• Buro Jansen & Janssen is een onderzoeksburo dat politie, justitie, inlichtingendiensten, de overheid in Nederland en Europa kritisch volgt. Een grond-rechten kollektief dat al 30 jaar publiceert over uitbreiding van repressieve wetgeving, publiek-private samenwerking, bevoegdheden, overheids-optreden en andere staatsaangelegenheden.
    Buro Jansen & Janssen Postbus 10591, 1001EN Amsterdam, 020-6123202/06-34339533, info@burojansen.nl.
    Steun Buro Jansen & Janssen. Word donateur, NL56 INGB 0000 6039 04 ten name van Stichting Res Publica, Postbus 11556, 1001 GN Amsterdam.
  • Justitie en Veiligheid

  • Inlichtingen en Terrorisme

  • Nieuwsblog

  • Openbaarheid

  • Nationaal Veiligheidsarchief

  • Publicaties

  • Europa

  • Politieklachten

  • Veilig Internetten

  • Jansen Library

  • Bijlage X – 1.1. Verwijtbare betrokkenheid

    INLEIDING

    1.1. Verwijtbare betrokkenheid

    In dit rapport wordt een inventarisatie gemaakt van de
    verwijtbare betrokkenheid van advocaten, notarissen en
    accountants bij strafbare gedragingen van de georganiseerde
    misdaad. Advocaten en notarissen behoren van oudsher tot de
    klassieke professionele beroepen. De accountants zijn hiermee
    vergeleken nieuwkomers. In de afgelopen jaren zijn enkele
    beoefenaars van juist deze beroepen in verband met verwijtbare
    betrokkenheid bij georganiseerde misdaad in opspraak geraakt. In
    mei 1993 ontstond hierover beroering toen een ambtenaar van het
    ministerie van Justitie, J.J.M. van Dijk, op een besloten
    conferentie van de Jonge Balie in Amsterdam meedeelde dat de CRI
    een lijst zou bezitten waarop de namen van zeker meer dan tien
    advocaten stonden die criminele organisaties met raad en daad
    terzijde zouden staan (NRC 7-5-1993). Noot

    lees meer

    Bijlage X – 7.2. De besloten vennootschap

    7.2. De besloten vennootschap Noot

    7.2.1. Aard van de rechtsvorm

    De besloten vennootschap is een rechtspersoonlijkheid bezittende
    vennootschap met een in aandelen verdeeld maatschappelijk kapitaal,
    waarin ieder der vennoten voor n of meer aandelen deelneemt (art.
    2:175 BW). De term besloten houdt in dat de BV ter dekking van haar
    kapitaalbehoefte geen beroep doet op het grote publiek. De
    aandeelhouders zijn slechts verplicht tot volstorting van het
    nominale bedrag van hun aandeel (art. 1:195 BW) en in beginsel niet
    persoonlijk aansprakelijk voor hetgeen in naam van de vennootschap
    wordt verricht (art. 2:175 BW). Voor de oprichting is een
    gendexeerd minimumkapitaal vereist (art. 1:178 lid 2 BW), thans
    f.40.000. De BV is verplicht tot openbaarmaking van de jaarstukken
    (art. 2: 394 BW).

    lees meer

    Bijlage XI – 3.1. Twee gevallen van ontvoering

    3.1. Twee gevallen van ontvoering

    Alvorens de diverse vormen van (illegale) handel in (illegale)
    goederen en/of diensten te bespreken, zullen hierna twee recente
    ontvoeringen worden behandeld. Dit gebeurt niet alleen om de
    continuteit aan te geven die er op dit punt in Amsterdam bestaat;
    met de ontvoering van Heineken en zijn chauffeur kwam er aan de
    criminele vrijheidsberoving van mensen geen einde. Ook heeft bij
    het maken van deze keuze meegespeeld dat de ontvoering van mensen
    in Itali en elders een welbekende activiteit van georganiseerde
    misdadigers is. Die kan in dit rapport dus niet zomaar buiten
    beschouwing worden gelaten.

