• Buro Jansen & Janssen is een onderzoeksburo dat politie, justitie, inlichtingendiensten, de overheid in Nederland en Europa kritisch volgt. Een grond-rechten kollektief dat al 30 jaar publiceert over uitbreiding van repressieve wetgeving, publiek-private samenwerking, bevoegdheden, overheids-optreden en andere staatsaangelegenheden.
    Buro Jansen & Janssen Postbus 10591, 1001EN Amsterdam, 020-6123202/06-34339533, info@burojansen.nl.
    Steun Buro Jansen & Janssen. Word donateur, NL56 INGB 0000 6039 04 ten name van Stichting Res Publica, Postbus 11556, 1001 GN Amsterdam.
  • Justitie en Veiligheid

  • Nieuwsblog

  • Openbaarheid

  • Nationaal Veiligheidsarchief

  • Publicaties

  • Crisis en Onveiligheid

  • Europa

  • Politieklachten

  • Veilig Internetten

  • Jansen Library

  • Inhoudsopgave Observant #57, april 2011

    Mocht je een interessant artikel hebben over je confrontatie met politie en justitie, een nieuwe wetgeving, onderzoek of scriptie mail het dan ons, info@burojansen.nl.

    01 Inhoudsopgave
    02 Shell involved in attacks on Nigerian villages
    03 Het imago van de Organisatie
    04 Greenwash bij Shell
    05 Vier jaar Fouilleren in Utrecht: wapenbezit stijgt
    06 Ken Saro-Wiwa was framed, secret evidence shows
    07 Random afluisteren in India
    08 Van wie zijn zij? De ambtenaren
    09 Antiterrorismemaatregelen in Nederland
    10 donateurs gezocht

    Weer een nieuwe Observant met artikelen over Shell die wel de Engelse media haalden, maar niet de Nederlandse. Uiteindelijk besteedde het radio programma Argos aandacht aan het onderzoek. Verder het imago van de AIVD, goed, maar kneuterig. Ook het onderzoek naar preventief fouilleren vordert gestaag. Utrecht stopte omdat het middel effectief was, maar effectief in wat. Scoren voor de overheid of een toename van geweldsincidenten? In India is niemand meer veilig voor de IMSI Catcher.

    Shell involved in attacks on Nigerian villages

    Het materiaal uit dit artikel is als basis gebruikt voor de uitzending van VPRO Argos in December 2010.

    In the run up to the 15th Anniversary of the execution of Nigerian writer and activist Ken Saro-Wiwa, new evidence has emerged of Shell’s collusion with the Nigerian military which led to the deaths of scores of Ogoni in the early nineties.

    The evidence is contained in testimonies that were taken for the land-mark lawsuit Wiwa versus Shell which was due to be heard in a New York District Court last year (2009).

    But because the case was settled out of court, the testimonies were never made public.

    At the time of Saro-Wiwa’s death, Shell repeatedly told its shareholders and the press that it was not colluding or providing logistical support to the Nigerian military including the Niger Delta Internal Security Task Force. The company would later admit to having paid field allowances on only two occasions to the military.

    But compelling testimonies show that Shell provided logistical support to the military and Mobile Police, known locally as the Kill and Go, in a series of clashes between the Ogoni and their neighbours the Andoni. These clashes started in the summer of 1993, months after the Ogoni had stepped up their campaign against Shell earlier in the year.
    lees meer

    Het imago van de Organisatie

    In antwoord op een vraag over een inzageverzoek bij de AIVD werd gezegd dat de betreffende vraag in de ’Organisatie’ zou worden uitgezet. Het antwoord typeert de behoefte bij de dienst om als serieuze organisatie te boek te staan. Haar grote broer de Central Intelligence Agency (CIA) zal in het kader van de transatlantische band veel eerder tot de verbeelding spreken dan haar Britse, Franse of Duitse evenknie. Toch heerst er onzekerheid bij de ‘Organisatie.’ Zij liet in december 2006 door TNS NIPO een onderzoek uitvoeren naar de ‘Beeldvorming van het Nederlandse publiek over de AIVD.’
    lees meer

