• Buro Jansen & Janssen is een onderzoeksburo dat politie, justitie, inlichtingendiensten, de overheid in Nederland en Europa kritisch volgt. Een grond-rechten kollektief dat al 30 jaar publiceert over uitbreiding van repressieve wetgeving, publiek-private samenwerking, bevoegdheden, overheids-optreden en andere staatsaangelegenheden.
    Buro Jansen & Janssen Postbus 10591, 1001EN Amsterdam, 020-6123202/06-34339533, info@burojansen.nl.
    Steun Buro Jansen & Janssen. Word donateur, NL56 INGB 0000 6039 04 ten name van Stichting Res Publica, Postbus 11556, 1001 GN Amsterdam.
  • Justitie en Veiligheid

  • Nieuwsblog

  • Openbaarheid

  • Nationaal Veiligheidsarchief

  • Publicaties

  • Crisis en Onveiligheid

  • Europa

  • Politieklachten

  • Veilig Internetten

  • Jansen Library

  • Inhoudsopgave Luisterrijk

    NIEUWS

    Inleiding

    Afluisteren in Nederland

    Wie doet er mee

    Wetten en regels

    Wat mag er officieel

    lees meer

    Luisterrijk – Inleiding

    Het is nog maar vijf jaar geleden dat we De muren hebben oren .., een gids tegen afluisteren publiceerden. Schreven we toen dat ‘het gebruik van afluistertechnieken een hoge vlucht heeft genomen’, vijf jaar later zijn de ontwikkelingen bijna niet meer bij te houden.

    Op het gebied van communicatie is ondertussen veel veranderd. Het aantal GSM’s is explosief toegenomen, het versturen van e-mail is al bijna net zo gewoon als het versturen van een brief, steeds meer mensen surfen over het Internet, videoconferences worden verkozen boven zakentrips en satellieten verzorgen verbindingen over de gehele wereld. Met het veranderen van de communicatiemiddelen verandert natuurlijk ook de mogelijkheid en de manier waarop afgeluisterd kan worden.

    lees meer

    Afluisteren in Nederland

    Afluisteren. Wie doet het tegenwoordig eigenlijk niet? Iedereen legt wel eens zijn oor tegen een muur. Opsporingsdiensten prijzen tappen nog steeds als belangrijk opsporingsmiddel. Presidenten houden (kritische) journalisten in de gaten. Philips levert telefooncentrales aan het buitenland met ingebouwde afluisterapparatuur. Werkgevers generen zich niet als blijkt dat ze de telefoons van hun werknemers afluisteren. En dan de Binnenlandse Veiligheidsdienst natuurlijk. De manier waarop communisten bespied werden, doet het ergste vermoeden over de huidige technische capaciteiten van de Dienst.

    lees meer

    Wetten en regels over afluisteren

    De wettelijke basis voor het afluisteren in Nederland is een tamelijk gecompliceerde aangelegenheid. In de Grondwet staat een duidelijk verbod om af te luisteren, maar op dit verbod mag op grond van andere wetten weer inbreuk gemaakt worden. In dit hoofdstuk wordt een overzicht gegeven van de bestaande wetgeving op het gebied van afluisteren. Verder zullen we ingaan op de plannen om nieuwe wetgeving te maken rond dit onderwerp.

    lees meer

    Afluisteren over de grenzen

    Politie- en veiligheidsdiensten zijn technisch tot heel wat in staat als het afluisteren betreft. De vraag is of alles wat kan, ook mag. Politie en justitie proberen de wettelijke basis voor de afluisterpraktijken steeds verder op te rekken. In toenemende mate vindt afstemming van de wettelijke mogelijkheden op internationaal niveau plaats.

    lees meer

    De National Security Agency en Echolon-netwerk

    Echelon Inlichtingennaalden in de telecommunicatiehooiberg.

    Op vijf februari 1998 opent het NRC Handelsblad met de kop “Geheime dienst VS luistert Europa af“. Uit het artikel blijkt dat de Verenigde Staten al het Europese elektronische dataverkeer aftappen. Het artikel leidt tot de nodige ophef, zelfs tot kamervragen.
    Velen zijn er zich vaag bewust van dat er afgeluisterd wordt. Luistert er iemand mee telkens als we de telefoon oppakken? Worden al onze faxen en e-mailberichten meegelezen?

    lees meer

    GSM, afluisteren en plaatsbepaling

    In De Muren Hebben Oren van 1994 was er minder dan één bladzijde gewijd aan het toen nog splinternieuwe digitale GSM-netwerk. Het oudere analoge autotelefoonnet ATF3 was nog dominant en toen we het schreven hadden we zelf nog maar een enkele keer zo’n hypermoderne GSM-telefoon mogen vasthouden. Terwijl wij dit schrijven in 1999 is GSM bijna het enige mobiele netwerk. Het woord autotelefoon is vervangen door mobiele telefoon omdat iedereen zo’n ding nu in de broekzak in plaats van op het dashboard heeft.

