For most of my life student politics has been little more than a joke. Suddenly it’s become both serious and admirable

Why are some of the most powerful people in Britain so terrified of a bunch of students? If that sounds a ridiculous question, consider a few recent news stories. As reported in this paper last week, Cambridge police are looking for spies to inform on undergraduate protests against spending cuts and other “student-union type stuff”. Meanwhile, in London last Thursday, a student union leader, Michael Chessum, was arrested after a small and routine demo. Officers hauled him off to Holborn police station for not informing them of the precise route of the protest – even though it was on campus.

The 24-year-old has since been freed – on the strict condition that he doesn’t “engage in protest on any University Campus and not within half a mile boundary of any university”. Even with a copy of the bail grant in front of me, I cannot make out whether that applies to any London college, any British university – or just any institute of higher education anywhere in the world. As full-time head of the University of London’s student union, Chessum’s job is partly to protest: the police are blocking him from doing his work. But I suppose there’s no telling just what threat to law and order might be posed by an over-articulate history graduate.

While we’re trawling for the ridiculous, let us remember another incident this summer at the University of London, when a 25-year-old woman was arrested for the crime of chalking a slogan on a wall. That’s right: dragged off by the police for writing in water-soluble chalk. Presumably, there would have been no bother had she used PowerPoint.

It all sounds farcical – it is farcical – until you delve into the details. Take the London demo that landed Chessum in such bother: university staff were filming their own students from a balcony of Senate House (the building that inspired the Ministry of Truth in Orwell’s Nineteen Eighty-Four, appropriately enough). Such surveillance is a recent tradition, the nice man in the University press office explains to me – and if the police wanted the footage that would be no problem.

That link with the police is becoming increasingly important across more and more of our universities. London students allege that officers and university security guards co-ordinate their attempts to rein in demonstrations while staff comment on the increased police presence around campus. At Sussex, student protests against outsourcing services were broken up this April, when the university called in the police – who duly turned up with riot vans and dogs. A similar thing happened at Royal Holloway university, Surrey in 2011: a small number of students occupied one measly corridor to demonstrate against course closures and redundancies; the management barely bothered to negotiate, but cited “health and safety” and called in the police to clear away the young people paying their salaries.

For most of my life, student politics has been little more than a joke – the stuff of Neil off the Young Ones, or apprentice Blairites. But in the past few years it has suddenly become both serious and admirable, most notably with the protests of 2010 against £9,000 tuition fees and the university occupations that followed. And at just that point, both the police and university management have become very jumpy.

For the police, this is part of the age-old work of clamping down on possible sources of civil disobedience. But the motivation for the universities is much more complicated. Their historic role has been to foster intellectual inquiry and host debate. Yet in the brave new market of higher education, when universities are competing with each other to be both conveyor belts to the jobs market and vehicles for private investment, such dissent is not only awkward – it’s dangerously uncommercial. As Andrew McGettigan, author of The Great University Gamble, puts it: “Anything too disruptive gets in the way of the business plan.”

Last month it appeared that Edinburgh University had forced its student union to sign a gagging clause (now withdrawn). No union officer is allowed to make any public criticism of the university without giving at least 48 hours’ notice. University managers reportedly made that a deal-breaker if the student union was to get any funds.

The managers of the University of London want to shut down the student union at the end of this academic year. The plan – which is why Chessum and co were marching last week – is to keep the swimming pool and the various sports clubs, but to quash all university-wide student representation. After all, the students are only the people paying the salary of the university vice-chancellor, Adrian Smith – why should they get a say? The plan, it may not surprise you to learn, was drawn up by a panel that didn’t number a single student. What with sky-high fees and rocketing rents in the capital, you might think that the need for a pan-London student body had never been higher. But then, you’re not a university manager on a six-figure salary.

Where universities were historically places of free expression, now they are having to sacrifice that role for the sake of the free market. For students, that comes in the form of a crackdown on dissent. Yet the twentysomethings at university now will end up running our politics, our businesses and our media. You might want these future leaders to be questioning and concerned about society. Or you might wonder whether sending in the police to arrest a woman chalking a wall is proportionate. Either way, you should be troubled.

Aditya Chakrabortty
The Guardian, Monday 18 November 2013 20.00 GMT

Find this story at 18 November 2013

© 2013 Guardian News and Media Limited or its affiliated companies. All rights reserved.

Diverse studentendemonstraties van de afgelopen jaren werden in potentie als het plegen van een misdrijf beschouwd, zo blijkt uit documenten die J&J in handen kreeg via de Wob. Bescherming van de openbare orde komt steeds meer in het teken te staan van het verzamelen van inlichtingen zonder dat hierbij duidelijk wordt waarvoor, en wat er mee gebeurt. Burgemeesters, College van B&W’s en gemeenteraden weten niets van deze operaties af.

Van eind 2009 tot de zomer van 2011 demonstreerden studenten en docenten tegen de bezuinigingen in het onderwijs. In die periode werden diverse actieve studenten in Utrecht en Amsterdam benaderd door de inlichtingendienst.

In het eerdere artikel ‘Gaan we stenen gooien?’ worden deze benaderingen in verband gebracht met het persbericht van de operationele driehoek van Den Haag van 20 januari 2011. De avond voorafgaande de demonstratie meldde burgemeester Van Aartsen namelijk dat ‘de gemeente Den Haag aanwijzingen had dat radicalen de studentendemonstratie van vandaag willen verstoren’. De burgemeester zei dat de politie die aanwijzingen baseerde op informatie afkomstig van ‘open en gesloten bronnen’.

Tijdens de demonstratie op die dag vonden er enige schermutselingen plaats op het Plein voor het Tweede Kamergebouw en op het Malieveld. De NOS meldde dat volgens de driehoek de 27 verdachten (cijfers van de politie) leden zouden zijn van de linkse groep Anti-Fascistische Aktie (AFA). Van de 27 verdachten werden er nog op dezelfde dag 22 vrijgelaten.

Inlichtingenoperatie

Naast deze benaderingen bleek het politie-apparaat een inlichtingenoperatie op touw te hebben gezet waarbij niet alleen studenten, maar ook politieke partijen in de gaten werden gehouden. Namen van sprekers en ‘bekende’ actievoerders werden aan het dossier toegevoegd om de ‘radicale’ claim van burgemeester Van Aartsen te onderbouwen.

Al die inlichtingen bleken echter boterzacht, zoals Van Aartsen in de operationele driehoek van donderdag 20 januari 2011 moest toegeven: “De burgemeester geeft aan dat hij de verstrekte informatie van de AIVD onbevredigend vindt en schorst het driehoeksoverleg.” De burgemeester belde de baas van de AIVD die meldde dat hij “niet meer informatie kan verstrekken, anders dan dat het om personen van AFA zou gaan die naar Den Haag zouden willen komen.”

De chef van de AIVD zou tijdens het telefoongesprek met Van Aartsen hebben gezegd dat “Zij [antifascisten, red.] de neiging zullen hebben om zich te mengen onder de demonstranten en gewelddadig willen optreden.” Zodra het driehoeksoverleg werd hervat, deed een van de directeuren van politie Haaglanden er nog een schepje bovenop: “Daaruit (diverse open bronnen) blijkt dat meerdere personen zich mogelijk radicaal willen manifesteren.”

Eerst vond Van Aartsen de AIVD-informatie onbevredigend, wist de politie van niets en enkele minuten later was er sprake van dat de horden “van een vijftal groepen met een verschillende achtergrond, maar alle van linkse signatuur” de volgende dag de stad zouden bestormen. “Daaronder zijn anarchistische en antiglobalistische groeperingen met een extreem karakter”, voegde de politie er nog aan toe.

Scenario’s werden aangescherpt. Tijdens het driehoeksoverleg werd een persbericht opgesteld. ‘De Haagse Driehoek heeft aanwijzingen dat radicale groeperingen de studentendemonstratie van vrijdag willen aangrijpen om de openbare orde in Den Haag te verstoren.’ De bronnen van de Driehoek waren ‘gesloten en open bronnen.’ Dit suggereerde dat de inlichtingendienst over informanten beschikte en dat er actief op internet en in actiecentra was gezocht naar oproepen om te gaan rellen.

Uit de laatste alinea van het verslag van de driehoek van 20 januari 2011 blijkt echter dat er geen enkele aanwijzing was dat radicalen de demonstratie zouden verstoren: ‘De driehoek besluit voorts dat de burgemeester een noodbevel zal uitvaardigen, indien er concrete aanwijzingen zijn dat bepaalde personen die op de demonstratie afkomen de orde daadwerkelijk gaan verstoren en de politie voorts verwacht dat het uitvaardigen van een noodbevel ondersteunt bij het aan kunnen houden van dergelijke personen.’

Een opruiend persbericht van de gemeente Den Haag over ‘radicalen en een studentendemonstratie’, insinuaties van de AIVD, een politie die gespannen de demonstratie tegemoet trad en volgens de rechter weinig hoffelijk met de demonstranten omging en benaderingen van studenten door inlichtingendiensten in diverse steden. Wat ging er vooraf aan de demonstratie van 21 januari 2011 en wat speelde zich af in 2010 en 2011 rond de protesten van studenten en docenten tegen bezuinigingen in het onderwijs?

Anarcho-extremisten

Jaarlijks slaat de inlichtingendienst AIVD alarm over het gevaar voor de democratische rechtsorde door toedoen van Antifascistische Actie (AFA). In het jaarverslag over 2009 wordt gemeld dat ‘de dreiging uit de kleine kring extremisten rond Antifascistische Actie onverminderd hoog blijft. Die kern is in 2009 niet gegroeid, maar de aanhang die zij weet te genereren wel. De harde kern van AFA omvat enige tientallen personen.’

In 2010 maken de antifascisten deel van een groter contingent van activisten: ‘De AIVD heeft in 2010 geconstateerd dat sprake is van toenemende samenwerking tussen de verschillende linkse actiegroepen. Dat wil zeggen dat het onderscheid tussen de groeperingen die zich richten op antifascisme, antiglobalisering, milieu, dierenrechten en – in mindere mate – op asiel- en vreemdelingenbeleid, vervaagt.’

Het jaar daarop heeft de dienst een term gevonden voor deze multi-activisten: ‘anarcho-extremisten’. ‘Anarcho-extremisten zijn op vele terreinen en in diverse samenstellingen actief. Zo waren begin 2011 Amsterdamse anarchisten met AFA-Den Haag nauw betrokken bij de uit de hand gelopen studentendemonstratie in Den Haag’ (jaarverslag AIVD 2011).

In 2012 wordt het anarcho-extremisme direct gekoppeld aan een nieuwe ideologie, het vandalisme. ‘In 2012 zag de AIVD uit anarcho-extremistische hoek voornamelijk vandalisme bij diverse objecten in verband met hun ‘antikapitalistische’ strijd. Anarcho-extremisten hebben in 2012, in het kader van hun ‘internationale solidariteit’, diverse activiteiten ondernomen.’

Het noemen van de studentendemonstratie in Den Haag in het jaarverslag van 2011 past naadloos bij de term ‘multi-activisten’ dat voortkomt uit AFA, of in ieder geval de antifascisten. De dienst is ook trots op haar informatie-positie en geeft zichzelf een schouderklopje: ‘De AIVD heeft in het onderzoek naar antifascisme nauw contact gehad met de RID.’ [Regionale Inlichtingendienst, red.]

De activiteiten van de AIVD en RID resulteerden in het in goede banen leiden van de verschillende dreigende confrontaties tussen antifascisten en extreem-rechts (AIVD jaarverslag 2009). Niet alleen de RID wordt bij de strijd tegen de anarcho-extremisten betrokken, ook de wetenschap: ‘De AIVD heeft in 2010 gewerkt aan een grotere doelmatigheid door middel van systematische prioritering van onderzoeken, een betere samenwerking met enerzijds de Regionale Inlichtingendiensten en anderzijds buitenlandse diensten, en door vaker aansluiting te zoeken bij de wetenschap (academic outreach).’ (AIVD jaarverslag 2010)

Daarnaast werd het onderscheid tussen het verzamelen van informatie ten behoeve van het openbare orde- en inlichtingenbeleid ten aanzien van politiek actieve groeperingen steeds diffuser. Dreiging is het toverwoord in het project RID 2015: ‘De vorming van de nationale politie en de organisatorische veranderingen die hiervan het gevolg zijn hebben mede geleid tot een heroriëntatie op de samenwerking met de Regionale Inlichtingendiensten. Het project RID2015 moet ertoe leiden dat de inzet van de RID ten behoeve van het vroegtijdig onderkennen van opkomende dreigingen in de regio efficiënter wordt.’ (AIVD jaarverslag 2011).

Zoals verschillende studentenorganisaties zich voorbereidden op de landelijke demonstraties in Den Haag en Amsterdam, zo werkten de politie en de inlichtingendiensten aan het koppelen van studenten aan antifascisten of anarcho-extremisten. Regiopolitie Utrecht PL0910 2010295357-1: ‘Vandaag was er een studenten demonstratie op de Uithof tegen de bezuinigingsplannen op het onderwijs. De demonstratie begon om 12.30 uur voor het Minnaert gebouw op de Leuvenlaan. Vanaf daar liepen ongeveer een kleine 200 demonstranten, voornamelijk studenten en een handjevol linkse betogers (type anarchist/kraker), in optocht in de richting van de Heidelberglaan.’

Het feit dat die ‘linkse’ demonstranten misschien ook studenten hadden kunnen zijn, kwam niet bij de functionarissen op. Enkele agenten ‘hebben een auto gecontroleerd met linkse demonstranten, geen studenten. In de auto, een Volkswagen Golf met het kenteken … zaten drie mannen en de bestuurder was … geboren in 1978. Zij kwamen vanuit Rotterdam om te demonstreren en liepen met een groot stuk karton met daarop een tekst (PL0910 2010295357-1).’

Geen incidenten

In het hele land werden in 2010 betogingen georganiseerd. Zoals op 21 mei op het Amsterdamse Museumplein waar rond de 5.000 mensen op afkwamen. De manifestatie en mars verliepen rustig. Er waren enkele ‘tegen demonstranten’ die pleitten voor afschaffing van de basisbeurs voor studenten.