    Greenwash bij Shell

    Reputatie bedrijf belangrijker dan het oplossen van de problemen in Nigeria

    Vijftien jaar na de executie van Ken Saro-Wiwa, zijn er nieuwe documenten boven water gekomen over de PR strategie van Shell ten tijde van de crisis in Nigeria. De stukken maken deel uit van het bewijsmateriaal verzameld voor het proces dat de nabestaanden van Wiwa hadden aangespannen tegen Shell. Net voor de zaak na meer dan 13 jaar juridische touwtrekkerij voor de rechter zou komen in New York, kwam het vorige zomer tot een schikking. Shell kocht de nabestaanden af voor een bedrag van 15,5 miljoen dollar. De schikking had tot gevolg dat het bewijsmateriaal en de vele getuigenverklaringen nooit openbaar gemaakt werden. Tot nu toe.
    Een van de meest onthullende stukken, is het tot “zeer vertrouwelijk” bestempelde Crisis Management Strategy and Plan opgesteld voor een geheime vergadering van de Shell top in Ascot in januari 1996. Voornaamste doel is te komen tot “een strategie voor de reputatie van de Groep als een asset.” Shell lag al jaren onder vuur voor de milieurampen veroorzaakt door de operaties van het bedrijf in Nigeria, zoals olie lekkages en het continue affakkelen van gas vrijgekomen bij oliewinning. De crisis werd acuut toen het bedrijf werd beschuldigd van te nauwe betrekkingen met het militaire regime. Volgens velen had Shell niet genoeg gedaan om de executie van Ken Saro-Wiwa en acht andere mensenrechtenactivisten te voorkomen. De focus van het Crisis Plan is desondanks op “The Message”. Niet door oorzaken van de problemen, maar de Public Relations staan centraal in het rapport. lees meer

    Vier jaar Fouilleren in Utrecht: wapenbezit neemt toe

    Onvolledig informeren van publiek en politiek, geen juiste weergave van de cijfers en het forceren van een positief resultaat. Fouilleren was volgens de gezagsdriehoek in Utrecht succesvol, hoewel er in de Evaluatie preventief fouilleren 2007 wel wordt opgemerkt dat de effectiviteit niet is vast te stellen. Onderzoek van Buro Jansen & Janssen toont aan dat in twee van de drie risk areas de maatregel averechts werkte, dat er voor het risicogebied binnenstad door verandering van de omvang van het gebied en onduidelijke cijfers geen conclusies zijn te trekken en dat het aantal wapens per inwoner van Utrecht in de vier jaar dat er is gefouilleerd is toegenomen.

    lees meer

    Ken Saro-Wiwa was framed, secret evidence shows

    Getuigen verklaringen beschuldigen Nigeriaanse militaire commandant van opdracht geven tot moorden en het accepteren van steekpenningen.

    Op 10 november 2010 was het vijftien jaar geleden dat de Nigeriaanse schrijver en activist Ken Saro-Wiwa werd opgehangen. Onlangs is er nieuw bewijsmateriaal opgedoken dat er op wijst dat het Nigeriaanse leger de moord op vier lokale Ogoni leiders heeft gepleegd waarvoor Saro-Wiwa was veroordeeld.
    Uit het bewijsmateriaal blijkt ook dat de commandant van de betrokken eenheid, de beruchte Lt Col Okuntimo, vlak daarvoor miljoenen Naira betaald kreeg door Shell, en dat hij zich verplaatste in een pick-up truck van het oliebedrijf.
    Shell heeft altijd volgehouden dat het bedrijf geen financiële banden had met het Nigeriaanse leger. De enige betalingen die het bedrijf ooit heeft moeten toegegeven – omdat er zwart op wit bewijs was – waren die van zogenaamde field allowances bij twee verschillende gelegenheden, maar nauwere betrekkingen zijn altijd ontkend.
    The Independent heeft beschikking over de getuigenverklaringen afgelegd voor de rechtszaak van de nabestaanden van Wiwa tegen Shell. Vlak voordat de zaak vorig jaar zomer (2009) in New York voor de rechter zou komen, trof Shell een schikking. Het oliebedrijf betaalde de nabestaanden 15,5 miljoen dollar, en het bewijsmateriaal bleef binnenskamers. Tot nu toe.
    lees meer