    lees meer

    ISDN, afluisteren in het kwardraat

    In 1985 was het British Telecom die ISDN, ofwel Integrated Services Digital Network, als eerste aanbood. Met ISDN kunnen alle soorten gegevens -spraak, beeld, geluid of computerdata- met hoge snelheid digitaal verzonden worden. Vooral door de komst van Internet en de behoefte aan snellere verbindingen nam het gebruik van ISDN een hoge vlucht. Maar ook faxen, video-conferencing, thuiswerken met toegang tot het computernetwerk op je werk, apparatuurbediening op afstand (bruggen, drukpersen) of het verbinden van computernetwerken zijn toepassingen waarbij veel van ISDN gebruik gemaakt wordt. En natuurlijk wordt ISDN gebruikt voor telefonie.

    lees meer

    Openbare telefoons

    Onveilig bellen met een kaart

    Wat doe je als je denkt dat je telefoon afgeluisterd wordt? Juist, onopvallend naar een telefooncel gaan. Toch zijn er ook bij deze ogenschijnlijk anonieme communicatievorm wel de nodige kanttekeningen te plaatsen.

    lees meer

    Oproepsystemen

    pagers, semafoons, buzzers, maxers of messagewatches

    Omdat tegenwoordig elke zichzelf respecterende burger een GSM heeft, lijkt het er op dat de oproepsystemen (de semafoons en andere piepers) een stille dood aan het sterven zijn. Dat is jammer, want semafoons zijn erg handige apparaten, zeker waar het anonieme communicatie betreft. Een pieper is namelijk alleen een ontvanger. Alle berichten zijn overal in het gehele netwerk te ontvangen, en het netwerk weet (in tegenstelling tot bijvoorbeeld GSM) niet waar de gebruikers zijn, en zelfs niet of ze het bericht wel ontvangen hebben.

    lees meer

    Tempest – Afluisteren via straling

    Wat is Tempest?

    Elektrische apparaten, van keukenmachine tot zaktelefoon, stralen onbedoelde elektromagnetische straling uit. Vaak is deze straling alleen maar hinderlijk, omdat hij bijvoorbeeld de radio-ontvangst van je favoriete zender stoort. Maar in deze straling zit ook informatie verborgen die niet voor anderen bedoeld is.

    lees meer

    Cryptologie

    “IDEA’s key lenght is 128 bits – over twice as long as DES. Assuming that a brute-force attack is the most efficient, it would require 2128 (1038) encryptions to recover the key. Design a chip that can test a billion keys per second and throw a billion of them at the problem, and it will still take 1013 years ­ that’s longer than the age of the universe. An array of 1024 such chips can find the key in a day, but there aren’t enough silicon atoms in the universe to build such a machine. Now we’re getting somewhere ­ although I’d keep my eye on the dark matter debate.” (Bruce Schneier, Applied Cryptography, pp. 323)

    lees meer

    Encryptie in de praktijk

    Een poging tot privé-communicatie

    Cryptografie, of kortweg crypto, wordt tegenwoordig in veel dingen toegepast: in GSM’s, Pin-betaalautomaten, Chipper en Chipknip, de decoder van de TV (Canal+), enz. enz. Waar datastromen afgeschermd moeten worden voor anderen, of als er voor diensten betaald moet worden, komt cryptografie in beeld.
    Maar als we kijken waar we crypto voor onze eigen veiligheid kunnen gebruiken, is het vaak in computerprogramma’s of in computergerelateerde toepassingen. Er zijn crypto-programma’s om losse bestanden te versleutelen, om een deel van je harde schijf te versleutelen,om je e-mail te coderen, om afgeschermde webpagina’s mee te bekijken, en er is zelfs software om je spraak (telefonie) te crypten.

    lees meer

    Nieuwtjes over afluisteren

    Telefoonlijst onbetrouwbaar

    Parrol 19 juli 2000
    AMSTERDAM – Gegevens over telefoongesprekken die de politie gebruikt om misdaden op te lossen, kloppen niet altijd. Lijsten van nummers en tijden vertonen afwijkingen. Ook schiet de kennis van beschikken politiemensen en zelfs experts te kort. KPN Telecom geeft toe dat fouten kunnen voorkomen.

    lees meer

    Recensies van het boek Luisterrijk

    #295   12 november 1999

    Boek over afluisteren zet aan tot fluisteren

    Uit het Algemeen Dagblad:
    Orwell is Pinkeltje in de wereld van de taps
    Door Frank Renout

    lees meer

    << oudere artikelen