• Buro Jansen & Janssen is een onderzoeksburo dat politie, justitie, inlichtingendiensten, de overheid in Nederland en Europa kritisch volgt. Een grond-rechten kollektief dat al 30 jaar publiceert over uitbreiding van repressieve wetgeving, publiek-private samenwerking, bevoegdheden, overheids-optreden en andere staatsaangelegenheden.
    Buro Jansen & Janssen Postbus 10591, 1001EN Amsterdam, 020-6123202/06-34339533, info@burojansen.nl.
    Steun Buro Jansen & Janssen. Word donateur, NL56 INGB 0000 6039 04 ten name van Stichting Res Publica, Postbus 11556, 1001 GN Amsterdam.
  • Publicaties

  • Europa

  • Politieklachten

  • Veilig Internetten

  • Jansen Library

  • Terroristen!!!

    Groene Amsterdammer

    Demonstranten die zich verzetten tegen globalisering of te hoop lopen tijdens Europese topontmoetingen zijn het werktuig van terroristische organisaties. Althans, dat vindt EU-voorzitter Spanje. Inlichtingendiensten moeten daarom de politieke activisten als potenti‘le terroristen in de gaten gaan houden.

    Spanje kwam eind januari met deze opmerkelijke visie op de proppen tijdens een vergadering van de werkgroep Terrorisme van de Europese Unie. Dit gezelschap van inlichtingendeskundigen uit de lidstaten komt regelmatig bijeen om de terroristische dreiging in de EU te analyseren en tegenmaatregelen te verzinnen. De delegaties troffen deze keer een Spaans voorstel aan om gestructureerd informatie uit te gaan wisselen over terroristische incidenten.
    Op zich geen raar voorstel om in een gezelschap terreurbestrijders te bespreken. Alleen bleek Spanje bij nader inzien te doelen op politieke activisten die zich richten tegen de globalisering of zich laten horen tijdens Eurotoppen. Spanje constateert in het voorstel namelijk een toename van geweld en criminaliteit rond internationale topontmoetingen. Dit geweld wordt volgens Spanje georkestreerd door een los netwerk van activisten dat zich verbergt achter verschillende sociale organisaties. En daarmee bedoelt Spanje groepen die hun legale status gebruiken om de doelen van terroristische organisaties te helpen bereiken door hen te ondersteunen en te helpen.Een paar alinea’s verder poneert Spanje ook nog de stelling dat gewelddadige radicaliteit van jongeren in de steden in toenemende mate het werktuig is van terroristische organisaties. Dus moeten de inlichtingendiensten van de lidstaten gestructureerd informatie gaan uitwisselen over terroristische incidentenâ voor, tijdens en na internationale topontmoetingen om de daders te kunnen vervolgen en de topontmoetingen te beveiligen.
    Anti-globalisten als halve en hele terroristen? Dat was nu precies de grote vrees van burgerrechtengroepen en advocaten toen de Europese Unie afgelopen december als reactie op de aanslagen in de VS een aantal kloeke besluiten nam op het gebied van terrorismebestrijding. Zo kwam er een Europees aanhoudingsbevel en een gezamenlijke Europese definitie van terrorisme. Die definitie van terrorisme was nogal rekkelijk, vonden de critici. Zo is er volgens het besluit sprake van terrorisme als groeperingen pogen overheden danwel een internationale organisatie op onrechtmatige wijze te verplichten een bepaalde handeling te verrichten of zich daarvan te onthouden. Als een van de strafbaar te stellen terroristische daden wordt genoemd het ernstig beschadigen van overheidsgebouwen of publieke voorzieningen. Probeerden de Europese ministers soms in het grootschalige offensief tegen terrorisme meteen korte metten te maken met de anti-globalisten die zich de afgelopen twee jaar steeds nadrukkelijker tijdens internationale topontmoetingen manifesteerden en voor veel onrust zorgen? Zou een bestorming of bekogeling door demonstranten van een overheidsgebouw waar de G8 bijelkaar komt, om te eisen dat de schuldenlast van de derde wereld subiet wordt kwijtgescholden, niet onder de definitie van terrorisme geschoven kunnen worden? Nee, bezwoeren de Europese justitieministers. De maatregelen waren echt alleen bedoeld voor terroristen van enig kaliber, zoals Al Quaida, de IRA of de ETA. Demonstranten, ook als ze hun argumenten van stenen vergezeld lieten gaan, hoefden echt niets te vrezen. Aan het recht op demonstratie en vrije meningsuiting werd niet getornd. De ministers lieten zelfs een verklaring van die strekking toevoegen aan de antiterreurbesluiten.