    Random afluisteren in India

    In het voorjaar van 2010 was India een paar weken in de ban van een afluisterschandaal, maar vervolgens verdween dat in de vergetelheid. Dit is opmerkelijk gezien de staat van dienst van de inlichtingenwereld in India. Schandalen die gewone Indiërs raken, maar ook corruptie, slecht management, verkeerde technologie en apparatuur en bovenal incompetentie lijken de boventoon te voeren bij de NTRO, die verantwoordelijk wordt gehouden voor het schandaal. NTRO, National Technical Research Organisation, gebruikt IMSI Catchers om voor lange tijd en op grote schaal politici, ambtenaren, zakenmensen, beroemdheden en gewone Indiërs af te luisteren. lees meer

    Van wie zijn zij? De ambtenaren

    Van wie zijn ze toch, de ambtenaren?Het lijkt een makkelijke vraag. Maar toen ik deze vraag voorlegde aan studenten kreeg ik de volgende antwoorden: de minister, het departement, de staat, de regering en de burgers. Blijkbaar hadden de studenten alleen het oog op departementsambtenaren en niet op de ambtenaren van bijvoorbeeld gemeenten, provincies en allerlei uitvoeringsorganisaties. Toen ik de vraag stelde aan een vriend die gemeentesecretaris was geweest, was zijn antwoord: van de gemeentesecretaris. Zijn voorganger had hem uitdrukkelijk onder zijn aandacht gebracht: ‘Niek ( zo heet mijn vriend), denk eraan de ambtenaren zijn van de gemeentesecretaris. Dus als er een kwestie is over benoeming of ontslag van een ambtenaar, dan ga jij erover en niet het College van B en W of een wethouder’.

    In dit afscheidscollege zal ik me ook beperken tot departementale beleidsambtenaren, de kleinste groep. Terugkomend op mijn centrale vraag vanmiddag, het lijkt erop dat die ambtenaren van niemand zijn. Zij zijn verweesd. Niemand houdt van ze en het bezuinigen op hen is populair bij ieder kabinet van welke samenstelling dan ook. In een artikel in NRC Handelsblad werd geïnventariseerd welke bezuinigingen en wetsvoorstellen toch wel door de Eerste Kamer zouden worden geaccepteerd ook al zou het kabinet geen meerderheid van coalitiepartijen in de Eerste Kamer achter zich krijgen. Onder het kopje ‘ minder ambtenaren’ luidde het commentaar: ‘het kabinet wil bij alle bestuurslagen minder ambtenaren. Hiervoor is in de Eerste Kamer voldoende steun. In de verkiezingsprogramma’s van vorig jaar was dit een van de meest geliefde bezuinigingsposten van partijen’ ( NRC Handelsblad 24 februari 2011). Iemand vergeleek dit met de directie van Albert Heijn die voordurend aangeeft dat de caissières niet deugen en dat er heel wat uitmoeten. Dat is niet voorstelbaar. Bij massaontslagen in het bedrijfsleven wordt getreurd en wordt van de overheid verwacht dat die wat doet om dit te voorkomen. Maar bij de overheid roept de vermindering van banen geen droefheid op maar enthousiasme. Ik heb met de ambtenaren te doen. Zelfs onder mijn beste vrienden heb ik ambtenaren en ik ben ook zelf dertien jaar met groot plezier ambtenaar geweest. Als wethouder heb ik daarnaast nog zes jaar nauw met ambtenaren samengewerkt. Ik heb er dus wat mee en ik zal vanmiddag ook ruimschoots putten uit mijn eigen ervaringen. Wat dit aangaat zou je kunnen zeggen dat ik participatief onderzoek heb gedaan ten behoeve van dit college. Mijn antwoord op de vraag van wie de ambtenaren zijn, laat ik nog even in het midden anders is voor u de spanning eraf.
    lees meer

    Antiterrorismemaatregelen in Nederland

    uit het rapport:

    Conclusies

    1) De aanslagen van 11 september 2001 en de daarop volgende dreiging van terrorisme voor de gehele wereld hebben op veel terreinen grotegevolgen gehad. Terrorisme vormt in dit eerste decennium van de nieuweeeuw één van de grootste bedreigingen voor onze in- en externeveiligheid. Het stemt dan ook hoopvol dat de groep radicalen in ons landdie bereid is met geweld zijn politieke of religieuze doelen na te strevengaandeweg kleiner is geworden.

