenteraad. In ons onderzoek was naar voren gekomen dat Den Haag restrictief omgaat het recht op demonstratie. Zie voor alle conclusies de samenvatting van het rapport lees meer

    Reactie op rapport Ruimte voor het Recht

    Op 5 april 2006 zond burgemeester Deetman van Den Haag een reactie op ons onderzoek “Ruimte voor het Recht” aan de Haagse gemeenteraad. In ons onderzoek was naar voren gekomen dat Den Haag restrictief omgaat het recht op demonstratie. Zie voor alle conclusies de samenvatting van het rapport.
    Burgemeester Deetman reageert op een aantal onderdelen, we gaan hier in op:
    – Het algemene beeld van de reactie van burgemeester Deetman
    – Onze conclusie dat de Haagse APV aangepast dient te worden
    – Reactie op de beperkingen
    – Het beleid rondom niet-aangemelde demonstraties
    – Aanmelden om calamiteiten te voorkomen
    – Conclusies met betrekking tot het punt restrictief beleid

    Ruimte voor Recht

    In opdracht van de Haagse Stadspartij heeft Buro Jansen & Janssen een onederzoek verricht naar het recht op demonstratie in Den Haag.

    Op 24 februari 2006 is het eindrapport “Ruimte voor Recht” gepresenteerd. Het onderzoek behandelt tot in detail de wet- en regelgeving en praktijk van het recht op demonstratie in Den Haag in de periode 2000 – 2005.

    Het onderzoek is aangeboden aan burgemeester Deetman, die deze maand een reactie zal geven.

    Uit de conclusies:

    De Haagse APV voldoet niet aan de Wet Openbare Manifestaties.
    Van organisatoren van een demonstratie in Den Haag wordt veel verlangd.
    Vaak wordt niet de vereiste belangenafweging gemaakt tussen het verkeersbelang en het recht op betoging.
    Niet tijdig aangemelde demonstraties (in Den Haag geldt een meldingsplicht van 4 keer 24 uur) worden bijna allemaal op last van de burgemeester ontbonden. De wet vereist echter dat er ook in deze situaties slechts beperkingen opgelegd kunnen worden ter bescherming van de gezondheid, in het belang van het verkeer of ter voorkoming of bestrijding van wanordelijkheden.
    Ruimte voor het Recht

    Sluit venster Afscheidscadeau voor Bea

    Ravage #8
    11 juni 2004

    Beatrix heeft het armzalige idee opgevat om haarzelf volgend jaar rond koninginnedag in de bloemetjes te zetten. Hiervoor zullen de inwoners van diverse steden worden opgezadeld met uiterst strenge veiligheidsmaatregelen en een geldverslindend wanstaltig jubilieumprogramma. Het burgercomité ‘Geen riks voor trix’ neemt maatregelen.

    Volgend jaar is Beatrix 25 jaar koningin. Alsof het de burger al niet genoeg geld gekost heeft – de gemeenschap betaalde gedurende die 25 jaar zo’n 375 miljoen euro aan uitkeringen en festiviteiten voor het Oranjegezelschap – zal koste wat het kost het jubileum op vorstelijke wijze worden gevierd. De inhalige Oranjes willen immers graag gezien worden.

    lees meer

    ingezonden brief: Wat een vreemd artikel in De Gelderlander van zaterdag

    Wat een vreemd artikel in De Gelderlander van zaterdag: ‘Actievoerders mochten centrum in vanwege vrijheid van meningsuiting’ in De Gelderlander.

    Op de eerste plaats is de strekking van het artikel maar zeer ten dele waar. Daar komt bij dat alleen door of namens de burgemeester is gesteld dat de demonstratievrijheid is gerespecteerd. Als je het artikel tot het eind leest, blijkt wat anders. Verschillende mensen en organisaties blijken te vinden dat zij dat juist niet heeft gedaan: ‘De burgemeester heeft een grote groep demonstranten onnodig in gevaar laten brengen’. Het was logischer geweest dat in de kop van het artikel te zetten. Meeste stemmen gelden, zullen we maar zeggen.

    lees meer