    lees meer

    Bijlage XI – 2.5. Tot besluit

    2.5. Tot besluit

    Vorenstaande schets van de opkomst van de georganiseerde
    criminaliteit in Amsterdam en van de (re)actie van de Amsterdamse
    politie in dit verband, zegt natuurlijk niet alles over de aard,
    ernst, omvang en ontwikkeling van deze criminaliteit in deze stad
    vanaf de jaren zestig tot in het begin van de jaren negentig.
    Niettemin is het aangewezen – ook met het oog op hetgeen nog volgt
    – om enkele van onze belangrijkste algemene indrukken aan het
    papier toe te vertrouwen.

    lees meer

    Het advies van prof mr P.J. Boon

    Het advies van prof mr P.J. Boon
    Noot

    Prof. mr P.J. Boon begint met het maken van een drietal
    preliminaire opmerkingen. Ten eerste dat de term belang van de
    staat niet behoort tot de begrippen die juridisch scherp zijn te
    omlijnen: die term krijgt steeds inhoud in een politiek
    krachtenveld, dat van geval tot geval kan verschillen. Ten tweede
    valt uit de term af te leiden dat partijpolitieke of persoonlijke
    belangen niet in aanmerking komen. Ten derde dat het belang van de
    commissie om in staat te worden gesteld haar opdracht goed te
    kunnen uitvoeren, bijna per definitie kan worden aangemerkt als een
    gewichtig belang van de Staat.

    lees meer

    Bijlage V – 10.5 Uitvoering Nederlandse assistentieverzoeken in het buitenland

    10.5 Uitvoering Nederlandse assistentieverzoeken in het
    buitenland

    10.5.1 Inleiding

    Zoals hierboven reeds is uiteengezet, kent de Nederlandse
    wetgeving nauwelijks regels met betrekking tot uitgaande kleine
    rechtshulpverzoeken. Indien er een verdrag van toepassing is, vormt
    dat de leidraad voor de vorm waarin en de weg waarlangs het
    rechtshulpverzoek wordt aangeboden.

    lees meer

    Bijlage V – V-Mann David

    V-Mann David

    HR 17 januari 1984, NJ 1984, 405 m.nt. ThWvV en Ars Aequi 1984,
    33 (P.J. Blaauw) Een Duitse informant David die werkt voor de
    politie te Frankfurt, ontmoet in Frankfurt een Engelssprekende
    Nederlandse vrouw en een Filipijnse jongen. Via haar wordt hij, in
    verband met de aanschaf van herone, in contact gebracht met Luuk K.
    te Rotterdam, die hem op zijn beurt (na het tonen van een monster)
    weer in contact brengt met twee Turken die elke hoeveelheid willen
    (en blijkbaar kunnen) leveren. Op dat moment wordt door de politie
    te Frankfurt telefonisch contact opgenomen met de politie te
    Rotterdam. Rechtsvragen:

    lees meer

    Bijlage V – 4.6 Controle en samenwerking

    4.6 Controle en samenwerking

    4.6.1 De politieorganisatie

    Hoewel in ons land geen nationaal politie-apparaat bestaat, zou
    denkbaar zijn dat vanuit de Divisie CRI van het Korps landelijke
    politiediensten (KLPD) een zekere controle werd uitgeoefend op het
    gebruik van informanten. Reeds onder 4.4.1 kwam het nationale
    informantenregister van de bij de CRI ondergebrachte NCID ter
    sprake, waaraan de regionale CID-en geacht worden hun informanten
    te melden; er worden trouwens ook informanten van bijzondere
    opsporingsdiensten geregistreerd al hebben die diensten geen
    CID-status. Zoals reeds vermeld laat de landelijke registratie van
    informanten evenwel te wensen over. De regio’s meldden tot voor
    kort niet aan en omdat de aanmelding in code gebeurt geeft het
    systeem op zichzelf niet de waarborg dat een dubbele melding wordt
    tegengegaan. Enerzijds lijkt er bij de regio’s sprake van
    slordigheid, terwijl anderzijds een rol speelt dat men met het oog
    op de vertrouwelijkheid en de kwetsbaarheid de kring van personen
    die bekend zijn met de informant zo beperkt mogelijk wil houden.
    Ten derde heeft de CRI geen bevoegdheden om correcte meldingen af
    te dwingen.