    2) In dit onderzoek – een zelfreflectie van de kant van het kabinet – isgekeken naar de maatregelen die zijn genomen om terrorisme tebestrijden. Ten aanzien van de beschikbare maatregelen in de strijd tegenterrorisme is de conclusie van dit onderzoek dat sprake is van een geredeaanleiding voor instelling of aanpassing van een maatregel en dat sprakeis van samenhang in de totstandkoming en toepassing van maatregelen.Dit is voor een belangrijk deel de resultante van de sterk aanwezige drangin Nederland om te leren hoe dit in ons land betrekkelijk nieuwefenomeen op de ‘beste’ manier – dat wil zeggen met nadruk op preventiedoor middel van proportioneel en effectief ingrijpen en met gebruikmakingvan legitieme middelen – kan worden bestreden. Uit de grotehoeveelheid studies en evaluaties die de afgelopen negen jaren isverschenen en de wijze waarop de lessen hieruit zijn verwerkt, blijkt datop het terrein van terrorismebestrijding sprake is van lerend vermogen.Centrale en lokale overheid alsmede uitvoerende diensten trekken leringuit de diverse afzonderlijke evaluaties en juridische oordelen en passendeze lessen toe.

    lees meer

    Donateurs gezocht

    Sympathie voor het werk van Buro Jansen & Janssen? Wordt dan nu donateur. Voor het doen van onderzoek is Buro Jansen & Janssen volledig afhankelijk van giften en subsidies.

    Buro Jansen & Janssen is aangemerkt als ANBI (Algemeen Nut Beogende Instellingen) instelling. Dit betekent voor mensen die ons willen steunen het volgende:
    – Als een instelling door de Belastingdienst is aangewezen als een ANBI, kan een donateur giften van de inkomsten- of vennootschapsbelasting aftrekken (uiteraard binnen de daarvoor geldende regels).
    Voor Buro Jansen & Janssen betekent dit:
    – Een ANBI hoeft geen successierecht of schenkingsrecht te betalen over erfenissen en schenkingen die de ANBI ontvangt in het kader van het algemeen belang.
    – Uitkeringen die een ANBI doet in het algemene belang zijn vrijgesteld voor het recht van schenking.

    Stort gul: € 10,- , € 25,- € 50,- of meer per maand op:
    Giro: 603904
    tnv Stichting Res Publica te Amsterdam
    Bij storting van € 50,- of meer krijg je een Buro Jansen & Janssen T-shirt opgestuurd! Als je een T-shirt wilt ontvangen, mail dan even je maat en je adres door.

    Shell involved in attacks on Nigerian villages

    In the run up to the 15th Anniversary of the execution of Nigerian writer and activist Ken Saro-Wiwa, new evidence has emerged of Shell’s collusion with the Nigerian military which led to the deaths of scores of Ogoni in the early nineties.

    The evidence is contained in testimonies that were taken for the land-mark lawsuit Wiwa versus Shell which was due to be heard in a New York District Court last year.

    But because the case was settled out of court, the testimonies were never made public.

    At the time of Saro-Wiwa’s death, Shell repeatedly told its shareholders and the press that it was not colluding or providing logistical support to the Nigerian military including the Niger Delta Internal Security Task Force. The company would later admit to having paid field allowances on only two occasions to the military.

    But compelling testimonies show that Shell provided logistical support to the military and Mobile Police, known locally as the Kill and Go, in a series of clashes between the Ogoni and their neighbours the Andoni. These clashes started in the summer of 1993, months after the Ogoni had stepped up their campaign against Shell earlier in the year.
    VPRO Argos 18 december 2010- Shell in Nigeria
    VPRO Argos 29 januari 2011- Shell onder vuur

    Het imago van de Organisatie

    In antwoord op een vraag over een inzageverzoek bij de AIVD werd gezegd dat de betreffende vraag in de ’Organisatie’ zou worden uitgezet. Het antwoord typeert de behoefte bij de dienst om als serieuze organisatie te boek te staan. Haar grote broer de Central Intelligence Agency (CIA) zal in het kader van de transatlantische band veel eerder tot de verbeelding spreken dan haar Britse, Franse of Duitse evenknie. Toch heerst er onzekerheid bij de ‘Organisatie.’ Zij liet in december 2006 door TNS NIPO een onderzoek uitvoeren naar de ‘Beeldvorming van het Nederlandse publiek over de AIVD.’