Hoewel de demonstratie door de Amsterdamse Driehoek benaderd werd met termen als ‘dreigingsanalyse’, ‘Conflict en Crisisbeheersing’ en ‘Capaciteitsmanagement bewaken en beveiligen’ verliep het protest gemoedelijk. Er bleek in Amsterdam nog geen sprake van het opzetten van een inlichtingen-operatie, maar dit was wel de periode waarin de eerste studenten werden benaderd om als informant voor de inlichtingendiensten te komen werken.

Met een inlichtingen-operatie was men in Den Haag al wel begonnen. Op 10 februari 2010 demonstreerde een groep MBO-studenten in de hofstad waar 100 personen aan deelnamen. Het Haagse Bureau Regionale Informatie (BRI) had een informatierapport over de organisatoren en deelnemers samengesteld dat niet openbaar werd gemaakt door de Haagse politie. Ook voor een demonstratie op 25 maart 2010 (400 deelnemers) werd een zogenoemd verstrekkingsrapport opgesteld door BRI Haaglanden. Ook dit rapport werd niet openbaar gemaakt.

In het plan van aanpak voor de ‘manifestatie comité SOS 25 maart 2010’ wordt verwezen naar een spontane blokkade van het ministerie van OC&W enkele dagen eerder: ‘Op donderdag 18 maart 2010 vond een spontane demonstratie plaats van ongeveer 50 studenten. […] Hierop besloten het paraat Peloton in te zetten. […] Er hebben zich bij deze demonstratie geen noemenswaardige incidenten voorgedaan.’ Of deze spontane actie een trigger is geweest voor de politie om meer inlichtingen te kunnen verzamelen, is niet duidelijk.

Eigenlijk is het vreemd. Al geruime tijd vonden er geen incidenten plaats bij protesten tegen de bezuinigingen. Ook niet op 18 maart 2010: ‘Ik verbalisant vroeg aan … of het om een aangemelde demonstratie ging. Hij verklaarde dat het om een niet aangemelde, maar spontane demonstratie ging. Vervolgens heeft collega … telefonisch contact opgenomen met bureau Conflict en Crisisbeheersing van politie Haaglanden, welke op haar beurt middels de directie van politie Haaglanden in overleg met de burgemeester trad. De Burgemeester besloot dat de demonstratie per direct beëindigd diende te worden. Tevens besloot de burgemeester dat er proces-verbaal moest worden aangezegd, terzake het niet hebben kennis gegeven van een demonstratie. Persoon verklaarde: ‘Dit is een spontane en vreedzame demonstratie, om aandacht te vragen voor de kwaliteit van het onderwijs en het behoud van studiefinanciering’ (PL1512 2010059606-1 donderdag 18 maart 2010 omstreeks 08.30 uur).’

De student kreeg een boete voor het uiten van zijn mening, omdat de burgemeester van Den Haag niet tijdig op de hoogte was gesteld. Dat is naast een enkele bezetting (vaak met toestemming van de schoolbesturen) de enige ‘zware overtreding’. Het aantal demonstraties was aanzienlijk, ook de opkomst, maar incidenten bleven dus uit. Op 29 november 2010 demonstreerden 1.500 studenten op het Plein in Den Haag, op 8 december 200 docenten. In Utrecht demonstreerden op 10 december 200 studenten, op 16 december 30. In Arnhem gingen 10 december 500 studenten de straat op, in Amsterdam 5.000.

Internet surveillance

Waarom er inlichtingen worden verzameld rondom het buitenparlementaire protest van studenten en docenten, wordt ook niet duidelijk. De regiopolitie Gelderland Midden schrijft in het proces verbaal PL0745 2010137777-1 over een demonstratie van de Wageningse Studenten Organisatie dat ‘de sfeer goed was en er geen incidenten waren.’ Een deel van het proces-verbaal wordt echter geweigerd op grond van ‘toezicht, controle en inspectie’ en ‘opsporing en vervolging’.

Volgens de Arnhemse politie is ‘het optreden van de politie erop gericht de demonstratie in goede banen te leiden en het handhaven van de openbare orde (brief primaire beslissing 6 februari 2012).’ Waarom dan informatie achterhouden over een gemoedelijk verlopen manifestatie? Ook het mutatierapport en het journaal/de mutaties van het protest in Amsterdam op 10 december 2010 wordt niet verstrekt.

En waarom worden in het mutatierapport over een demonstratie in Nijmegen de namen van de sprekers vermeld? ‘Op vrijdag 10 december 2010 omstreeks 13:30 uur heeft er een demonstratie plaatsgevonden door het centrum van Nijmegen. De studenten zijn gestart op het stationsplein te Nijmegen. … [weg gelakt] heeft het openingswoord gedaan. Hierop volgend heeft meneer … (weg gelakt) gesproken (PL081A 2010123893-1).’

Bij protesten en maatschappelijke onrust kijkt de overheid steeds vaker naar ontwikkelingen op het internet, met name sociale media. In de loop van 2010 wordt ook dit een belangrijke informatiebron in verband met de studentenprotesten. Dit gaat soms fout waardoor de politie een verkeerde inschatting maakt van de omvang van een manifestatie.

Op 29 november 2010 komt de operationele Driehoek van Den Haag samen en concludeert: ‘Visser (van politie Haaglanden) dat door oproepen op het internet het aantal verwachte deelnemers aan de demonstratie aan de LSVB-SP en Studentenraad TU aanzienlijk is toegenomen: van oorspronkelijk 50 naar ruim 1000.’ Deze conclusie is vreemd aangezien er in een eerder stadium overleg is geweest met de organisatoren.

Ook bij andere demonstraties worden sociale media en het internet afgestruind voor aanvullende informatie. In combinatie met een vooringenomen inlichtingen- en politie-apparaat kan het volgende bericht op het Forum voor de Vrijheid (FvdV) de trigger zijn geweest voor het persbericht van de Burgemeester van Den Haag om radicalen en studenten aan elkaar te verbinden. ‘Laatste nieuws: de AFA komt ook, om te rellen’, bericht het forum op 20 januari 2011 om 16:07 uur. (http://forum-voor-de-vrijheid.nl/vrijheid/archive/index.php/t-24493.html)

Drie dagen later stellen Anarchistische Groep Nijmegen en Anti-Fascistische Actie in een gezamenlijk persbericht dat zij niet hebben opgeroepen om geweld te gebruiken bij de demonstratie tegen de bezuinigingen op het hoger onderwijs van 21 januari 2011 in Den Haag. Het persbericht kwam echter te laat om de spin van de operationele Driehoek (politie, justitie en openbaar bestuur) van Den Haag nog in het voordeel van de studentendemonstratie te laten draaien.

Politiek en anarcho-extremisme

De scheiding tussen het ‘handhaven van de openbare orde’ en ‘inlichtingen inzamelen in verband met de bescherming van de democratische rechtsorde’ is flinterdun. RID Gelderland Zuid maakte bijvoorbeeld een verstrekkingsrapport openbare orde op. Het rapport met het nummer 0018762 en betrouwbaarheidscode informatie B3 (meestal betrouwbaar, gehoord/bevestigd) gaat over een actieweek met een informatiemarkt, een publiciteitsact, een discussie- en filmavond en een menselijke ketting. Nu kan de openbare orde in het geding zijn geweest, maar om studentenprotest tegen bezuinigingen in het onderwijs meteen op te schalen naar een risicowedstrijd in het betaald voetbal is nogal overdreven. Een publiciteitsactie van Red Bull belandt ook niet op het bord van de RID.

Een jaar later, eind januari 2011 gebeurt eigenlijk hetzelfde in Den Haag. Nu met meer consequenties voor enkele studenten dan in februari 2010 in Nijmegen. Vanaf begin januari 2011 krijgt de Haagse politie vanuit heel Nederland informatierapporten over studenten die willen deelnemen aan de manifestatie op het Malieveld op 21 januari 2011.

Regiopolitie Twente RID rapportnummer 2011…, betrouwbaarheidscode A (toelichting code Waar): ‘In de maand januari 2011 werd informatie ontvangen dat: Er op 21 januari ongeveer 18000 studenten naar Den Haag zullen vertrekken om deel te nemen aan de studentendemonstratie. Er vanuit Twente ongeveer 1500 studenten zullen vertrekken.’

Politie Gelderland Zuid verstrekkingsrapport 19893, betrouwbaarheidscode informatie A: ‘In verband met de studentenmanifestatie die gehouden wordt op 21 januari 2011 te Den Haag is bij de RID Gelderland-Zuid de navolgende informatie binnengekomen. In het totaal hebben 500 studenten van de Radboud Universiteit zich aangemeld voor het busvervoer naar genoemde manifestatie. Er zullen ook nog studenten reizen met een OV-kaart, deze zijn niet in het aantal opgenomen. Vanaf HAN (Hogeschool Arnhem/Nijmegen) zullen ook bussen met studenten vertrekken naar Den Haag. Op dit moment zijn er bij de RID nog geen aantallen bekend.’

Opvallend is dat de RID ook politieke partijen in de gaten houdt en meldt dat ‘door een Nijmeegse politieke partij ook een busregeling naar Den Haag wordt aangeboden.’ Waarom de RID dit in een verstrekkingsrapport opneemt, is onduidelijk.

Al eerder vielen politiek getinte opmerkingen in de documenten rond het studentenprotest op. De Amsterdamse politie schreef in het draaiboek van de demonstratie op 21 mei 2010 dat ‘de LSVb zijn achterban daarom inmiddels heeft opgeroepen niet op de PvdA te stemmen. Door de LSVb wordt dit ontkend; dit geluid is echter wel veelvuldig in de media te horen.’ De PvdA had in de periode voorafgaande de demonstratie aangegeven de bezuinigingen in het onderwijs van het kabinet Rutte 1 te zullen steunen. Waarom de politie het stemadvies van het LSVb in het draaiboek opneemt is onduidelijk.

Ditzelfde geldt voor de opmerkingen over de SP in de stukken met betrekking tot de demonstratie van 21 januari 2011. In het algemene draaiboek van de demonstratie van politie Haaglanden staat vermeld: ‘Binnen deze groep deelnemers is er de mogelijke deelname aan de manifestatie van diverse politieke partijen. … [weg gelakt] deze politieke partij heeft aangegeven bij de LSVb om de manifestatie te ondersteunen. De SP staat bekend als zeer aktie bereid en steunt daarin diverse demonstranten.’

Binnen de operationele driehoek van Den Haag van 19 januari 2011 wordt opgemerkt dat: ‘De SP wel de gelegenheid zal krijgen om in de demonstratie te participeren, maar niet de kans krijgt om de demonstratie ‘over te nemen’, zoals in het verleden nog wel eens gebeurde.’ Wie deze laatste opmerking heeft gemaakt, is onduidelijk. Het zal iemand van de politie of van de bestuursdienst van de gemeente zijn geweest. Opnieuw is onduidelijk waarom ambtenaren van het bevoegd gezag opmerkingen over bepaalde politieke partijen menen te moeten maken.

Opmaat

Na een jaar van protesten die allemaal zeer gemoedelijk zijn verlopen, lijkt de gemeente Den Haag het roer om te gooien. Er moet een stevig politie-apparaat worden neergezet en het liefst wil de driehoek de protesten uitsluitend op het Malieveld toestaan. Het LSVb gaat daarmee akkoord, maar de Haagse Studentenvakbond wil door de stad lopen om haar mening te kunnen uiten.

Dat Den Haag wil opschalen naar ‘oorlogssterkte’ blijkt uit een bijstandsaanvraag aan de commissaris van de Koningin van Zuid-Holland. De driehoek wil een peloton KMar (Koninklijke Marechaussee, militaire politie) inzetten op 21 januari 2011. De commissaris van de Koningin, Jan Franssen, wijst de aanvraag af: ‘Gelet op het feit dat de gevraagde bijstand kan worden geleverd door regiopolitiekorps(en) binnen de eigen provincie, zie ik geen aanleiding voor bijstandsverlening door de Kmar. Ten aanzien van de geldende wet- en regelgeving kan ik daarom geen akkoord geven op bijstandsverlening door de Kmar.’

Militaire politie op betogende studenten afsturen, de toon lijkt gezet. Korpschef Van Essen is verbolgen, burgemeester Van Aartsen geeft geen tegengas en ook het openbaar ministerie blijft stil. Van Essen is van oordeel dat ‘het kabinetsbeleid gericht is op een veel ruimere inzet van de KMar dan de Politiewet mogelijk maakt.’ De volgende keer zal hij dan ook opnieuw om bijstand van de KMar vragen.

De toon van de driehoek lijkt niet in relatie te staan met het relaxte studentenprotest tegen de bezuinigingen in 2010, maar met het profiel dat vooral de politie van de demonstranten heeft samengesteld. In een brief van 6 januari 2011 aan de leden van de operationele driehoek schrijft directeur opsporing en informatie over 21 januari dat ‘een demonstratieve tocht door de stad de interventiemogelijkheden door de politie bemoeilijkt.’ Bij deze opmerking in het kader van de risico inschatting maakt zij onderscheid tussen burgers en demonstranten: ‘De noodzaak bij een eventueel politieoptreden de demonstranten te scheiden van goedwillende burgers en evenementen.’

‘Goedwillende burger’ en ‘demonstranten’ lijken binnen het politiejargon niet te combineren. De demonstranten zijn op het moment van schrijven van deze brief nog geen anarcho-extremisten, maar de opschaling en de wijze van presentatie van het ‘probleem’ demonstranten, lijken wel een opmaat voor het radicale persbericht van 20 januari 2011.