    lees meer

    Bijlage V – 8.5 Verstrekkingen ten behoeve van het bestuur (bestuurlijke rechtshandhaving)

    8.5 Verstrekkingen ten behoeve van het bestuur (bestuurlijke
    rechtshandhaving)

    8.5.1 Inleiding

    Onder bestuurlijke rechtshandhaving wordt verstaan het geheel
    van bestuurlijke maatregelen dat kan worden aangewend ter
    beheersing van de georganiseerde criminaliteit. In zijn
    algemeenheid is het wenselijk om nauwe contacten (verstrengeling)
    tussen overheid en het normale bedrijfsleven en de criminele
    organisaties tegen te gaan.

    lees meer

    Bijlage VI – 3.4 Samenwerking

    3.4 Samenwerking

    In deze paragraaf wordt eerst ingegaan op de directe
    samenwerking tussen regionale CID-en en vergelijkbare eenheden
    binnen andere opsporingsdiensten. Vervolgens komt de NCID van het
    Korps landelijke politiediensten (KLPD) aan de orde. Daarbij zal
    uitsluitend worden ingegaan op de cordinatie en facilitering in
    verband met het runnen van informanten en het registreren van
    CID-subjecten. Noot . Aan het slot van deze paragraaf
    wordt ingegaan op de internationale uitwisseling van
    CID-gegevens.

    lees meer

    Bijlage VI – 7.8 Conclusies

    7.8 Conclusies

    1. De door de commissie onderzochte bijzondere
    opsporingsdiensten hebben een landelijke taak, worden beheerd door
    een ministerie en hebben een duidelijke gezagslijn met het OM. De
    FIOD, het MBT, de DRZ en in praktijk ook de ECD zijn primair
    opsporingsdiensten; bij de AID is toezicht en opsporing formeel
    verweven maar organisatorisch onderscheiden. De diensten ontlenen
    hun taak aan bijzondere wetten voor de handhaving waarvan hun
    departement verantwoordelijk is. Dit bepaalt hun
    prioriteitenstelling in hoge mate. 2. Strafrechtelijke handhaving
    van bijzondere wetten betreft zaken waarbij grote schadebedragen
    aan de orde kunnen zijn; in verhouding daarmee is de beschikbare
    capaciteit van het OM om vervolg te geven aan het
    opsporingsonderzoek opmerkelijk gering.

    lees meer

    Bijlage VII – IV.4. De handel in wapens

    IV.4. De handel in wapens

    In het begin van de jaren negentig kwamen verschillende
    onderzoekers tot de vaststelling dat in de loop van de jaren
    tachtig het daadwerkelijk (crimineel) vuurwapengebruik aanzienlijk
    was toegenomen, van 99 schietpartijen in 1983, 152 in 1985, naar
    263 in 1990. Het aantal doden (19 in 1983, 71 in 1990) en gewonden
    (87 in 1985, 170 in 1990) steeg navenant (Kruissink en Wiebrens,
    1992). Nadere analyse van de dodelijke schietpartijen in de jaren
    1985 – 1987 (169 in totaal) wees uit dat deze voor het grootste
    deel in het criminele milieu plaatsvonden. In 17% van de gevallen
    (22) zou het om een liquidatie zijn gegaan (Van den Eshof en
    Bergsma, 1989).

    lees meer

    Bijlage VIII – 3.3. Een beeld van zeven belangrijke groepen

    3.3. Een beeld van zeven belangrijke groepen

    3.3.1. Octopus: tussen feit en fictie

    In de voorbije jaren is in de media bij herhaling het beeld van
    een octopus gebruikt om de top van de autochtone georganiseerde
    criminaliteit in Nederland te kenschetsen. Helemaal vreemd is het
    gebruik van dit beeld niet. Niet alleen wordt ook internationaal
    door allerhande media en auteurs de gedachte verdedigd dat het
    beeld van de octopus een adequaat middel is om uit te drukken wat
    de georganiseerde criminaliteit in werkelijkheid voorstelt, maar
    ook is het zo dat rond 1990 het onderzoek naar een bepaalde groep
    in de Randstad het octopus-onderzoek werd genoemd. Dus, het valt
    gemakkelijk te begrijpen waarom zelfs in sommige politiekringen nu
    nog wel over de octopus wordt gesproken.

