• Buro Jansen & Janssen is een onderzoeksburo dat politie, justitie, inlichtingendiensten, de overheid in Nederland en Europa kritisch volgt. Een grond-rechten kollektief dat al 30 jaar publiceert over uitbreiding van repressieve wetgeving, publiek-private samenwerking, bevoegdheden, overheids-optreden en andere staatsaangelegenheden.
    Buro Jansen & Janssen Postbus 10591, 1001EN Amsterdam, 020-6123202, 06-34339533, signal +31684065516, info@burojansen.nl (pgp)
    Steun Buro Jansen & Janssen. Word donateur, NL43 ASNB 0856 9868 52 of NL56 INGB 0000 6039 04 ten name van Stichting Res Publica, Postbus 11556, 1001 GN Amsterdam.
  • Publicaties

  • Europa

  • Politieklachten

  • Lonsdale

    Door de grote aandacht voor radicale moslimjongeren zou je bijna gaan geloven dat er geen andere extremisten in Nederland meer rond lopen. Dat is natuurlijk niet waar. Een andere groep jongeren waar extreme politieke ideeën een groeiend probleem zijn, zijn de zogenaamde “Lonsdalejongeren”, waar extreemrechtse ideeën populair zijn.

    Lonsdalejongeren zijn ook bekend onder de naam “Gabbers” en worden zo genoemd omdat zij zich sinds enkele jaren vaak in kleding van het merk “Lonsdale” steken. Lang niet alle Gabbers houden er extreemrechtse ideeën op na, maar omdat een deel van deze jongeren zich wel op die manier profileert, worden Lonsdalejongeren – dus onterecht – allemaal gezien als extreemrechts.


    Wat is er dan wel aan de hand? Binnen de Gabber-jeugdstijl is een deel van deze jongeren de afgelopen jaren geradicaliseerd tot rechts-extremist. Om hoeveel jongeren het hier gaat is moeilijk te zeggen, maar er wordt vanuit gegaan dat het om enkele duizenden rechts-extremistische jongeren gaat.
    Deze jongeren hebben weliswaar extreemrechtse ideeën, maar verschillen onderling sterk. Er zitten geharde neonazi’s tussen, maar ook meelopers of jongeren die wel wat tegen buitenlanders in het algemeen hebben, maar niet tegen de allochtone jongeren die ze zelf kennen. Kortom, het is een groep jongeren die moeilijk over één kam te scheren is.

    Zijn deze rechtsradicale jongeren problematisch? Dat hangt ervan af hoe je er naar kijkt. Je zou verwachten dat deze rechtsradicale jongeren zich massaal aansluiten bij partijen of organisaties die dezelfde ideeën hebben als zijzelf. Dat gebeurt echter nauwelijks. De bestaande partijen sluiten onvoldoende aan bij de behoefte van deze jongeren en tegelijkertijd zijn de jonge, drugsgebruikende en vaak gewelddadige jongeren zelf een risico voor de partijen.
    Waar het gevaar dan wel in zit is in het geweld waar deze jongeren bij betrokken zijn. Zij blijken betrokken bij veel ernstige geweldsincidenten (brandstichtingen, mishandelingen, vechtpartijen) met een racistisch of extreemrechts karakter. Het afgelopen jaar werden er bijvoorbeeld diverse moskeeën in brand gestoken, in twee gevallen brandbommen gegooid in woonhuizen van buitenlandse gezinnen en enkele zware mishandelingen toegepast.
    Wat bij al dit geweld opvalt is dat deze jongeren bijzonder vaak betrokken zijn bij massale vechtpartijen met allochtone jongeren. Vaak worden deze extreemrechtse jongeren daarbij als dader gezien, terwijl het in werkelijkheid vaak een stuk ingewikkelder ligt. Dit soort vechtpartijen zijn vaak een gevolg van opgelopen spanningen, waar vaak allerlei eerdere incidenten en scheldpartijen van twee kanten aan vooraf gingen. Een voorbeeld: een schietpartij, waarbij een Lonsdalejongere drie Marokkaanse jongens neerschoot, bleek voorafgegaan door serieuze bedreigingen door de Marokkaanse jongens. Die bedreigingen kwamen echter weer voort uit een eerdere mishandeling van een Marokkaanse jongen door andere Lonsdalejongeren.

    Al met al dragen deze radicale jongeren zichtbaar bij aan politiek geweld en aan de toename van spanningen in Nederland. Dat wordt ook erkend door de overheid. In diverse rapporten over radicalisering worden de Lonsdalejongeren als een probleemgroep genoemd. Wanneer het echter tot landelijk beleid moet komen, blijken plannen alleen gericht op de radicalisering van moslims.
    Op lokaal en regionaal niveau is er weinig lijn te ontdekken in het optreden tegen Lonsdalejongeren. De ene gemeente neemt zeer vergaande maatregels na een relatief klein incident, terwijl op andere plaatsen nauwelijks wordt gereageerd op zeer ernstige incidenten. Gebrek aan kennis over de jongeren, gebrek aan communicatie tussen gemeentes met dezelfde ervaringen en gebrek aan overleg tussen bijvoorbeeld gemeente, politie, school en jongerenwerk staan een goede inschatting en oplossing vaak in de weg.

    Bron:
    Monitor Racisme &Extremisme. Het Lonsdalevraagstuk / Eindredactie J. van Donselaar / Amsterdam: Anne Frank Stichting, 2005. Zie voor een online versie: http://www.annefrank.org/upload/downloads/lonsdale_webeditie.pdf