In de dagen voorafgaande de demonstratie van vrijdag 21 januari komt de driehoek dagelijks bij elkaar. De samenwerking met het LSVb, de studentenvakbond die een statisch protest wil, lijkt goed. ‘… [weg gelakt] geeft aan dat de politie rond deze demonstratie actief gebruik maakt van de sociale media in nauwe samenwerking met de organisaties (operationele driehoek 19 januari 2011).’ Over de Haagse studentenvakbond is men minder te spreken: ‘… [weg gelakt] heeft bij deze demonstratie enige zorg bij het gebrek aan ervaring bij de organisatie. Het grootste risico rond deze tocht zit in het deel waarbij men in de buurt van de Malietoren komt.’ En de eerste tekenen van rellen die gaan plaatsvinden op vrijdag worden ingeluid: ‘… [weg gelakt] laat weten dat recente informatie binnen is gekomen, dat mogelijk Rotterdamse hooligans van plan zijn om bij de demonstratie aan te sluiten om zo de confrontatie met de politie aan te kunnen gaan. … [weg gelakt] meldt dat de voetbal eenheden bezig zijn om deze informatie te verifiëren …’

Opvallend aan de bewering dat er hooligans onderweg zouden zijn naar Den Haag, is dat het in de verdere berichtgeving niet meer terugkomt. De Haagse politie weigert wel de verstrekkingsrapporten van 17, 19 en 24 januari 2011 openbaar te maken, maar binnen zowel de mediacommunicatie als de operationele driehoek komt het onderwerp hooligans slechts één keer ter sprake. Was de komst van de Feyenoord-supporters op dezelfde manier aangekondigd als de komst van AFA? In de trant van: ‘Laatste nieuws: SCF komt ook!’ Ergens op Facebook of een forum post iemand deze tekst, kennelijk om te stoken. De Rotterdamse hooligans komen ook niet terug, en of het bericht geverifieerd is, wordt niet duidelijk uit de stukken.

Radicalen komen

In het ‘algemeen SGBO (Staf Grootschalig Bijzonder Optreden) draaiboek’ van de manifestatie lijken de radicalen nog geen plek te hebben gekregen. Alleen de SP wordt uitdrukkelijk vermeld. De beschrijving van de stand van zaken rond de protesten tegen de bezuinigingen lijkt ontspannen: ‘Na een serie kleine studentendemonstraties tegen de bezuinigingen in het onderwijs slaan diverse grote studentenorganisaties de handen ineen om een grote landelijke demonstratie te houden.’

Er wordt een demonstratie van rond de 15.000 studenten verwacht, waarvan het zwaartepunt vooral op het Malieveld zal komen te liggen. Een fluitje van een cent zou je zeggen, voor een gemeente die stelselmatig beweert jaarlijks duizenden demonstraties in goede banen te leiden. In het SGBO-draaiboek wordt gezinspeeld op mogelijke rellen: ‘Ondanks de uitgebreide voorbereidingen in samenspraak met de organisatoren, valt een kans op verstoringen van de openbare orde, intimidaties, kans op fysiek letsel en materiële schade voor publieke eigendommen niet uit te sluiten. Een confrontatie met de politie valt dan ook niet uit te sluiten.’

Waarom men geweld verwacht, wordt niet duidelijk. De Rotterdamse hooligans lijken niet te komen, van anarcho-extremisten is geen sprake in het draaiboek… nee, louter protesterende studenten. Draaiboeken worden gekenmerkt door een standaard-opzet die per evenement wordt ingevuld. Het is dan ook niet onlogisch dat specifieke calamiteiten niet in het draaiboek zijn verwerkt. Als er inlichtingen zijn afkomstig van inlichtingendienst die wijzen op verstoringen van de openbare orde, worden die opgenomen in het draaiboek. De verschillende commandanten kunnen daarop anticiperen. Bij de scenario’s zal duidelijk worden vermeld waar verkennings- en arrestatie-eenheden op moeten letten. Hoewel diverse passages zijn weg gelakt, straalt het draaiboek een sfeer uit van een nog nader te volgen relaxte demonstratie.

Onder de oppervlakte borrelt er echter iets. De Haagse politie lijkt een hekel te hebben aan demonstrerende studenten (‘het zijn geen goedwillende burgers’), men wilde aanvankelijk het liefst de militaire politie inzetten en bij de inlichtingen lijkt de focus te zijn gericht op ‘linkse betogers (type anarchist/kraker)’, al dan niet georganiseerd. Binnen deze context meldt de AIVD dat leden van AFA aan de demonstratie zullen deelnemen. Of deze informatie te herleiden valt aan de posting op het Forum voor de Vrijheid is niet langer na te gaan, maar de bewering is niet erg substantieel, gelijk die over de deelname van hooligans.

‘De burgemeester geeft aan dat hij de verstrekte informatie van de AIVD onbevredigend vindt en schorst het driehoeksoverleg”’, vermeldt het verslag van de operationele driehoek van 20 januari 2011. Zodra de vergadering wordt voortgezet stelt de politie dat ‘uit (diverse open bronnen) blijkt dat meerdere personen zich mogelijk radicaal willen manifesteren.’ Tijdens dit overleg wordt in alle haast een persbericht in elkaar gezet. ‘De Haagse driehoek heeft aanwijzingen dat radicale groeperingen de studentendemonstratie van vrijdag willen aangrijpen om de openbare orde in Den Haag te verstoren door zich te mengen tussen de demonstranten en de confrontatie te zoeken.’ Een noodbevel wordt uitgevaardigd, de Haagse politie staat op scherp. De sfeer wordt dusdanig opgestookt dat het wachten is op rellen.

Mandarijnen

Die rel komt er ook, zowel op Het Plein voor de Tweede Kamer en bij het ministerie van OC&W. De politie beweert dat er met van alles is gegooid en dat daarbij drie politiefunctionarissen gewond zijn geraakt. Er wordt een foto verspreid van een gat in het wegdek, maar of daar stenen uit zijn verwijderd, blijft onduidelijk.

Een van de arrestanten verklaart: ‘”Ik zag dat deze jongens ineens de stenen uit de straat gingen halen. Ik vond dat geen goed idee. […] Mijn vrienden en ik en nog een aantal andere studenten liepen naar de jongens toe en zeiden dat zij niet de stenen moesten pakken. […] Ik zag dat de jongens de stenen los lieten (PL1551 2011015630-4)”.’ Een andere demonstrant beschrijft hetzelfde tafereel: “‘Ik zag dat er mensen toen stenen uit de straat haalden om deze te gaan gooien. We hebben toen een jongen daar nog voor belet. Daarna kwamen de politiepaarden eraan en toen zijn we met z’n allen terug gelopen (PL1532 2011015619-4)”.’

Vervolgens beweert de politie dat agenten werden belaagd met vuurwerk. Dat er vuurwerk is gegooid, is duidelijk. Een politiefunctionaris hierover: ‘”Ik verbalisant hoorde een harde knal die afkomstig was van vuurwerk. Ik verbalisant ben gaan zoeken naar degene die vuurwerk aan het gooien waren. […] Ik verbalisant zag dat een persoon het voorwerp richting de collega’s van de Mobiele Eenheid gooide (PL1561 2011015692-4)”.’ Of het vuurwerk echter de politie of demonstranten heeft geraakt, is niet duidelijk.

Een andere agent over het vuurwerk: ‘”Wij zagen dat het voorwerp gelijkende op een langwerpig voorwerp door de lucht vloog. Wij zagen dat het voorwerp tussen de rennende demonstranten viel (PL1512 2011015692-2)”.’ Wat is er dan wel gegooid? Enkele demonstranten gooiden met etenswaar. ‘”Werd de verdachte tijdens de studentendemo aangehouden terzake het gooien van eieren naar de Mobiele Eenheid. Werd besloten de verdachte hiervoor een mini pv te geven terzake baldadigheid (PL1551 2011015667-1)”.’

De eieren komen terug in het politiejournaal van 21 januari 2011: ‘”Politie bij het Mauritshuis worden bekogeld met eieren”.’ En een lunchpakket: ‘”Vervolgens voerde de ME een charge uit. Dus iedereen in paniek en rende door elkaar heen. Dus toen heb ik uit baldadigheid een boterham uit mijn tas gepakt en die heb ik toen in de richting van de ME gegooid (PL1532 2011015653-4)”.’ En ten slotte een serie mandarijnen. De vrienden die de stenengooiers tegenhielden, hebben elk een mandarijn naar de politie gegooid. ‘”Ja, mandarijnen, een per persoon, we waren met z’n drieën. Om de bus te besmeuren (PL1532 2011015619-4)”.’ Een agent bevestigt het smijten met fruit: ‘”Ik zag dat deze mandarijn op ongeveer een halve meter achter de ME hard op de grond terecht kwam (PL1551 2011015630-5)”.’

Waarom gooien mensen die protesteren mandarijnen, eieren, vuurwerk, boterhammen en plastic flessen naar de Mobiele Eenheid? Wie de beelden bekijkt van de charges van de ME, is getuige van opgefokte agenten, klaar om welke student dan ook te slaan. Over het gooien van etenswaar wordt weinig in de stukken van de Haagse politie vermeld. In Amsterdam lijkt de mate waarin met fruit en groenten wordt gesmeten van belang voor het ingrijpen. ‘Het gooien van eieren, tomaten, appels naar objecten en gebouwen kan, wanneer dit op grotere schaal plaatsvindt, kunnen leiden tot aanhouding’, vermeldt het operationele draaiboek van de demonstratie van 21 mei 2010 van de Amsterdamse politie.

De spanning in Den Haag bleek dusdanig groot dat een paar mandarijnen genoeg was om over te gaan tot charges. De rechter oordeelde achteraf dat het optreden van de politie tijdens de demonstratie van 21 januari in Den Haag bepaald niet de schoonheidsprijs verdiende. De Amsterdamse politie ging een stap verder. Hier werd een directe link gelegd tussen de heersende onvrede onder de studenten en het optreden van de politie. ‘Naar aanleiding van de demonstratie in Den Haag (21 januari 2011) is de sfeer onder een deel van de studenten grimmiger geworden. Het optreden van de politie en de houding van het kabinet met betrekking tot de studiefinanciering ligt hieraan ten grondslag (Deeldraaiboek demonstratie 4 februari 2011).’

AFA-sympathisant

De self fulfilling prophecy van de Haagse driehoek werd op 21 januari 2011 bewaarheid. De burgemeester had vooraf beweerd dat radicalen zich zouden mengen onder de demonstranten om de openbare orde te verstoren. De inlichtingendienst had beweerd dat het om leden van AFA zou gaan. De politie sprak ‘van een vijftal groepen met een verschillende achtergrond, maar alle van linkse signatuur. Daaronder zijn anarchistische en anti-globalistische groeperingen met een extreem karakter’, meldde de politie.

De anarcho-extremisten hadden het gemunt op het vernietigen van de hofstad, zo leek het wel, maar afgezien van wat eieren, mandarijnen, boterhammen, een enkel flesje en vuurwerk dat tussen de demonstranten terecht kwam, bleef het rustig. Alle arrestanten bleken studenten. Hoe zat het dan met die anarcho-extremisten en AFA leden?

Tussen de processen-verbaal bevindt zich het verhaal van aanhouding van een jongeman door stillen. Hij werd aanvankelijk als minderjarig behandeld, maar bleek dat nét niet meer te zijn. De politie beweert dat hij agenten heeft geslagen, maar de verklaringen van de diverse betrokken functionarissen zijn dusdanig verwarrend dat daarbij vraagtekens moeten worden gezet. Iedereen, inclusief verdachte, zijn het er over eens dat hij een vriend die werd gearresteerd te hulp is geschoten. Hij kreeg daarbij flinke klappen van diverse agenten.

In het verhaal van deze jongeman komt AFA ter sprake. ‘”U vraagt mij wat ik vervolgens deed. Ik heb gelijk […] (zijn vriend) bij zijn middel gegrepen, om hem los te kunnen trekken van die mannen. U vraagt mij waarom ik zo reageerde. Ik dacht dat die onbekende mannen neonazi’s waren en met hen heb ik geen goede verstandhouding. Ik ben namelijk een AFA-sympathisant. U vraagt mij of ik heb gehoord dat die onbekende mannen zich kenbaar maakten als politie zijnde. Nee, dat heb ik niet gehoord en ik had dat ook niet kunnen weten (PL1561 2011015672-6)”.’

De agenten in burger die de jongeman voor neonazi’s aanzag, waren leden van een arrestatie-eenheid. Het enige gearresteerde AFA-lid, die volgens de Haagse driehoek de orde zou komen verstoren, probeerde slechts de aanhouding van een vriend te voorkomen. De participerende radicalen van 21 januari in Den Haag lijken niet onder de demonstranten te moeten worden gezocht, maar in kringen van de politie en de Driehoek.

Echter, na afloop van de demonstratie blijkt de deelname van AFA-sympathisanten een vaststaand feit te zijn geworden. ‘Ook het feit dat de driehoek koos voor een persbericht vooraf over de mogelijke komst van radicalen, is naar de mening van de korpschef een goede geweest’, vermeldt het verslag van de operationele driehoek van 24 januari 2011. ‘Bij de protesttocht van de studenten van de Haagse Hogeschool van het Johanna Westerdijkplein naar het Malieveld, bleek de staart door een groep gevormd, welke in gedrag en uiterlijke kenmerken, sterk afweek van de Haagse Hogeschool studenten’, aldus het informatierapport van Bureau Regionale Informatie 24 januari 2011. Dit rapport werd opgesteld in het kader van de evaluatie van het politieoptreden en omdat er vragen zijn gesteld in de gemeenteraad over het politiegeweld.

In het evaluatierapport worden feiten geconstateerd die in het mutatierapport PL1581 2011015635-1 van vier verbalisanten die de demonstratie van de Haagse studentenvakbond hebben begeleid niet voor komen. De opstellers reppen over veel stokken, ‘soms metalen pijpen’, die de agenten in beslag hebben genomen voordat de demonstratie op gang kwam. De functionarissen schrijven dat ‘voorkomen moest worden dat lieden linksaf naar OCW zouden afbuigen.’ Deze opmerking wordt gevolgd door ‘geen bijzonderheden.’

Gedurende de betoging bleek in de praktijk slechts één persoon staande te zijn gehouden met opruiende dvd’s in zijn rugzak. Alle overige personen van deze groep studenten die werden aangesproken (in totaal vier) of die een proces-verbaal hebben gekregen, bevonden zich al op het Malieveld. Van een groep die ‘niet de uiterlijke kenmerken van studenten hadden’ is in de rapportage van de begeleidende agenten geen sprake.

Radicale studenten of studentikoze radicalen?