    het imago van de aivd

    Greenwash bij Shell

    Reputatie bedrijf belangrijker dan het oplossen van de problemen in Nigeria

    Vijftien jaar na de executie van Ken Saro-Wiwa, zijn er nieuwe documenten boven water gekomen over de PR strategie van Shell ten tijde van de crisis in Nigeria. De stukken maken deel uit van het bewijsmateriaal verzameld voor het proces dat de nabestaanden van Wiwa hadden aangespannen tegen Shell. Net voor de zaak na meer dan 13 jaar juridische touwtrekkerij voor de rechter zou komen in New York, kwam het vorige zomer tot een schikking. Shell kocht de nabestaanden af voor een bedrag van 15,5 miljoen dollar. De schikking had tot gevolg dat het bewijsmateriaal en de vele getuigenverklaringen nooit openbaar gemaakt werden. Tot nu toe.
    Een van de meest onthullende stukken, is het tot “zeer vertrouwelijk” bestempelde Crisis Management Strategy and Plan opgesteld voor een geheime vergadering van de Shell top in Ascot in januari 1996. Voornaamste doel is te komen tot “een strategie voor de reputatie van de Groep als een asset.” Shell lag al jaren onder vuur voor de milieurampen veroorzaakt door de operaties van het bedrijf in Nigeria, zoals olie lekkages en het continue affakkelen van gas vrijgekomen bij oliewinning. De crisis werd acuut toen het bedrijf werd beschuldigd van te nauwe betrekkingen met het militaire regime. Volgens velen had Shell niet genoeg gedaan om de executie van Ken Saro-Wiwa en acht andere mensenrechtenactivisten te voorkomen. De focus van het Crisis Plan is desondanks op “The Message”. Niet door oorzaken van de problemen, maar de Public Relations staan centraal in het rapport.

    NGOs and BBC targeted by Shell PR machine in wake
    Damage control: How Niger Delta crisis threatened
    Het antwoord van Milieudefensie op het filmpje va

    Vier jaar Fouilleren in Utrecht: wapenbezit stijgt

    Onvolledig informeren van publiek en politiek, geen juiste weergave van de cijfers en het forceren van een positief resultaat. Fouilleren was volgens de gezagsdriehoek in Utrecht succesvol, hoewel er in de Evaluatie preventief fouilleren 2007 wel wordt opgemerkt dat de effectiviteit niet is vast te stellen. Onderzoek van Buro Jansen & Janssen toont aan dat in twee van de drie risk areas de maatregel averechts werkte, dat er voor het risicogebied binnenstad door verandering van de omvang van het gebied en onduidelijke cijfers geen conclusies zijn te trekken en dat het aantal wapens per inwoner van Utrecht in de vier jaar dat er is gefouilleerd is toegenomen.

    “Utrechtse agenten gaan voorlopig niet meer zonder aanleiding preventief fouilleren. De controle op wapens levert steeds minder wapens op, maar kost wel veel mankracht wat aanleiding is om het middel voorlopig in de ‘ijskast’ te zetten. Alleen wanneer de situatie erom vraagt wordt de maatregel opnieuw ingezet.”
    AD Utrechts Nieuwsblad–24 januari 2008

