• Buro Jansen & Janssen is een onderzoeksburo dat politie, justitie, inlichtingendiensten, de overheid in Nederland en Europa kritisch volgt. Een grond-rechten kollektief dat al 30 jaar publiceert over uitbreiding van repressieve wetgeving, publiek-private samenwerking, bevoegdheden, overheids-optreden en andere staatsaangelegenheden.
    Buro Jansen & Janssen Postbus 10591, 1001EN Amsterdam, 020-6123202/06-34339533, info@burojansen.nl.
    Steun Buro Jansen & Janssen. Word donateur, NL56 INGB 0000 6039 04 ten name van Stichting Res Publica, Postbus 11556, 1001 GN Amsterdam.
  • Publicaties

  • Europa

  • Politieklachten

  • Keizer in lompen, Politiesamenwerking in Europa

    ‘Keizer in lompen – politiesamenwerking in Europa’ is het verslag van een journalistieke speurtocht naar de samenwerking van politiediensten in de Europese Unie. Aan de hand van eigen onderzoek en interviews met wetenschappers, advocaten, politiechefs en ambtenaren schetsen de auteurs Jelle van Buuren en Wil van der Schans een beeld van de moeizame ontwikkeling van een Europees rechtssysteem.

    De formele Europese politie- en justitiesamenwerking die de justitieministers van de Europese lidstaten proberen op te zetten blijkt maar lastig te organiseren. Gebrek aan visie, ondoorzichtige besluitvorming en belangenconflicten spelen de samenwerking parten. Het Europese paradepaardje Europol komt met moeite uit de startblokken. ‘Europol werkt niet, het is vooral lucht. Het is eigenlijk een heel tragisch verhaal,’ zegt bijvoorbeeld Patrick Zanders, Belgisch lid van de Raad van Bestuur van Europol.

    Maar het ontbreekt ook aan regie in de Europese opsporing. Tal van organen bemoeien zich met de opsporing en gunnen elkaar onderling het licht in de ogen niet. Toch neemt de invloed van Europa op de Nederlandse opsporing sluipenderwijze toe, ook al trekken Nederlandse politieteams zich niet zo veel aan van de prachtige besluiten van de Europese justitieministers. ‘Je moet in Nederland wel eens uitkijken dat hondenpoep en fietsendiefstallen niet belangrijker wordt gevonden dan internationale criminaliteit,’ vindt Roelof-Jan Manschot, Nederlands vertegenwoordiger in het Europese justitiele samenwerkingsorgaan Eurojust.

    Tegelijkertijd werken nationale politieteams volop informeel samen. Politioneel pionieren slecht allerlei barrières die de justitieministers niet kunnen overwinnen; de rechten van verdachten dreigen daarbij echter in het water te vallen. Advocaten klagen volop hun nood. ‘Als advocaat moeten we steeds vaker smeken, op onze knieën de zaal in. We hebben nu ook van die beenkappen,’ zegt Inez Weski.De toenemende invloed van de Verenigde Staten op de Europese en Nederlandse opsporing, die nog eens een extra impuls krijgt onder het vaandel van terreurbestrijding, knaagt aan de Nederlandse rechtsstaat. Volgens minister Donner van Justitie moeten we vertrouwen hebben in de rechtsstelsels van andere landen. Berichten over het eigengereid optreden van buitenlandse speurders op Nederlandse bodem doet hij af als indianenverhalen. Maar rechters hebben hun bedenkingen. ‘Donner behoort tot de schrikachtigen. Die zijn bang voor de maatschappij en daar wordt hun hele strafrechtopvatting door bepaald,’ zegt rechter Blekxtoon van de Amsterdamse rechtbank.

    In het boek wordt voor het eerst uitgebreid uit de doeken gedaan hoe de Europese politie- en justitiesamenwerking in elkaar steekt. Ook krijgt de lezer een uniek kijkje in de keuken van de Nederlandse en Europese besluitvorming voorgeschoteld. Met het oog op de nieuwe Europese grondwet, waarover in Nederland een referendum wordt georganiseerd, biedt het boek een onmisbare bijdrage aan de politieke en publieke discussie over een Europees beleidsterrein, dat tot nu toe het veilige domein van een select gezelschap beleidsmakers vormde, dat ver buiten de schijnwerpers van de publiciteit in achterkamers hun zaakjes regelden.

    Het boek werd mede mogelijk gemaakt dankzij een subsidie van het Nederlands Fonds Bijzondere Journalistieke Producties.

    Een aantal hoofdstukken staan online

        Voorwoord

    Inleiding

    Europese politiesamenwerking in vogelvlucht
    Met de voet op de rem

    De besluitvorming over Europese politiesamenwerking

    De democratische spagaat
    Controle op de JBZ-samenwerking

    De groeistuipen van Europol
    Zware grensoverschrijdende criminaliteit in Europa

    Het koekoeksjong van Tampere
    De Task Force van Politiechefs

    Touwtje trekken
    De regie van de Europese opsporing

    Een ingewikkeld spelletje schaak
    Internationale opsporing in de praktijk

    Strijd om de databanken
    De informatiehuishouding van de politie in Europa

    Advocaten op beenkappen
    Controle op de internationale opsporing

    Even Limburg bellen
    Pionieren in de grensregio

    Met z’n tweeën kan het ook
    Bilaterale non-operationele samenwerking

    Een steen in de Hofvijver
    Donner’s visie op de Europese politiesamenwerking

    Een wereldrechtsstaat
    De invloed van de Verenigde Staten en de bestrijding van terrorisme

    Keizer in lompen
    Analyse van de Europese politiesamenwerking

    Voorpublicaties

    De rafelranden van Donners ‘wereldrechtsstaat’
    uit Wordt Vervolgd, Amnesty International
    december 2003

    Blinde vlek
    Den Haag vergeet de alledaagse politiesamenwerking aan de grens

    uit Binnenlands Bestuur
    26 november 2003

    Een ingewikkeld spelletje schaak
    Samenwerking in de Europese opsporing

    uit Recherchemagazine
    december 2003

    Auteur: Jelle van Buuren en Wil van der Schans

    Uitgeverij: Uitgeverij Papieren Tijger

    ISBN: 90

    Prijs: 24.9