De radicalen blijken echter al binnen de studentenmassa’s te zijn geïnfiltreerd. Vanaf 21 januari staat de politie op scherp en worden mensen die in het profiel van ‘links’, ‘anarchist’ of ‘kraker’ passen vermeld als zijnde onderdeel uitmakend van het studentenprotest. ‘Opvallend was dat er nagenoeg geen studenten aanwezig waren. Betroffen veelal krakers figuren onder andere … (weg gelakt) gespot (PL0910 2011034542-1, 9 februari 2011 studentenprotestutrecht.nl).’

Op 4 februari 2011 wil een groep studenten een lawaaidemonstratie houden in Amsterdam. Zij willen in de binnenstad diverse gebouwen van de Universiteit van Amsterdam (UvA) bezoeken om daarmee hun ongenoegen te uiten over de bezuinigingen in het onderwijs. Tijdens het SGBO-overleg voorafgaande de demonstratie meldt de inlichtingendienst van de politie: ‘Op dit moment is er niet meer informatie bekend over de demonstratie. Er zijn wel aanwijzingen dat er zich radicaliserende personen in de groep studenten zullen bevinden, maar dat is nog niet zeker.’

In het kader van de risicoanalyse wordt gesteld dat er ‘nog niets bekend is over het mogelijk aansluiten van krakers bij de demonstratie.’ Wel zijn er ‘aanwijzingen dat er radicaliserende personen onder de studenten bevinden’, maar niets is zeker en van aansluiting van krakers is niets bekend. Een dag eerder werd bij het subdriehoek overleg in Amsterdam geconstateerd dat ‘de sfeer bij studentendemonstraties steeds grimmiger wordt.’ Welke demonstraties, naast die van 21 januari in Den Haag, dit dan zijn geweest, wordt niet duidelijk gemaakt.

Binnen de SGBO-studentendemo wordt de sfeer nog eens onderstreept: ‘De sfeer onder de studenten is grimmiger geworden. Dit naar aanleiding van het politieoptreden in Den Haag en het standpunt van het kabinet. Er dient rekening mee gehouden te worden dat zich onder de demonstranten enkele tientallen zullen bevinden die het geweld niet schuwen.’ Gezien de hoeveelheid documenten zou je verwachten dat de politie rekent op duizenden demonstranten, maar de schattingen lopen uiteen tussen 100 en 250 studenten. In het deeldraaiboek ordehandhaving wordt echter een directe link met 21 januari gelegd: ‘Eerdere soortgelijke demonstratie in Den Haag leidde tot openbare orde problemen waarbij 27 personen zijn aangehouden (Historie).’

Een dag voorafgaande de demonstratie doet de chef informatie (CHIN) er nog een schepje bovenop: ‘Er is info dat binnen het Comité SOS de mening is dat een confrontatie met de ME ook media aandacht kan geven, dus mogelijk confrontatie niet echt als negatief wordt gezien (03-02-11 16:36 chef informatie).’

Verkenningseenheden (Victor00) verspreiden zich op de dag van de demonstratie over de stad. Bij het Centraal Station moeten ze op groepen studenten letten, bij kraakpanden in het oosten en westen van de stad op activiteiten en bij de verzamelplek op de ‘radicalen’. ‘Victor00: Binnengasthuisstraat groepje van 15 studenten met enkele krakers (vier krakers). Dragen borden met tekst ‘wij gaan de crisis niet betalen’ en ‘oprutte’ (04-02-11 14:43 distributie centrum).’

Diverse personen worden specifiek in de gaten gehouden. Dit zijn naar alle waarschijnlijkheid de studerende ‘vier krakers’. ‘Om 14:46 meldt Victor00: … [weg gelakt] en … [gelakt] gezien … [gelakt] op Binnengasthuisterrein … [gelakt] is druk aan het bellen. Signalement volgt.’ Blijkbaar werd er getwijfeld: ‘Victor00: … [gelakt] is 100% positief herkend. Victor00: Bij … [gelakt] fon.) loopt … [gelakt] (04-02-11 15:10).’ De ‘radicalen’ worden scherp in de gaten gehouden, maar op basis waarvan wordt volstrekt niet duidelijk.

In een item van Pownews beklaagt de verslaggever zich over de belabberde opkomst. Zelfs hem wordt geen duimbreed in de weggelegd om mensen te interviewen. De verkenningseenheden volgen de ‘radicalen’ tot het eind van de demonstratie. ‘Victor00 om 16:11: Stuk of 20 personen, plus … [gelakt] gaat UVA-gebouw aan het Binnengasthuisterrein in, niet zijnde het Crea Café. Victor00 om 16:15: … [gelakt] is het pand weer uit samen met een ander persoon … [gelakt].’

De Haagse politie geloofde heilig in de gecreëerde radicale illusie. In een brief van 17 maart 2011 over de aankondiging van een demonstratie op 25 maart 2011 door het platform ‘Onderwijs is een recht’ wordt impliciet de relatie met de schermutselingen van 21 januari gelegd. ‘Het vorenstaande zou erop kunnen duiden dat deze demonstratie wordt georganiseerd vanuit links activistische organisaties, die mogelijk uit zijn op openbare orde verstoringen.’ Tijdens het Driehoeksoverleg van 23 maart 2011 voegt de politie daaraan toe: ‘Voorts is de organisator voornemens om een geluidswagen mee te nemen. Deze zelfde wagen is eerder door krakers gebruikt tijdens een demonstratie.’

Dat de politie de studenten stigmatiseert door hen als ‘radicalen’ te omschrijven, is vreemd, want men geeft ook toe dat er goede afspraken zijn gemaakt met de organisatoren. Een dag voorafgaande de demonstratie werd er een spandoek opgehangen in de Hofvijver. De politie wist meteen wie het gedaan had: ‘Op de Lange Vijverberg twee demonstrant uitziende personen aangesproken die verklaarden er niks mee te maken te hebben (PL1512 2011061722-1).’

Een dag later, na afloop van de demonstratie in Den Haag, schreef de directeur opsporing en informatie van de politie Haaglanden: ‘Op of omstreeks woensdag 9 maart 2011 kwam een verzoek binnen tot het houden van een demonstratie onder de noemer ‘Onderwijs is een recht’. De aanvraagster is gelieerd aan de krakerscene in Utrecht. In uw vergadering heeft u daarop besloten om naar aanleiding van deze informatie extra politiemaatregelen te nemen en een SGBO in te stellen. Er zijn geen verdachten aangehouden. Tijdens de demonstratie bleek een groot aantal deelnemers gelieerd is aan de krakersbeweging in den lande.’

Voorafgaande deze demonstratie, waaraan in totaal 150 studenten deelnamen, werd door het Bureau Regionale Informatie een informatierapport en een dreigingsinschatting opgesteld. Informatie van de RID Utrecht werd door de Haagse politie verwerkt. ‘… [weg gelakt] geeft aan dat de vrouw die de demonstratie organiseert, dat ook vrijdag in Utrecht heeft gedaan. Daar waren slechts 25 deelnemers. Het is dan ook denkbaar dat komende vrijdag ook weinig deelnemers komen (operationele driehoek Den Haag 21 maart 2011).’

Geen openbare maar ideologische orde

De inlichtingendienst van de politie heeft in het kader van haar taak ten aanzien van de openbare orde de bevoegdheid informatie te verzamelen ter voorkoming van verstoringen van de openbare orde. De burgemeester kan op basis van concrete aanwijzingen een demonstratie verbieden. Bij betogingen van extreem-rechts gebeurde dat in het verleden regelmatig. De burgemeesters oordeelden dan dat de kans op een tegendemonstratie en confrontatie met tegenstanders de orde zou verstoren.

Keer op keer oordeelden rechters dat de veronderstelling dat de orde verstoord zou gaan worden niet voldoende reden is om een demonstratie te verbieden. De aanwijzingen waren niet concreet. Bij de protesten van studenten tegen de bezuinigingen op het onderwijs valt op dat er op geen enkel moment concrete aanwijzingen zijn geweest dat er ordeverstoringen zouden plaatsvinden.

Wat wel zichtbaar is geworden, is dat de overheid een complete inlichtingenoperatie op touw heeft gezet om een relatie te leggen tussen krakers, anarchisten, linkse types en andere anarcho-extremisten enerzijds, en de protesten van studenten anderzijds. Deze operatie ging in het geheel niet over de openbare orde, maar om het identificeren van zogenaamde radicalen. De RID Den Haag en de AIVD vervulden bij deze operatie een sleutelrol.

Hoeveel informatie hiervan daadwerkelijk in allerlei dossiers is aanbeland, blijft onduidelijk. Wel is duidelijk dat er sprake is van een innig contact tussen de landelijke inlichtingendienst en de politie. ‘Meldingsformulier van het hoofd van de RID Haaglanden, 15 Haaglanden, RID referentie-nr 1414/11, Formulier met betrekking tot studentendemonstratie 25 maart 2011 te Den Haag.’

Dat deze relatie niet altijd vlekkeloos verloopt, wordt ook duidelijk aan de hand van inzage in de correspondentie tussen burgemeester Van Aartsen en het hoofd van de AIVD. ‘De burgemeester geeft aan dat hij de verstrekte informatie van de AIVD onbevredigend vindt en schorst het driehoeksoverleg (driehoeksoverleg 20 januari 2011).’ De burgemeester belt de baas van de AIVD die echter beweert dat hij ‘niet meer informatie kan verstrekken, anders dan dat het om personen van AFA zou gaan die naar Den Haag zouden willen komen.’ Daarbij is onduidelijk of de AIVD meer feitelijke informatie in handen heeft en die men niet prijs wil geven.

Het gaat bij protesten allang niet meer om de openbare orde, maar om de ideologische orde. Dit ligt in het verlengde van het concept ideologische misdaad dat het landelijk parket en de nationale politie hanteren. Hierbij ontwikkelt de politie zich als een soort inlichtingendienst die buitenparlementair verzet in de gaten houdt en de RID blijkbaar naar zich toetrekt. De openbare orde informatie wordt vermengd met de informatie over mogelijke staatsondermijnende activiteiten, lees ideologische groepen.

Slechts weinig bestuurders hebben zicht op deze activiteiten van de politie. De driehoek van Nijmegen, Enschede, Arnhem en Utrecht zijn allemaal buiten de inlichtingencommunicatie van de politie gehouden. ‘De gemeente Arnhem is noch beleidsmatig noch uitvoerend noch handhavend bij de door u genoemde studentenacties en/of studentengroep KSNA betrokken geweest. Ook op de agenda van de zogenaamde Driehoek komt het onderwerp studentenprotesten en/of studentengroepen in de door u genoemde periode (2009 – heden) niet voor’, schrijft de gemeentesecretaris van Arnhem.

Waarom informatie over politieke partijen en vreedzaam protesterende studenten dan in inlichtingendossiers belanden, is onduidelijk. Het feit dat iemand kraakt en student is en ook nog demonstreert tegen de bezuinigingen is blijkbaar voldoende om hem of haar aan te merken als ‘radicaal’. Als zo iemand dan ook nog deelneemt aan demonstraties van AFA, is er al snel sprake van anarcho-extremisme. Daarbij speelt de AIVD dan weer een rol.

In dit schimmenspel lijkt het allang niet meer om waarheid en feiten te gaan. De spin, het bespelen van de media en de gemeenteraad is het uitgangspunt. De rechtsorde is in dit verband door de driehoeken in verschillende steden vervangen door de ideologische orde. Een ieder moet hetzelfde denken, anders wordt je gebrandmerkt als ‘radicaal’ of ‘anarcho-extremist’. Protesteren als student tegen bezuinigingen in het onderwijs kunnen dan al snel worden omschreven als staatsgevaarlijke activiteiten.

Find this story at 10 July 2013

Secret footage has revealed how a policeman tried to recruit an activist to feed him information about the political activities of students and other campaigners

Police chiefs have received a hefty dose of criticism, and ridicule, since it was revealed that one of their officers attempted to persuade an activist to spy on Cambridge University students.

As the Guardian disclosed here yesterday, a policeman approached a young activist and tried to recruit him as an informant.

Instead, the activist decided to expose the surveillance with the help of a concealed camera.

He recorded a meeting with the officer who said he wanted information about students, groups such as UK Uncut and Unite Against Fascism, and anti-fracking demonstrators.

A series of clips from the secret footage can be seen here, here, here, here and here.

Cambridge University did not want to comment, saying that it was a matter for the police. Cambridgeshire Police has only said :”Officers use covert tactics to gather intelligence, in accordance with the law, to assist in the prevention and detection of criminal activity.”

Today my colleague Hugh Muir takes an acerbic look at how “the secret snoopy state seeks to monitor the legitimate activity of those who might ask questions of it.”

Here’s a selection of what others have said.

The Cambridge University Student Union said they were “alarmed” and found it “absurd”.

They added :”Tactics such as these are not only intrusive, they also waste time targeting groups which are involved in making important and positive change in our society. We condemn the actions of the police in this matter and hope the Government will look critically at the use of surveillance measures by UK security forces.”

Cambridge Defend Education, an anti-cuts campaign named as a potential target of the infiltration, said :”The police will go to any lengths to gain ‘intelligence’ on activist groups, including deceiving women into long-term intimate relationships. It is telling that the police regard their activities as completely legitimate and legal, reflecting their crucial role in enforcing austerity policies through both violent and covert repression of those who oppose them.”

Rachel Wenstone, deputy president of the National Union of Students, said : “This revelation is an absolute scandal. This is yet another example of the questionable tactics that undercover police officers have taken in recent years to infiltrate campaign groups and extract information.We now need to know just how widespread this practice is.”

She added : “To group the activities of hardworking students’ unions within the same realm as those of the English Defence League is grossly offensive.”

The covertly-recorded footage had shown that the police officer also wanted information about the EDL, but recognised that the activist was on the wrong side of the political divide to provide those details.

Nick Pickles, director of Big Brother Watch, condemned the infiltration of “anti-fracking or educational campaign groups, where there is zero suspicion of any wrongdoing” as “a gross abuse of surveillance powers.”

“Coming after attempts to discredit the family of Stephen Lawrence and undercover officers fathering children with activists this episode makes clear why the police should not be able to approve their own undercover surveillance operations. Judicial oversight is essential if these kinds of abuses are to be prevented.