    Preventief fouilleren is een middel geworden van de overheid om zonder specifieke verdenking iemand ‘preventief’ te doorzoeken aan het lichaam. Waar voorheen een gerede verdenking nodig was, is het vanaf 2002 mogelijk mensen die zich in een zogenaamd ‘veiligheidsrisicogebied’ bevinden staande te houden en te fouilleren. Er hoeft geen concrete verdenking aan vooraf te gaan. De personen die preventief gefouilleerd worden zijn dan ook geen verdachten. Om deze reden wordt gevisiteerde mensen niet naar hun naam gevraagd. Dit mag pas na het ontstaan van een verdenking (men hoeft niet zijn identiteitsbewijs te tonen). De bevoegdheid is naar aanleiding van een voorstel van kamerlid Van de Camp in 1999 in het leven geroepen om ten eerste het wapengeweld tegen te gaan en ten tweede het veiligheidsgevoel van de burger te vergroten. Burgers zouden zich niet meer veilig voelen op straat. Het preventief fouilleren zou hiervoor een oplossing bieden. Utrecht is na een aantal preventief fouilleeracties gestopt met het fouilleren. Doel van dit onderzoek is de oorzaak en de omstandigheden te achterhalen die ertoe hebben geleid dat de ‘driehoek’ heeft besloten een punt achter het preventief fouilleren te zetten. De controles leverden minder wapens op, daarom stopt Utrecht. “Ook is niet duidelijk in hoeverre de afname van het aantal geweldsincidenten met wapens in de aangewezen gebieden te danken is aan preventief fouilleren,” eindigt het artikel.
    Buro Jansen & Janssen doet onderzoek naar preventief fouilleren. De eerste voorzichtige conclusies zijn dat elke gemeente zo langzamerhand de mogelijkheid tot het vaststellen van een veiligheidsrisicogebied in de APV heeft opgenomen en daarmee de mogelijkheid tot fouilleren van onschuldige burgers. Hierbij gaat het niet alleen om grote gemeenten, ook piepkleine gemeenten hebben zich overgegeven aan de maatregel. Binnen het veiligheidsapparaat is geen discussie over de maatregel. De enige kritische geest bij het Openbaar Ministerie in Roermond, Hoofdofficier van Justitie dhr. Swagerman, is vertrokken. In zijn ogen werkt preventief fouilleren stigmatiserend en is het een diep ingrijpende maatregel. Of het fouilleren helpt is de grote vraag. De overheid roept dat de maatregel succesvol is, zelfs als ze er mee stopt, maar de data die Buro Jansen & Janssen heeft verzameld laten een ander beeld zien. In zowel Den Haag als in Den Helder nam het aantal geweldsincidenten toe. In Den Helder is men voor ons onderzoek gestopt, in Den Haag naar aanleiding van ons onderzoek. In Amsterdam worden de cijfers van het fouilleren systematisch opgepoetst om het maar succesvol te maken en breidt deze draconische maatregel zich als een olievlek uit over de stad. En Nederlanders zijn blij met de maatregel, of toch niet. Onderzoek naar de stemming van het Nederlandse publiek is erg eenzijdig en gericht op de ondersteuning van het overheidsbeleid. Geen enkele gemeente heeft nog besloten de bevoegdheid uit de APV te verwijderen en preventief fouilleren naar de prullemand te verwijzen.
    In dit artikel wordt de situatie in Utrecht geanalyseerd, de tweede van de vier grote gemeenten in Nederland.

    lees meer

    Ken Saro-Wiwa was framed, secret evidence shows

    Getuigen verklaringen beschuldigen Nigeriaanse militaire commandant van opdracht geven tot moorden en het accepteren van steekpenningen.

    Een ingekorte versie van dit stuk verscheen in The Independent on Sunday, op 5 december 2010
    Op 10 november 2010 was het vijftien jaar geleden dat de Nigeriaanse schrijver en activist Ken Saro-Wiwa werd opgehangen. Onlangs is er nieuw bewijsmateriaal opgedoken dat er op wijst dat het Nigeriaanse leger de moord op vier lokale Ogoni leiders heeft gepleegd waarvoor Saro-Wiwa was veroordeeld.
    Uit het bewijsmateriaal blijkt ook dat de commandant van de betrokken eenheid, de beruchte Lt Col Okuntimo, vlak daarvoor miljoenen Naira betaald kreeg door Shell, en dat hij zich verplaatste in een pick-up truck van het oliebedrijf.
    Shell heeft altijd volgehouden dat het bedrijf geen financiële banden had met het Nigeriaanse leger. De enige betalingen die het bedrijf ooit heeft moeten toegegeven – omdat er zwart op wit bewijs was – waren die van zogenaamde field allowances bij twee verschillende gelegenheden, maar nauwere betrekkingen zijn altijd ontkend.
    The Independent heeft beschikking over de getuigenverklaringen afgelegd voor de rechtszaak van de nabestaanden van Wiwa tegen Shell. Vlak voordat de zaak vorig jaar zomer (2009) in New York voor de rechter zou komen, trof Shell een schikking. Het oliebedrijf betaalde de nabestaanden 15,5 miljoen dollar, en het bewijsmateriaal bleef binnenskamers. Tot nu toe.

    Witness statements accuse Nigerian military comman

    << oudere artikelen