    lees meer

    Bijlage VIII – III.4. Turken in Nederland

    III.4. Turken in Nederland

    Per 1 januari 1994 woonden (legaal) 202.604 Turken en Koerden in
    Nederland. Daarvan is nog maar een klein deel wat wij in Nederland
    tweede generatie noemen, 66% procent is van de eerste of de
    anderhalve (dat wil zeggen wel in Turkije geboren, maar als kind
    naar Nederland gekomen) generatie. Hun vestigingspatroon
    correspondeert met de werving van Turkse gastarbeiders in de jaren
    zestig. Er wonen relatief veel Turken in provincies met destijds
    oude en aflopende industrietakken (textiel, metaal): Overijssel,
    Gelderland en Noord-Brabant en in de drie grootste steden,
    respectievelijk Rotterdam, Amsterdam en Den Haag. Zo’n tien jaar
    nadat de stroom van gastarbeiders op gang was gekomen, stelden
    Duitse onderzoekers vast dat de Turken in Duitsland bepaald een
    gunstige sociaal-economische selectie vormden van de bevolking (zie
    voor een recente samenvatting: Centre for Turkish Studies, 1993) en
    in hun voetspoor volgden ook Nederlandse auteurs zoals Penninx en
    Van Renselaar (1978) die meenden dat Nederland als later
    wervingsland Turkse gastarbeiders van een iets lager peil had
    ontvangen dan Duitsland, maar dat het aantal mensen afkomstig uit
    het moderne Westen van Turkije, het aantal geschoolden en het
    aantal mensen met een behoorlijke arbeidservaring tamelijk hoog
    was. Akgndz (1993) heeft deze stelling onlangs nog eens herhaald.
    Het wonderlijke is dat de etnografie van Turkse gemeenschappen in
    Nederland een heel ander beeld te zien geeft. Risvanolu-Bilgin en
    anderen (1986) troffen ook heel eenvoudige en traditionele gezinnen
    aan. De Vries (1987) stuitte op een verstikkende sociale controle
    die eerder past bij een dorpsgemeenschap dan bij een modern
    cultuurpatroon, Feddema (1992) vond naast Westerse ingestelde ook
    heel traditionele en conservatieve Turkse jongeren. Hoe is deze
    discrepantie te verklaren? Yesilgz (1995) heeft de hypothese van de
    positieve selectie aan een grondig onderzoek onderworpen en komt
    tot de conclusie dat die grotendeels berust op schijn. De laatste
    kortdurende vestigingsplaats vr emigratie naar Nederland lag wel
    vaak in het Westen van Turkije, maar de meeste gastarbeiders waren
    afkomstig uit Anatoli. De emigranten hadden wel opgegeven onderwijs
    te hebben genoten, maar dat had niet erg veel voorgesteld; het
    volgen van een kleine cursus was in een bepaalde fase van het
    migratieproces voorwaarde geweest om berhaupt te mogen vertrekken.
    Het hield bijvoorbeeld helemaal niet in dat de abiturinten konden
    lezen en schrijven. Pas gedetailleerde reconstructies van het
    proces van kettingmigratie, zoals ondernomen door Den Exter (1993)
    en Den Exter en Kutlu (1993) laten zien wat er precies is gebeurd.
    Aanvankelijk waren er ondernemende eenlingen die hun geluk
    beproefden door als turist naar Europa te gaan. Daar vonden
    ze werk en ze keerden met de opbrengst daarvan terug. Familieleden
    en andere dorpsbewoners volgden hun welvarende voorbeeld en na het
    sluiten van een wervingsaccoord tussen Turkije en Nederland in 1964
    volgde massa-emigratie. In 1974, na de economische teruggang
    (oliecrisis), stopte de werving. De migratiestroom was heel
    plaatselijk bepaald, inwoners van de stad Eskisehir gingen
    bijvoorbeeld naar Belgi, die van het Zuidoostelijk gelegen
    Gaziantep naar Nederland. De Turken van Hoorn zijn voor 80%
    afkomstig uit Gaziantep, die van Medemblik voor 50% en die van Olst
    eveneens voor 50%. In feite is het dus misleidend om te spreken van
    de Turkse gemeenschap. Zij vormt eerder een staalkaart van
    gemeenschappen uit dorpen, districten en provincies in Turkije. Het
    is een reproduktie van gemeenschappen uit de provincies Konya,
    Kayseri in het Westen en het midden van Anatoli en van de
    oostelijke streek langs de Zwarte Zee en het overwegend door
    Koerden bevolkte Oosten en Zuidoosten van het land. De Turken in
    Nederland leven overwegend in regionaal verband. Zij huwen met
    partners uit dezelfde streek, zij komen in de koffiehuizen met
    streekgenoten samen (vaak aan de naam, bijvoorbeeld Zwarte Zee,
    Kara Deniz, te herkennen) en zij ondernemen gezamenlijk
    bepaalde projecten voor het dorp van herkomst zoals het schenken
    van een ambulance of het zenden van hulp bij een aardbeving. De
    plaatselijke burgemeesters komen bij de emigranten uit hun dorp in
    Nederland op bezoek om hen aan hun afkomst te herinneren. Over en
    weer is tussen verschillende Turkse gemeenschappen vaak heel weinig
    contact, oude negatieve stereotypen overheersen. De immigratie is
    intussen grotendeels voltooid. Na het stoppen van de officile
    werving ging een aantal gastarbeiders terug, maar hun
    gemeenschappen in Nederland groeiden toch als gevolg van
    gezinshereniging en gezinsvorming (mensen met een verblijfstitel
    huwen iemand direct uit Turkije). Verder zijn er toeristen,
    illegale arbeiders en (tegenwoordig) weinig kansrijke asielzoekers
    (Bcker, 1992).