“Were it not such a stark reminder of the weak oversight of police intelligence operations you’d be forgiven for thinking this was the plot for a student film, albeit inspired more by David Brent than James Bond.”

“There should be a full, independent inquiry into the activities of this unit and I will be writing to the Independent Police Complaints Commission to ask that they investigate.”

Jules Carey, a solicitor at Tuckers’ law firm representing several campaigners taking action against the Metropolitan Police over the alleged behaviour of undercover officers, said of Cambridgeshire Police: “The force has clearly lost its way. There can be no justification in a democracy for attempting to deploy informants into student groups and protest organisations. The force should be seeking to uphold the fundamental right to protest, not taking cynical steps to undermine it”.

Isabella Sankey, director of policy for human rights campaigners Liberty, said: “After the scandalous infiltration of grieving families and environmental movements, police now set their sights on student activism.

“That any group which dares to dissent is apparently fair game should alarm anyone committed to proportionate policing and democracy itself. Proper judicial checks on police surveillance are badly overdue – Parliament must take responsibility and act.”

Find this story at 15 November 2013

© 2013 Guardian News and Media Limited or its affiliated companies. All rights reserved.

Dat studenten actie voeren tegen aangekondigde bezuinigingen op het onderwijs is van alle tijden. Daar is niets staatsondermijnend aan. Des te meer opmerkelijk dat diverse actieve studenten gedurende de acties en betogingen door de Regionale Inlichtingendienst en geheime dienst AIVD benaderd zijn met de vraag informant te worden.

‘Gaan jullie stenen gooien?’

Eind 2009 stak er langzaam een storm van protest op tegen de bezuinigingen in het onderwijs. Al jaren wordt er zowel binnen de politiek als vanuit wetenschappelijke hoek geroepen dat er geïnvesteerd moet worden om het Nederlandse onderwijs op peil te houden. De regering van CDA en VVD met gedoogpartner PVV vindt echter dat ook het onderwijs moet korten in verband met de algemene economische malaise. De studentenbonden, maar ook docenten keerden zich tegen het beleid van staatssecretaris Zijlstra van het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW).

Naast de ‘officiële’ organen van studenten (LSVB en IOS) en de jongerenorganisaties van enkele politieke partijen (Dwars en Rood) ontstond er een keur aan actiegroepen. Verspreid over het land richtten studenten clubs op als de Kritische Studenten Utrecht (KSU), Kritische Studenten Nijmegen Arnhem (KSNA), Kritische Studenten Twente (KST), Professor Protest (Amsterdam), SACU (Studenten Actie Comité Utrecht), Onderwijs is een Recht (OIER, Landelijk) en de comités SOS Nijmegen en SOS Amsterdam.

Actiegolf

Vanaf april 2010 tot de zomer van 2011 spoelde een golf aan acties over het land. Ludieke acties op straat of in universiteiten, bezettingen van hogescholen en faculteiten en demonstraties in verschillende steden. In het najaar van 2010 nam het protest in omvang toe en in januari 2011 demonstreerden ruim 10.000 studenten tegen de bezuinigingen.

Doel van de acties was van meet af aan duidelijk: geen kortingen op het onderwijs, zeker in een tijd dat de werkloosheid toeneemt. Ook al leefde er groot ongenoegen over het kabinet en gedoogpartner PVV, de regering omverwerpen was nooit een doelstelling. Oppositiepartijen en universiteits- en schoolbesturen verzetten zich samen met de studenten.

Nu lopen ludieke acties, bezettingen en demonstraties wel eens uit de hand, maar zoals onderzoek van Buro Jansen & Janssen naar demonstratierecht in Den Haag heeft uitgewezen, gebeurt dit zelden. Als er al ongeregeldheden plaats vinden, zijn lang niet altijd de actievoerders de schuldigen. Veelal is het ook te wijten aan het optreden van de politie. Bij grote demonstraties is vaak ook een overmacht aan mobiele eenheid aanwezig. De laatste jaren blijven ernstige rellen dan ook uit.

Begin 2011, op het hoogtepunt van de protestgolf, deed zich echter iets geks voor. Op de ochtend van vrijdag 21 januari meldde VVD-burgemeester Van Aartsen aan de NOS dat ‘de gemeente Den Haag aanwijzingen had dat radicalen de studentendemonstratie van vandaag willen verstoren’. Van Aartsen zei dat de politie die aanwijzingen baseerde op informatie afkomstig van ‘open en gesloten bronnen’.

Tijdens die demonstratie vonden er enkele schermutselingen plaats, maar of daar de ‘radicalen’ bij betrokken waren waar Van Aartsen eerder die dag op doelde, bleef onduidelijk. De open bronnen zouden websites, pamfletten en allerlei bladen zijn. Bij gesloten bronnen kan het gaan om telefoon en internet taps, observaties, maar ook informanten en infiltranten.

Zoals verwacht vond er een relletje plaats op het Plein voor het Tweede Kamergebouw en op het Malieveld. De politie meldde dat een deel van de aangehouden jongeren deel uit zou maken van radicale groeperingen. Volgens burgemeester Van Aartsen waren de arrestanten leden van de linkse groep Anti-Fascistische Aktie, zo meldde de NOS die avond.

Radicalen

Volgens de demonstranten liepen er tijdens de betoging veel agenten in burger mee en was de ME dreigend aanwezig. Dit kan het gevolg zijn geweest van de dreigende taal van de burgemeester. De ‘radicalen’ moesten per slot van rekening in de gaten worden gehouden. Van de 27 verdachten (cijfers van de politie) werden er nog op dezelfde dag 22 vrijgelaten.

Vijf verdachten werden maandag 24 januari voorgeleid. Volgens het openbaar ministerie bevonden zich hieronder ‘enkele niet-studenten’. Het zou gaan om een 27-jarige man uit Spanje, een 22-jarige man uit Haarlem, een 21-jarige Amsterdammer, een 26-jarige inwoner van Wassenaar en een 18-jarige Delftenaar.

Het OM maakte niet duidelijk wie nu wel of niet student was. Een HBO-student Arts and Sciences kreeg 8 weken onvoorwaardelijk opgelegd, een student politicologie en geschiedenis 80 uur werkstraf, een bouwkundestudent 40 uur werkstraf en een student toerisme een boete van 500 euro.

Alle verdachten en advocaten spraken van excessief politiegeweld. “De ME mishandelde vrouwen en kinderen” en “ik smeet vrijdag een aantal stenen, nee, geen bakstenen, naar de ME, omdat het geweld dat de politie gebruikte me diep schokte.” De rechter moest toegeven dat het optreden van de politie “niet de schoonheidsprijs verdiende.”

De veroordeelden waren allemaal studenten, zelfs de Spanjaard. Waarom logen burgemeester, politie en OM zowel voor als na de demonstratie over ‘radicalen’? Bespeelden zij de media om zo studenten in een verkeerd daglicht te plaatsen? En waar kwamen die radicalen plotseling vandaan? Na de demonstratie waren de radicalen volgens de burgemeester deelnemers aan de actiegroep AFA. Welke kennis had de politie en vanwaar werd die ingezet?

De gebeurtenissen rondom de demonstratie van 21 januari richtte de aandacht op iets dat al maanden aan de gang was. Vanaf het begin van de studentenprotesten is de overheid bezig geweest om het verzet in kaart te brengen, studenten te benaderen, informanten te werven, te infiltreren en zicht te krijgen op verschillende groepen. Niet de Landelijke Studenten Vakbond (LSVb) of het Interstedelijk Studenten Overleg (IOS) zouden een gevaar vormen, maar andere ‘radicalere’ studentikoze actiegroepen.

Benadering

In april en mei 2010 werd ‘Marcel’ gebeld door een man die zei dat hij van de recherche was en zichzelf Veerkamp noemde. Van welke afdeling en in welke hoedanigheid de beambte contact opnam, vertelde hij niet. Veerkamp werkt echter voor de Regionale Inlichtingendienst Utrecht, zoals uit een andere benadering blijkt. (zie Observant 58, Voor de RID is Griekenland ook een gevaar). De ‘rechercheur’ wilde graag geregeld contact met Marcel.

Marcel is student en actief voor het Studenten Actie Comité Utrecht (SACU) dat nauw samenwerkt met de Kritische Studenten Utrecht (KSU). Beide actiegroepen richten zich op de bezuinigingen op het onderwijs, maar plaatsen die tevens in maatschappelijk perspectief. Naast bezettingen, demonstraties en acties organiseerden ze ook debatten, lezingen en discussies. De kritische studentengroepen hielden een weblog bij met verslagen, agenda en discussie, een open structuur.

De man van de ‘recherche’ wilde van Marcel uit eerste hand weten wat de Utrechtse studenten de komende tijd gingen doen. “Zij wilden graag weten wat ze van ons konden verwachten”, vat Marcel het telefonische onderhoud samen. Marcel vond het nogal vreemd dat de man hem benaderde. Voor demonstraties werd openlijk opgeroepen en de groep meldde deze zelfs bij de politie aan. Waarom zou hij dan achter de rug om van andere studenten met deze man gaan praten?

Al snel werd duidelijk waar het de man om te doen was. Tijdens een van de twee gesprekken vroeg hij Marcel of ze van plan waren om stenen te gaan gooien tijdens studentendemonstraties. Marcel was nogal overrompeld door deze vraag, het leek of de politie er op zat te wachten. Alsof er een behoefte bestond van de zijde van de overheid om de studenten te criminaliseren.

AFA

Waarom wordt een student in Utrecht benaderd met de vraag of de studenten stenen zouden gaan gooien? Als Marcel de enige benaderde actievoerder was geweest dan is de conclusie simpel. De man die hem belde is wellicht werkzaam voor de Regionale Inlichtingendienst (RID) en was op zoek naar een contact binnen de kritische studentengroepen met het oog op mogelijke toekomstige ongeregeldheden. RID’ers hebben zo ook contacten met voetbalsupporters, zoals die van FC Utrecht.

Hoewel het personeel van de RID professionals zijn in het misleiden van mensen, kan de opmerking betreffende ‘stenen gooien’ een verspreking zijn geweest. De benaderde Marcel is echter geen uitzondering. ‘Peter’ werd in een eerder stadium gebeld door iemand van de overheid. Hij is student in Amsterdam en was actief voor de actiegroep Professor Protest. Het is niet duidelijk of de man die hem benaderde dezelfde persoon is geweest die Marcel heeft gebeld. Peter werd gevraagd om als informant te gaan werken. Hij voelde daar niets voor en verbrak de verbinding.

De combinatie van verschillende benaderingen, het bestempelen van elementen bij een studentendemonstratie als zijnde ‘radicaal’ en het benoemen van de ‘linkse groep Anti-Fascistische Aktie’ is te toevallig. In het deelrapport Ideologische Misdaad uit 2005 en 2007 van de KLPD worden deelnemers van AFA expliciet genoemd als ideologische misdadigers, mensen die worden verdacht van het plegen van een misdaad uit ideologische, politieke motieven.

Zodra activisten van AFA door politie worden gezien als ideologische misdadigers en door het landelijk parket gelijk worden gesteld aan roof misdadigers (Strategienota aandachtsgebieden 2005 – 2010) dan is een inlichtingenoperatie gericht op studenten een logisch uitvloeisel indien AFA-activisten ook student zijn en actief binnen die groepen. Daarbij passen benaderingen, infiltratie, aftappen, observaties en andere geheime methoden. Kritische studentengroepen plaatsen de strijd tegen de bezuinigingen van het kabinet in een breder perspectief.

Actieve studenten zijn soms ook politiek actief of strijden voor bijvoorbeeld dierenrechten, ondemocratisch Europa of bijeenkomsten van de G8 of G20. Het optreden van de overheid in deze doet sterk denken aan de inlichtingenoperatie van de BVD rond de Amsterdamse studentenbond ASVA in de jaren ’60 en ’70. Het verschil leek dat Marcel en Peter niet door de inlichtingendienst (de AIVD) zijn benaderd, maar door de ‘recherche’. De recherche zou dan misschien de Nationale Recherche zijn geweest vanwege de ‘ideologische misdaad’.

Geheime dienst

Nu is de wijze waarop prioriteiten gesteld worden aan het werk van politie en parket onderhevig aan politieke druk. Prioriteiten veranderen jaarlijks, afhankelijk van gevoerde discussies in de Tweede Kamer en de doelstellingen van een individuele minister. Het is echter moeilijk voor te stellen dat studentenprotesten plotseling als een belangrijk strategiepunt zijn benoemd voor de Nationale Recherche. Beleid verandert meestal traag, het duurt een tijd voordat het opsporingsapparaat zich gaat richten op een andere prioriteit.

Niet de Nationale Recherche zat dan ook achter de studenten aan, maar de geheime dienst. De benadering van ‘Karin’ onderstreept dit. Zij werd benaderd door iemand van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, het ministerie dat verantwoordelijk is voor het functioneren van de AIVD. Marcel en Peter zijn waarschijnlijk benaderd door functionarissen van de Regionale Inlichtingendiensten van Amsterdam en Utrecht.

Probleem is dat inlichtingenfunctionarissen meestal niet te koop lopen met hun naam en het werk dat ze verrichten. Indien je als burger zelf niet vraagt met wie je van doen hebt, kunnen zij niet de beleefdheid opbrengen om duidelijk aan te geven dat zij voor een inlichtingendienst werken.

Karin is student aan de Universiteit van Amsterdam (UvA). Zij is sinds eind 2010 betrokken bij het studentenverzet. In februari 2011 bezette zij samen met andere studenten het Bungehuis van de UvA. Aan de actiegroep waar zij deel van uitmaakte, Professor Protest, nam ook Peter deel.

Op 20 april 2011 werd Karin gebeld door een man die zich voorstelde als ‘Ivo Kersting’ (of Kertjens of Kerstman of Kerstland) van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijkrelaties. Haar mobiele nummer was niet gebruikt als perstelefoon dus Ivo moet haar nummer via het Centraal Informatiepunt Onderzoek Telecommunicatie (CIOT) hebben verkregen.