    De argwaan lijkt echter toch terecht, gezien de Spaanse plannen. De gezamenlijke Europese terreurdefinitie laat uiteenlopende interpretaties toe. Spanje stelt in het voorstel zelfs plompverloren dat geweld rond topontmoetingen wŽl onder de Europese terreurdefinitie valt. Is hier sprake van een Spaanse EinzelgŠng? Zeker is dat een aantal lidstaten de Spaanse plannen een tikje te wild vonden. Tijdens een vergadering van de werkgroep Terrorisme van begin februari wezen een aantal delegaties erop dat ongeregeldheden zoals in Genua niet veroorzaakt werden door terroristen. Spanje beloofde met deze opvatting rekening te houden in een nieuw voorstel. In het nieuwste voorstel lijkt Spanje echter slechts lippendienst te bewijzen aan de bezwaren. Inlichtingendiensten mogen alleen informatie uitwisselen over activisten uit wier politiedossier blijkt dat ze verbindingen hebben met terroristische organisaties, heet het nu. Maar in de volgende alinea doet Spanje deze kleine concessie al weer teniet. Het staat landen namelijk vrij om ook informatie uit te wisselen over activisten zonder zo’n erkend terrorismestempeltje in hun politiedossier. Spanje heeft verder een passage opgenomen waarin het recht op demonstratie en vrije meningsuiting wordt gegarandeerd. Alleen leden van actieclubs die worden aangestuurd door terroristische organisaties hebben iets te vrezen. Maar ook dit fraaie voornemen wordt even verder in de tekst weer op losse schroeven gezet. Spanje blijft namelijk de protesten van anti-globalisten bestempelen als het werktuig van terroristische organisaties.
    Spanje schrijft letterlijk: De Europese lidstaten constateren een toename van geweld en criminele schade rond internationale topontmoetingen, georkestreerd door radicale extremistische groepen die duidelijk de samenleving terroriseren, waarop de Unie heeft gereageerd door zulke daden strafbaar te stellen in de terrorismedefinitie van het kaderbesluit terrorismebestrijding.â Spanje staat zeker niet alleen deze opvatting. Het is een publiek geheim dat een aantal lidstaten de aanslagen van 11 september dankbaar aangreep om de eigen justiti‘le prioriteiten door te drukken. En dan gaat het niet om de geringsten. Het Verenigd Koninkrijk, Spanje, Itali‘, Frankrijk en Duitsland zijn de hard-liners in Europa waar het gaat om het aanpakken van politiek protest. Dat Spanje een ruime definitie van terrorisme voorstaat hoeft weinig verbazing te wekken. Spanje neemt in toenemende mate bij de bestrijding van de Baskische afscheidingsbeweging ETA allerlei Baskische organisaties en media op de korrel die volgens de autoriteiten direct of indirect de strijd van de ETA ondersteunen of mogelijk maken. Zoals de Spaanse minister van Binnenlandse Zaken Jaime Mayor Oreha stelde tijdens de opening van de eerste Europese conferentie over terrorisme in Madrid vorig jaar: Terrorisme bestaat niet alleen uit een groep commandoâs, maar is een project dat zich in de samenleving probeert te wortelen. Om terrorisme te bestrijden is het daarom noodzakelijk om de strijd aan te gaan met de sociale, politieke, economische en communicatiestructuren die het terrorisme ondersteunen en voeden.â Het is de nog vraag of het Spanje zal lukken haar model van terreurbestrijding naar de Europese Unie te exporteren. Maar als het lukt, staat zwart op wit in een officieel Europees besluit dat anti-globalisten een werktuig in handen van terroristen zijn. En dan staat ook zwart op wit dat anti-globalisten onder de Europese definitie van terrorisme vallen. Het ministerie van justitie laat weten dat Nederland onverkort op het standpunt blijft staan dat anti-globalisten geen terroristen zijn. Het is te hopen dat Benk Korthals zijn poot stijf zal houden in Brussel.