    lees meer

    Bijlage VIII – VII.4. De Colombiaanse cocanehandel in Europa

    VII.4. De Colombiaanse cocanehandel in Europa

    In het midden van de jaren tachtig breidden de kartels hun
    afzetmarkt uit naar Europa. Twee grote bazen: Luis Ochoa en
    Gilberto Rodriguez Orejuela woonden in die tijd in Spanje, omdat
    zij uit Colombia waren uitgeweken nadat er een minister was
    vermoord en de jacht op de hele narco-mafia was geopend. Zoals
    steeds volgen de drugshandelaren de routes naar Europa die
    historisch en cultureel voor de hand liggen. Het vliegverkeer
    tussen Madrid en Zuid-Amerika is bovendien intensief. Zoals
    Surinamers en Antillianen cocane naar Nederland smokkelen, zo
    zochten de Zuidamerikanen hun bruggehoofd in Europa in Spanje. In
    1985 werden beide heren door de Spaanse autoriteiten gearresteerd
    en teruggestuurd naar Colombia, waar ze overigens al snel op vrije
    voeten werden gesteld. De korte geschiedenis van de kartels zit al
    vol mythologie. Uit wraak op de Spaanse overheid zouden ze toen
    hebben besloten Europa met hun handelswaar te vergiftigen. Een meer
    materialistische verklaring die neerkomt op het verlangen de markt
    te vergroten op het moment dat de markt van Amerika was verzadigd,
    klinkt aannemelijker. Er vormde zich een kleine kolonie van
    landgenoten in Spanje. Onze Nederlandse Bettien M. kwam in Marbella
    met Colombiaans jongemannen in contact die het expliciete doel
    hadden om zich als drugshandelaar in Europa op te bouwen. Hun
    eerste en voornaamste taak was het vinden van de juiste contacten
    in Spanje. Wij hebben de indruk dat zij, na zich enigermate te
    hebben geconsolideerd, niet in de eerste plaats naar Noord-Europa
    zijn doorgetrokken, maar naar Itali. Dit land heeft met zijn mafia
    de reputatie dat er contacten zijn en Colombianen en Italianen
    schijnen elkaar in de omgang goed te liggen. Precies dezelfde
    relatie tussen handelaren van deze twee nationaliteiten komen we
    vanaf het einde van de jaren tachtig tegen in Nederland.

    lees meer

    << oudere artikelen