Ivo belde vanuit Amsterdam met nummerherkenning en sprak Karin met haar voornaam aan. Zij was nogal overrompeld door het telefoontje. Hij vroeg of hij op een gelegen tijdstip belde waarop zij ontkennend antwoordde. Hij kon haar over een uur terugbellen, maar zei niet waarover. Karin vroeg het nog, maar Ivo zei, “nee, over een uur hoor je dat wel”.

Een uur later hing hij weer aan de lijn, nu zonder achternaam. “Hallo, weer met Ivo, van Binnenlandse Zaken. Wij zijn de studentenbeweging in kaart aan het brengen. Jij bent toch woordvoerder geweest van de Bungehuis bezetting? Je bent ons positief opgevallen, en je zou ons erg helpen als je met ons rond de tafel komt zitten om wat te debatteren over de studentenbeweging.”

Ivo heeft gedurende de telefoongesprekken op geen enkele manier uitgelegd wat voor functie hij op het ‘ministerie’ vervulde. Karin antwoordde dat ze geen tijd had en niet meer actief betrokken ws bij de studentenprotesten. Ivo leek een beetje van zijn stuk gebracht door haar resolute antwoord. “Oh, dat is jammer je zou ons echt enorm kunnen helpen, kan ik je niet overhalen?”, probeerde hij nog. Toen Karin ontkennend antwoordde, gooide hij zonder gedag te zeggen de hoorn op de haak.

Intimiderend

Medewerkers van de inlichtingendienst hebben de neiging zich boven de burger, de samenleving te plaatsen. Ze hebben toegang tot allerlei persoonlijke informatie waardoor mensen die benaderd worden zich erg geïntimideerd voelen. Karin vond de gesprekken met Ivo Kersting vervelend en intimiderend. Hij bleef aandringen, draaien, geveinsd vriendelijk doen en doordrammen terwijl zij toch duidelijk was met haar ontkenning.

Ivo belde namelijk na een paar minuten weer terug. Hij verontschuldigde zich niet dat hij zo onbeschoft de hoorn op de haak had gegooid, maar zei meteen dat ze geld kreeg voor deelname aan het gesprek. Hoewel Karin opnieuw zei niet mee te willen werken, bleef de functionaris aanhouden. “We kunnen ook in Amsterdam afspreken. Ben je in Amsterdam? Je woont toch in Amsterdam? Ik ben nu met een collega in de buurt dus dan zouden we even kunnen spreken?”

Blijkbaar wisten ze meer van haar dan ze hadden laten doorschemeren. Karin wees de agenten opnieuw af, maar op het drammerige af bleef Ivo aanhouden. “Anders spreken we af dat jij bepaalt waar en wanneer je af wilt spreken. Je zou ons echt enorm kunnen helpen.” De druk werd opgevoerd. Karin moest zich schuldig gaan voelen. Zij wilde niet meewerken terwijl Ivo en zijn collega zo redelijk waren.

Dat waren ze echter niet. Ze intimideerden haar en toonden geen respect voor haar standpunt. “Weet je wat, ik overval je nu natuurlijk. Misschien kan ik je anders volgende week bellen”, zei Ivo alsof hij haar ontkenning helemaal niet had gehoord. Opnieuw voor de tiende keer antwoordde Karin dat ze niet wilde afspreken, geen tijd en zin had.

Karin was overrompeld, maar was nee blijven zeggen. Achteraf realiseert zij zich dat ze blij was dat ze wist dat ze het volste recht had om te weigeren mee te werken. Na een spervuur aan vragen te hebben overleefd en geschrokken te zijn van de behandeling, bleef er alleen maar boosheid bij haar hangen. “Het is eigenlijk politie van de ergste soort omdat ze zich niet eens voordoen als politie, en het laten lijken alsof je gewoon een gezellig kopje koffie gaat drinken”, vat ze het maanden later samen.

“Veel studenten die benaderd worden zullen dusdanig geïntimideerd zijn dat ze gaan praten omdat ze niet durven te weigeren. Anderen zullen denken dat het om een gezellige discussie of om een debat gaat”, concludeert Karin. De geheim agenten gaven haar ook die indruk. “Ze deden alsof het heel erg zou helpen als ik met ze zou gaan debatteren over de studentenbeweging, alsof zij invloed hadden op de besluitvorming rondom de bezuinigingen”, voegt ze nog toe. Karin is er van overtuigd dat er zeker studenten zijn geweest die op het aanbod zijn ingegaan en met Ivo en zijn collega of andere functionarissen hebben gesproken.

Persoonsdossiers

Naast Marcel, Peter en Karin zijn er ook andere mensen benaderd vanaf het najaar van 2010 tot en met de zomer van 2011. Waarom wordt een inlichtingendienst ingezet tegen een groep studenten die protesteert tegen de bezuinigingen op het onderwijs? Niet om rellen te voorkomen, zoals bij voetbalsupporters. Bij risicowedstrijden communiceert de RID vooral met de burgemeester en met de driehoek over mogelijke ongeregeldheden, niet met de inlichtingendienst.

Dat er een uitgebreidere inlichtingenoperatie rondom de studentenprotesten op touw is gezet, maken de eerste stukken duidelijk die via de Wet openbaarheid van Bestuur (WoB) en de Wet op de Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten (WIV) zijn verkregen. De RID van de regiopolitie Haaglanden heeft op 27 januari 2011 een nabeschouwing van de studentendemonstratie opgesteld voor het Algemeen Commandant van de Staf grootschalig en bijzonder optreden (AC SGBO).

Of dit rapport alleen naar de algemeen commandant is gegaan, valt te betwijfelen. Op 21 maart 2011 schrijft rapporteur ‘R: 15:’ van de RID Haaglanden het verstrekkingrapport 1414/11 aan de AIVD. Het rapport gaat over een studentendemonstratie van 25 maart 2011. Er wordt in gemeld wie de organisator was van de betoging, de route en het aantal te verwachten demonstranten. Onduidelijk is of er delen van het rapport zijn achtergehouden.

Evenmin duidelijk is hoelang de overheid studenten al in kaart aan het brengen is. Duidelijk is wel dat er persoonsdossiers zijn samengesteld van individuele actievoerders. Op basis van die dossiers is de claim van burgemeester Van Aartsen, de politie en het Openbaar Ministerie rond de demonstratie van 21 januari 2011 te begrijpen. Of er provocateurs van politie of inlichtingendienst, mensen die aanzetten tot geweld, tussen de demonstrerende studenten rond hebben gelopen, is niet duidelijk. Wel waren er veel agenten in burger op de been en de ME trad onnodig hard op.

Marcel, Peter en Karin zijn fictieve namen.

Find this story at 26 maart 2013

Officer is filmed attempting to persuade activist in his 20s to become informant targeting ‘student-union type stuff’

Police sought to launch a secret operation to spy on the political activities of students at Cambridge University, a covertly recorded film reveals.

An officer monitoring political campaigners attempted to persuade an activist in his 20s to become an informant and feed him information about students and other protesters in return for money.

But instead the activist wore a hidden camera to record a meeting with the officer and expose the surveillance of undergraduates and others at the 800-year-old institution.

The officer, who is part of a covert unit, is filmed saying the police need informants like him to collect information about student protests as it is “impossible” to infiltrate their own officers into the university.

The Guardian is not disclosing the name of the Cambridgeshire officer and will call him Peter Smith. He asks the man who he is trying to recruit to target “student-union type stuff” and says that would be of interest because “the things they discuss can have an impact on community issues”.

Smith wanted the activist to name students who were going on protests, list the vehicles they travelled in to demonstrations, and identify leaders of protests. He also asked the activist to search Facebook for the latest information about protests that were being planned.

The other proposed targets of the surveillance include UK Uncut, the campaign against tax avoidance and government cuts, Unite Against Fascism and environmentalists. The Cambridgeshire police initially insisted that there were implications for “national security” but later dropped this argument when challenged.

At another point, the activist asked whether a group known as Cambridge Defend Education, which has protested against tuition fees and education cuts, would be of interest. Smith replied: “That’s the sort of thing that we would be looking for. Again, basic sort of stuff. It’s all the internet. When they have meetings and they are discussing what they are going to do, that’s when we’ll say: ‘Will you go along?'”

Cambridge Defend Education describes itself as being “mostly students and academics from Cambridge University”.

Rachel Wenstone, deputy president of the National Union of Students, said: “This is yet another example of the questionable tactics that undercover police officers have taken in recent years to infiltrate campaign groups and extract information.”

Julian Huppert, the Liberal Democrat MP for Cambridge, tweeted: “I’m shocked by this – seems wholly inappropriate.” Cambridge University did not comment, saying it was a matter for the police.

Cambridgeshire police said: “Officers use covert tactics to gather intelligence, in accordance with the law, to assist in the prevention and detection of criminal activity.”

The disclosures follow prolonged criticism of the police over their secret deployment of long-term undercover officers in political groups since 1968. Police chiefs have been accused of unjustifiably infiltrating and disrupting political groups that use non-violent methods to promote their aims.

Another technique for gathering intelligence on campaigners has been to convince activists to become paid informants and pass on details of future protests and prominent campaigners. The number of informants in political groups, according to police sources, runs into the hundreds.

The covert film sheds light on the rarely visible world of informants, illuminating how the police recruit and task them. The activist, who does not want to be named and has been given the pseudonym John Armstrong, was rung on his mobile out of blue at the beginning of October by the police officer.

Smith said he worked for the police and asked him if he was willing to come to a police station in Cambridge to help him with a matter that he did not disclose.

According to Armstrong, Smith had chosen him because he had been active in environmental and anti-nuclear groups and had been arrested three times on demonstrations, although not charged. He has also lived in Cambridge for many years.

Afterwards, Armstrong contacted the Guardian as he did not want to become an informant. He agreed to wear a concealed camera to record the contents of his second meeting with Smith.

During this meeting, Smith suggested that he wanted Armstrong to start by providing information about local groups in Cambridge, before progressing on to national campaigns.

“Let’s keep it small, you know little things that go on, little meetings that happen where they are going to discuss different issues in Cambridge, whether it be, such as at the university or those sorts of things,” the officer is recorded as saying. When Armstrong said he had been involved in a student-organised occupation of Cambridge University in a protest against tuition fees three years ago and asked if Smith would have been interested in that, Smith said yes. “Again, it’s those sorts of things. You know, what is the feeling of people, if you are inside.”

The young man then asked if it would have been difficult for the police to send their own officers into the occupation, to which Smith replied: “We can’t do it. It’s impossible. That’s why we need to work with people.” Armstrong has not been a student at Cambridge, although many of his friends are at the university.

When contacted by the Guardian, a Cambridgeshire police spokesperson said: “Officers use covert tactics to gather intelligence, in accordance with the law, to assist in the prevention and detection of criminal activity.” They declined to give any details of the unit Smith works for.

Smith outlined what information Armstrong would be required to slip him. “It will be a case of you going to meetings, say, I don’t know, UK Uncut, student … something like that, how many people were there, who was the main speaker, who was giving the talks, what was your assessment of the talk, was it a case of – were they trying to cause problems or were they trying to help people, you know, those sort of things.”

Smith also said he wanted Armstrong to collect information about Cambridge campaigners who were planning to go to protests in other parts of the country. “That’s where the names come in. Because what I will want to know is – OK, who’s going, do they plan on a peaceful protest which is absolutely fine, how they are going to go, as in what vehicles they are going to use, index numbers.”

He goes on to say: “So you will tell me, for example, there’s 50 people going from Cambridge University, these are the vehicles they are travelling in and they are going as a peaceful protest?”

Smith outlined how the information gathered by Armstrong would be funnelled to the police officers in charge of policing the demonstration: “The reason I am asking those questions is because it gives the officers or whoever’s looking after it on that side of things, as in at the protest, an idea of how many people are going to attend, where they are coming from, how many vehicles are going to turn up, so they can put measures in place to keep them off the road and things. It’s not because we want to target people and round them all up and arrest them.”

Smith also suggested that Armstrong use Facebook to find information about groups, adding: “It is easier to ask people like yourself to give us updates … It’s all about us doing things legally … We don’t hack into people’s accounts so then we would ask you for updates.”

The officer also suggested the man he hoped to recruit would be paid expenses or other sums. “You might go to a UK Uncut or Unite Against Fascism meeting one evening, you might get say £30 just for your time and effort for doing that. That’s the sort of thing you are looking at.”

As Smith sought to convince Armstrong to sign up, he also advised him not to “think too deeply” about informing on his fellow campaigners as he might “tie himself up in knots”.

Rob Evans and Mustafa Khalili
The Guardian, Thursday 14 November 2013 13.42 GMT

Find this story at 14 November 2013

© 2013 Guardian News and Media Limited or its affiliated companies. All rights reserved.

Giant corporations are employing highly unethical or illegal tools of espionage against nonprofit organizations with near impunity, according to a new report by Essential Information. The report, titled Spooky Business, documents how corporations hire shady investigative firms staffed with former employees of the Central Intelligence Agency (CIA), National Security Agency (NSA), US military, Federal Bureau of Investigations (FBI), Secret Service and local police departments to target nonprofit organizations.

“Corporate espionage against nonprofit organizations is an egregious abuse of corporate power that is subverting democracy,” said Gary Ruskin, author of Spooky Business. “Who will rein in the forces of corporate lawlessness as they bear down upon nonprofit defenders of justice?”

Many of the world’s largest corporations and their trade associations — including the U.S. Chamber of Commerce, Walmart, Monsanto, Bank of America, Dow Chemical, Kraft, Coca-Cola, Chevron, Burger King, McDonald’s, Shell, BP, BAE, Sasol, Brown & Williamson and E.ON – have been linked to espionage or planned espionage against nonprofit organizations, activists and whistleblowers.

Many different types of nonprofit organizations have been targeted with corporate espionage, including environmental, anti-war, public interest, consumer, food safety, pesticide reform, nursing home reform, gun control, social justice, animal rights and arms control groups.

Corporations and their trade associations have been linked to a wide variety of espionage tactics against nonprofit organizations. The most prevalent tactic appears to be infiltration by posing a volunteer or journalist, to obtain information from a nonprofit. But corporations have been linked to many other human, physical and electronic espionage tactics against nonprofits. Many of these tactics are either highly unethical or illegal.

Founded in 1982 by Ralph Nader, Essential Information is a Washington, DC-based nonprofit, tax-exempt organization. It is involved in a variety of projects to promote corporate accountability, a more just economy, public health and a sustainable planet. It has published a bi-monthly magazine, books and reports, sponsored conferences, provided writers with grants to pursue investigations, published daily news summaries, operated clearinghouses that disseminate information to grassroots organizations in the United States and developing countries worldwide, and has hosted scores of conferences focusing on government and corporate accountability.

November 20, 2013 · by editor · in Corporate Espionage

Find the report at 20 November 2013

© 2013 Center for Corporate Policy

A new report details how corporations are increasingly spying on nonprofit groups they regard as potential threats. The corporate watchdog organization Essential Information found a diverse groups of nonprofits have been targeted with espionage, including environmental, antiwar, public interest, consumer safety, pesticide reform, gun control, social justice, animal rights and arms control groups. The corporations carrying out the spying include the U.S. Chamber of Commerce, Wal-Mart, Monsanto, Bank of America, Dow Chemical, Kraft, Coca-Cola, Chevron, Burger King, McDonald’s, Shell, BP, and others. According to the report, these corporations employ former CIA, National Security Agency and FBI agents to engage in private surveillance work, which is often illegal in nature but rarely — if ever — prosecuted. We’re joined by Gary Ruskin, author of the report, “Spooky Business: Corporate Espionage Against Nonprofit Organizations,” and director of the Center for Corporate Policy, a project of Essential Information.

Click here to watch part 2 of this interview.
Transcript

This is a rush transcript. Copy may not be in its final form.

AMY GOODMAN: As we turn to a new report detailing how corporations are increasingly spying on nonprofit groups that they regard as potential threats. The report’s called, “Spooky Business: Corporate Espionage Against Nonprofit Organizations.” It was released by the corporate watch group Essential Information. The report found a diverse group of nonprofits have been targeted with espionage, including environmental, antiwar, public interest, consumer safety, pesticide reform, gun control, social justice, animal rights, and arms control groups. The corporations carrying out the spying include the U.S. Chamber of Commerce, Wal-Mart, Monsanto, Bank of America, Dow Chemical, Kraft, Coca-Cola, Chevron, Burger King, McDonald’s, Shell, BP, and others. According to the report, these corporations employ former CIA, NSA and FBI agents to engage in private surveillance work which is often illegal in nature but rarely, if ever, prosecuted. For more we go to California where we’re joined by the report’s author, Gary Ruskin. He is the director of the Center for Corporate Policy, a project of Essential Information. Gary, Welcome back to Democracy Now! Explain what you found.

GARY RUSKIN: Thanks for having me on the show again, Amy. Yeah, we found a tremendous diversity of corporate espionage being conducted against a wide variety of civic groups across the country and the U.K., the case in Ecuador and in France as well. So what we found was a tremendous variety of use of different types of espionage tactics from dumpster diving to hiring investigators to pose as journalists or volunteers, to electronic espionage, information warfare, information operations hacking, electronic surveillance. And so this appears to be a growing phenomenon both here in the United States and maybe in other parts of the world as well. But our report is an effort to document something that’s very hard to know very much about. We aggregated 30 different cases of corporate espionage to try to talk about them, but really, each of the cases we have very fragmentary information. And so it’s hard to say — we have a, we have a part of an iceberg whether it’s the tip of the iceberg or the tippy tip of the iceberg, we don’t really know.

AMY GOODMAN: Gary, let’s got to — I want to go to 2010; Greenpeace files a federal lawsuit against Dow Chemical and Sasol North America for engaging in corporate espionage. The lawsuit alleged corporate spies stole thousands of confidential documents from Greenpeace, including campaign plans, employee records; phone records, donor and media lists. Democracy Now! spoke to Charlie Cray, the senior researcher with Greenpeace USA at the time. He explained what happened.

CHARLIE CRAY: BBI, the defunct private investigation firm hired subcontractors including off-duty police officers who went through Greenpeace’s trash to find useful documents on a regular basis. Over two years they did this almost twice a week on average. They also used subcontractors who had colleagues who attempted to infiltrate Greenpeace as volunteers. They cased the Greenpeace office looking for we don’t know what, but probably doing advanced scouting for people who would then intrude upon the property. We found a list of door codes, we found a folder that said “wiretap info,” which was empty. We know this company has sub-contracted with a company called Net Safe, which is a company that was made of former NSA officials skilled in computer hacking and things like that. So we really don’t know the full extent of this, but what we’ve seen is incredibly shocking. And our goal is to bring this out into the light of day and to stop it if it’s still going on.”

AMY GOODMAN: That was Charlie Cray, senior researcher with Greenpeace USA. Gary Ruskin, if you could responded to that and then talk about Wal-Mart and Up Against the Wall, the nonprofit organization?

GARY RUSKIN: The Greenpeace example is a great example of what corporate America can bring to bear, the lawlessness that they can bring to bear on nonprofit organizations like Greenpeace, like Peta, like Knowledge Ecology International, on Public Citizen and others. This was a tremendously diverse and powerful campaign of espionage that they targeted Greenpeace with. And so, you know, there are so many other examples in the report, but you mentioned Wal-Mart has a very large internal security operation and so we know of a case, for example, where they planted essentially a person with a bug in a meeting of people organizing about Wal-Mart and then as well they had a van that was able to surveil some other activities, protest activities as well. There are so many stories we can tell from the report. Another famous one was the largest operated nuclear power plants in the world; Electricite de France, caught with a copy of a Greenpeace hard drive on one of its contractor’s computers because they’d hacked into Greenpeace France. So there just so many stories we can tell.

AMY GOODMAN: So how does it go from spying to interrupting the activity of these organizations? And also if you could also talk about the spying on Occupy Wall Street.

GARY RUSKIN: Sure. Well, what we found in some of the cases is there are spies that actually, you know, actively participate in an organization. For example, one of the most famous cases was a woman who’s real name was Mary Lou Sapone, who went by a Mary McFate and was very active in gun control movement for quite a long time and ran for the National Board of Directors of a prominent gun control organization and worked with the Brady Campaign like. She was totally a spy. Another example was there was —

AMY GOODMAN: A spy for?

GARY RUSKIN: A spy probably for the NRA. And then there are other pretty well-known examples, like for example, there was a former congressman the late Congressmen Henry Hyde was also a bank director at a bank, he didn’t pay — the bank went belly up and he was the only bank director who did not pay the settlement for the bank going defunct. And he had a lawyer dispatch a journalist or someone who posed as a journalist to get information from the guy who uncovered so much of this Ron Dueling [SP].

AMY GOODMAN: Well Gary Ruskin, we are going to continue covering this issue, were going do part 2 of the interview and post it online at democracynow.org. Gary Ruskin is Director of The Center for Corporate Policy, a project of Essential Information. We’ll link to the report “Spooky Business: Corporate Espionage Against Nonprofit Organizations.”

The original content of this program is licensed under a Creative Commons Attribution-Noncommercial-No Derivative Works 3.0 United States License. Please attribute legal copies of this work to democracynow.org. Some of the work(s) that this program incorporates, however, may be separately licensed. For further information or additional permissions, contact us.

Monday, November 25, 2013

Find this story at 25 November 2013

Worden Greenpeace, Milieudefensie en andere milieuorganisaties in Nederland in de gaten gehouden door de bedrijven die zij kritisch volgen? Duidelijke aanwijzingen zijn er niet, maar de Amerikaanse praktijk van de jaren negentig die James Ridgeway in het maanblad Motherjones schetst, plaatst vraagtekens bij deze betrekkelijke rust. Het verhaal van Ridgeway is een moderne variant van de oud papier-affaire die Buro Jansen & Janssen in 1994 onthulde. Marcel Paul Knotter haalde toen

jarenlang oud papier op bij verschillende actiegroepen. Het papier was zogenaamd bestemd voor een school, maar in werkelijkheid bracht hij het naar het kantoor van ABC in Vinkeveen. ABC was het particuliere recherchebureau van Peter Siebelt, die de informatie regelmatig deelde met de Telegraaf. In het Amerikaanse verhaal gaat het om Beckett Brown International (BBI), in 2000 omgedoopt tot S2i. BBI, werkzaam van 1995 tot en met 2001, was een maatje groter dan ABC. Het bedrijf kon tot zijn klantenkring the Carlyle Group, the National Rifle Assocoation, Wal-Mart, maar ook grote public-relations bedrijven zoals Ketchum en Nichols-Dezenhall Communications rekenen. Ketchum is een internationaal pr bedrijf en heeft in Nederland als zakelijke partner Winkelman en Van Hessen. Ridgeway sprak uitgebreid met de gedesillusioneerde investeerder John C. Dodd III die hem ook verschillende interne documenten van BBI overhandigde.

Het verhaal van Beckett Brown International begint in 1994 in Easton, Maryland, de Verenigde Staten. Beckett is werkzaam in de adviseringsbranche en introduceert Dodd aan een voormalig medewerker van de geheime dienst Paul Radowski en later nog aan Joseph A. Masonis en een expert in explosieven George Ferris. Het bedrijf Beckett Brown International, vernoemd naar Richard Beckett en Sam Brown, de advocaat van het bedrijf, gaat officieel in augustus 1995 van start met Radowski, Masonis en Ferris als medewerkers. BBI is een allround beveiligingsbedrijf. Het verzorgt in 1997 de beveiliging van de inauguratie van Bill Clinton en heeft in het begin klanten als Phillip Morris. In 1998 telt het bedrijf 22 medewerkers waaronder David Bresset, Phil Giraldi en Vincent Cannistraro drie voormalige CIA officieren. Cannistraro was voormalig hoofd van het Contra-terreur-centrum van de CIA en in de jaren tachtig verantwoordelijk voor de Amerikaanse steun aan de Contra’s.

Giraldi verliet in 1999 het bedrijf dat toen al met onconventionele middelen zijn pijlen op Greenpeace had gericht. De vuilnis werd doorzocht en infiltranten werden ingezet. In september 2000 vindt het Taco Bell schandaal plaats. GE Food Alert, een coalitie tegen gentechnologie, had al in juli dat jaar ontdekt dat genetisch gemanipuleerde maïs die niet voor de consumptie geschikt was in voedsel terecht was gekomen. BBI wordt door het pr bedrijf Ketchum ingeschakeld om uit te zoeken welke informatie verschillende actiegroepen hebben. BBI doet een poging om de vuilnis van het Center for Food Safety, Friends of the Earth en GE Food Alert te bemachtigen. Bij de eerste groep wordt ook een poging tot infiltratie gedaan. De operatie wordt door Jay Bly, ook een voormalig geheimedienst-man, vanuit BBI gecoördineerd. Tim Ward, een voormalig politieagent uit Maryland, staat ook op de loonlijst en verzorgt de contacten met lokale politiemensen die soms wat bijklussen voor BBI. Citaat uit een email van Bly aan Ward: ‘I got hold of Jim Daron [a Washington police officer working for BBI] yesterday. He was supposed to do Vermont Ave and Penn Ave SE last night. I have not heard from him today …’

Of de vuilnis operatie deze keer succesvol was wordt niet duidelijk uit de email die Ridgeway boven tafel kreeg. Beckett Brown is er in het verleden wel in geslaagd de notulen van een strategie-bijeenkomst van het GE food netwerk aan Ketchum te overhandigen. In 1999 stelt BBI daartoe het rapport ‘Intelligence Analysis for Dow Global Trends Tracking Team’ op. De praktijk van ‘dumpster diving’ zoals de Amerikanen het vuilnis-kijken voor informatie noemen was niet volledig onbekend bij de leiding van het bedrijf. David Queen, vice -president van BBI, schrijft in 1998 een memo aan Radowski over vuilnis-doorzoeken. De voormalige aanklager uit Pennsylvania memoreert dat dit doorzoeken enkele problematische kanten heeft waartoe BBI buiten het bedrijf advies dient in te winnen met het oog op mogelijke gerechtelijke stappen tegen het bedrijf.

Een schrale troost voor de milieubeweging is dat Beckett Brown International geen scrupules lijkt te kennen en het vuil van wie dan ook doorzoekt. In combinatie met een ander pr bedrijf, Nichols-Dezenhall Communications, dat werkzaam is voor Nestle, wordt een poging gedaan de vuilnis van de concurrent van Nestle, Whetstone Chocolates, te bemachtigen.

Greenpeace leek het hoofddoel van de vuilnis-operatie met betrekking tot milieuorganisaties. Jennifer Trapnell, een ex-vriendin van Tim Ward vertelt Ridgeway over enkele nachtelijke operaties. Doel was niet zozeer de strategie met betrekking tot een campagne te bemachtigen, maar zowel de lopende zaken als de organisatiestructuur in beeld te brengen. Financiële rapporten, veiligheidsinstructies van het Greenpeace kantoor en de toegangscodes voor het kantoor waren in het bezit van BBI. Hoewel Greenpeace ruime ervaring heeft met inbraken en infiltratie door pr bedrijven was de observatie door BBI niet opgevallen.

Een van de BBi-projecten waarbij ook een infiltrant is ingezet is de campagne van Greenpeace in samenwerking met lokale milieuorganisaties rond ‘cancer alley’ in Louisiana. Het traject langs de Mississippi River van Baton Rouge tot New Orleans is een industrieterrein waar onder andere Shell is gevestigd. De milieubeweging heeft het de bijnaam ‘cancer alley’ gegeven, maar de bedrijven, waaronder Shell, betwisten het gevaar van de locatie. BBI verzamelde voor de pr bedrijven Ketchum en Nichols-Dezenhall Communications informatie, maar trachtte ook tweespalt te zaaien in de campagne van lokale milieugroepen en Greenpeace met de inzet van infiltrant Mary Lou Sapone. Sapone infiltreerde de milieugroep CLEAN in Louisiana en gaf informatie door aan BBI. Sapone was al eerder actief als infiltrant in de jaren tachtig. Voor Perceptions International infiltreerde ze toen in een dierenrechtengroep in Connecticut.

Infiltratie was naast het vuilnisdoorzoeken voor informatie een gebruikelijke werkwijze van BBI. In 1996 en 1997 werd een infiltrant ingezet om het verzet van een lokale actiegroep in Noord California tegen een vuilstortplaats in kaart te brengen voor het bedrijf Browning-Ferris Industries dat de stortplaats wilde exploiteren.

Een ander bedrijf, Condea Vista, maakte ook gebruik van de diensten van BBI. Investeerder Dodd kwam het bedrijf tegen in het omvangrijke archief dat hij na de beëindiging van Beckett Brown International opsloeg. Bij het doorlezen van dit archief kwam hij stukken tegen die de naam ‘Lakes Charles project’ droegen. Eind jaren negentig was Condea Vista verwikkeld in een juridisch gevecht met werknemers die het bedrijf aanklaagden wegens ziekte ten gevolge van lekkage van pijpleidingen. Ook werden er campagnes gevoerd door milieu-activisten tegen de vervuiling van Lake Charles in Louisiana. Condea Vista huurde het pr bedrijf Nichols-Dezenhall in dat op zijn beurt BBI weer inschakelde. Bij de vervuiling draait het om een 40 jaar oude pijpleiding die door het bedrijf is gebruikt om erg giftige stoffen te transporteren. Van de vele miljoenen tonnen chemische stoffen die door lekkage in het milieu zijn terecht gekomen heeft het bedrijf maar een fractie opgeruimd. In een gerechtelijke procedure van enkele zieke werknemers tegen Condea Vista trad advocaat Tom Filo op. Filo vertelt Ridgeway dat tijdens de zaak tegen het bedrijf verschillende keren in zijn kantoor was ingebroken. Een keer reageerde hij op het alarm en vond politieagenten in zijn kantoor, die de voordeur hadden opengebroken en het alarm hadden uitgezet. ‘Weird shit was going on back then,’ vat hij de gebeurtenissen samen. Dodd nodigde Filo uit om het archief door te kijken. Filo vond vertrouwelijke documenten zoals medische rapportages van werknemers, die volgens hem alleen gestolen konden zijn. Naast inbraken, observaties van lokale milieuactivisten maakt BBI ook gebruik van informanten. Opnieuw komt de naam op van Mary Lou Sapone, maar er was ook een andere infiltrant. Sapone huurde een schoolmeester in die actief werd in CLEAN (Calcasieu League for Environmental Action Now) en in korte tijd mee ging doen aan allerlei belangrijke vergaderingen. Jay Bly was direct bij het Lakes Charles project betrokken door bijvoorbeeld de observatie van Greenpeace medewerker Beth Zilbert. Bly rapporteerde aan Tim Ward over de activiteiten van BBI in deze zaak. Perry R. Sanders, een andere advocaat die zieke werknemers vertegenwoordigt, heeft een getuigenverklaring van Bly en Ward waarin beide mannen bekennen voor Condea Vista in Lake Charles en Washington DC te hebben gewerkt. Tevens bekenden beiden dat het bedrijf op de hoogte was van hun activiteiten, maar ze wilden niet in detail treden.

Greenpeace onderzoekt de juridische mogelijkheden om de bedrijven die BBI hebben ingehuurd aan te klagen. Het archief van Dodd wordt doorgespit om te doorgronden hoe diep de campagnes van Greenpeace geïnfiltreerd waren. De indruk bestaat dat BBI niet alleen de vuilnis van Greenpeace doorzocht, maar ook andere middelen gebruikte. In het archief van Dodd werden lijsten van donateurs en allerlei persoonlijke gegevens over de werknemers gevonden.

De hoofdrolspelers in de spionage-operatie van BBI zijn nog steeds actief in de wereld van de ‘beveiliging’. Tim Ward heeft een eigen bedrijf Chesapeake Strategies en Jay Bly werkt voor hem. Het bedrijf beveiligt ook onderzoeksinstituten tegen dierenrechten-activisten. Joseph Masonis werkt voor Annapolis Group een bedrijf dat trots is op zijn 45-jarige ervaring met de United States Secret Service. Richard Beckett leidt het bedrijf Global Security Services dat naast intelligence services en paramilitaire operaties ook senator Barack Obama beveiligd heeft.

Investeerder John C. Dodd III heeft dozen vol administratie van Beckett Brown International en S2i gered van de vernietiging. Hij wil graag getuigen voor het Amerikaanse Congres of welke instantie dan ook over de vuile praktijken van het bedrijf dat hij mogelijk heeft gemaakt, maar niemand heeft hem nog uitgenodigd.

Find this story at 1 June 2008

Greenpeace has filed a lawsuit against two major chemical companies and their PR firms for corporate espionage. The complaint alleges that Dow Chemical and Sasol — formerly CONDEA Vista — hired private investigators to spy on Greenpeace in the late 1990s. The charges of espionage center on surveillance of the Greenpeace office in Washington, D.C., and the infiltration of a community group in St. Charles, Louisiana, that was working with Greenpeace on dioxin contamination. Greenpeace accuses the corporations of engaging in this level of surveillance “with the intention of preempting, blunting, or thwarting” the organization’s environmental advocacy campaigns. For more on this story, we speak with Greenpeace USA senior researcher Charlie Cray. Dow Chemical declined to comment on the lawsuit. [includes rush transcript]
Transcript

This is a rush transcript. Copy may not be in its final form.

JUAN GONZALEZ: Greenpeace has filed a federal lawsuit against Dow Chemical and Sasol North America for engaging in corporate espionage. Also named in the suit are the public relations firms Dezenhall Resources and Ketchum and the now-defunct firm Beckett Brown International. The lawsuit alleges that corporate spies stole thousands of confidential documents from Greenpeace, including campaign plans, employee records, phone records, and donor and media lists.

AMY GOODMAN: For more on the lawsuit, we’re joined now from Washington, D.C. by Greenpeace senior researcher Charlie Cray.

Charlie Cray, you’re talking about corporations that infiltrated Greenpeace around the country and stole all these documents. Explain exactly what happened.

CHARLIE CRAY: Well, Dow Chemical and Sasol Resources, which used to be CONDEA Vista, are two large chemical companies that Greenpeace was campaigning against for their emissions of dioxin and other pollutants. And Dow had these public relations companies — these two companies did — that went to this firm, this former Secret Service, FBI, NSA people, who in turn pilfered Greenpeace documents, intruded on Greenpeace property, surveilled individuals, intercepted electronic communications, and it went on and on.

And after this company fell apart, the former owner, who was left holding the bag, called a reporter, Jim Ridgeway, who published a story in Mother Jones in April of 2008, revealing some of these activities. When we read that, we launched an investigation. We collected as much evidence as we can, and we filed suit here in the District of Columbia on Monday. People can find the complaint at spygate.org, spygate.org, as well as a fraction of the supporting evidence. I mean, we have seen essentially a company that will — and the charges are laid out in the case — trespass, intrusion and RICO, which is, you know, conspiring to create an enterprise to commit illegal acts and the sharing of information among all these parties. And, you know, we’re going to take this issue to court, because we feel we have a very strong case against all these entities.

AMY GOODMAN: Talk about how it all happened. I mean, this is massive, and it goes well beyond Greenpeace, when you look at these companies infiltrating your organization. Give examples for us.

CHARLIE CRAY: Well, BBI, the defunct private investigation firm, hired subcontractors, including off-duty police officers, who went through Greenpeace’s trash to find useful documents on a regular basis over two years. They did this almost twice a week on average. They also used subcontractors who had colleagues who attempted to infiltrate Greenpeace as volunteers. They cased the Greenpeace office, looking for we don’t know what, but probably doing advance scouting for people who would then intrude upon the property. We found a list of door codes. We found a folder that said “wiretap info,” which was empty. We know this company has subtracted with a company called NetSafe, which is a company that was made of former NSA officials skilled in computer hacking and things like that. So, we really don’t know the full extent of this, but what we’ve seen is incredibly shocking. And our goal is to bring this out into the light of day and to stop it if it’s still going on.

JUAN GONZALEZ: Now, in some cases, they actually — in one case that was reported, they actually used a Washington, D.C. police officer to assist them in this, and they were gathering credit card information, Social Security numbers of Greenpeace employees, as well?

CHARLIE CRAY: We found that — we found that information. We found campaign plans. We found media plans, lists of media. You can imagine what a company like Dow can do with that kind of information, preempting Greenpeace strategies and so forth. And it wasn’t just Dow. There were dozens of companies that were clients of both these PR firms and the investigative firm.

AMY GOODMAN: Charlie Cray, we want to thank you for being with us. And as Jim Ridgeway reported — and he’s the one who exposed GM spying on Ralph Nader decades ago, that was exposed in Congress, and there was a big settlement for Ralph Nader — he also reported spying targeted Friends of the Earth, GE Food Alert, the Center for Food Security, Fenton Communications. Charlie, thanks for being with us. Greenpeace is his organization. We’ll be covering Greenpeace and many other organizations from around the world as we broadcast from Cancún, Mexico, all next week at the U.N. global warming summit.

The original content of this program is licensed under a Creative Commons Attribution-Noncommercial-No Derivative Works 3.0 United States License. Please attribute legal copies of this work to democracynow.org. Some of the work(s) that this program incorporates, however, may be separately licensed. For further information or additional permissions, contact us.

Friday, December 3, 2010

Find this story at 3 December 2010

For those of us who know something about the National Security Agency (NSA) and who have at the same time been closely following the drip-drop page-at-a-time disclosures of NSA documents by Glenn Greenwald and Laura Poitras, this has been an enormously frustrating time. Many of the recent headlines in the newspapers, especially in Europe, promise much, but when you do a tear-down analysis of the contents there is very little of substance there that we did not already know. Last week’s expose by the Dutch newspaper NRC Handelsblad was just such an example, where with one single example everything that the newspaper claimed was brand new had (in fact) been published 17 years earlier by Dutch historian Dr. Cees Wiebes. Ah, what we do to sell newspapers.

There should also be tighter fact-checking by the newspapers of their interpretation of the information that they are being spoon-fed before they rush to print.

For instance, over the past month or so we have been fed once-a-week articles from newspapers France, Germany, Spain, Norway and now the Netherlands (does anyone see a pattern here) all based on a single NSA document from the agency’s BOUNDLESSINFORMANT database of metadata intercepts for a 30-day period from December 2012 to January 2013. The newspaper headlines all have claimed that the BOUNDLESSINFORMANT revealed that NSA was intercepting the telephone and internet communications of these countries. But an analysis of the SIGINT Activity Designators (SIGADs) listed in these documents reveals that NSA was not intercepting these communications, but rather the host nation intelligence services – to whit the BND in Germany, DGSE in France, the FE in Norway and the MIVD in the Netherlands. These agencies have secretly been proving this metadata material to NSA, although it is not known for how long.

There are other factual problems with the interpretation that has been placed on these documents. It really would be nice if the individuals using these materials do a little research into NSA operational procedures before leaping to conclusions lest they be further embarrassed in the future by mistakes such as this.

I am not the only person who has noted some of these glaring mistakes being made by the authors of the recent newspaper articles based on the BOUNDLESSINFORMANT document. Here is an insightful study done by a Dutch analyst who has been closely following the materials being leaked:

Screenshots from BOUNDLESSINFORMANT can be misleading

electrospaces.blogspot.nl

November 23, 2013

Over the last months, a number of European newspapers published screenshots from an NSA tool codenamed BOUNDLESSINFORMANT, which were said to show the number of data that NSA collected from those countries.

Most recently, a dispute about the numbers mentioned in a screenshot about Norway urged Snowden-journalist Glenn Greenwald to publish a similar screenshot about Afghanistan. But as this article will show, Greenwald’s interpretation of the latter was wrong, which also raises new questions about how to make sense out of the screenshots about other countries.

Norway vs Afghanistan

On November 19, the website of the Norwegian tabloid Dagbladet published a BOUNDLESSINFORMANT screenshot which, according to the paper, showed that NSA apparently monitored 33 million Norwegian phone calls (although actually, the NSA tool only presents metadata).

The report by Dagbladet was almost immediatly corrected by the Norwegian military intelligence agency Etteretningstjenesten (or E-tjenesten), which said that they collected the data “to support Norwegian military operations in conflict areas abroad, or connected to the fight against terrorism, also abroad” and that “this was not data collection from Norway against Norway, but Norwegian data collection that is shared with the Americans”.

Earlier, a very similar explanation was given about the data from France, Spain and Germany. They too were said to be collected by French, Spanish and German intelligence agencies outside their borders, like in war zones, and then shared with NSA. Director Alexander added that these data were from a system that contained phone records collected by the US and NATO countries “in defense of our countries and in support of military operations”.

Glenn Greenwald strongly contradicted this explanation in an article written for Dagbladet on November 22. In trying to prove his argument, he also released a screenshot from BOUNDLESSINFORMANT about Afghanistan (shown down below) and explained it as follows:
“What it shows is that the NSA collects on average of 1.2-1.5 million calls per day from that country: a small subset of the total collected by the NSA for Spain (4 million/day) and Norway (1.2 million).

Clearly, the NSA counts the communications it collects from Afghanistan in the slide labeled «Afghanistan» — not the slides labeled «Spain» or «Norway». Moreover, it is impossible that the slide labeled «Spain» and the slide labeled «Norway» only show communications collected from Afghanistan because the total collected from Afghanistan is so much less than the total collected from Spain and Norway.”

Global overview

But Greenwald apparently forgot some documents he released earlier:

Last September, the Indian paper The Hindu published three less known versions of the BOUNDLESSINFORMANT global overview page, showing the total amounts of data sorted in three different ways: Aggregate, DNI and DNR. Each results in a slightly different top 5 of countries, which is also reflected in the colors of the heat map.

In the overall (aggregated) counting, Afghanistan is in the second place, with a total amount of over 2 billion internet records (DNI) and almost 22 billion telephony records (DNR) counted:

The screenshot about Afghanistan published by Greenwald only shows information about some 35 million telephony (DNR) records, collected by a facility only known by its SIGAD US-962A5 and processed or analysed by DRTBox. This number is just a tiny fraction of the billions of data from both internet and telephone communications from Afghanistan as listed in the global overview.

Differences

With these big differences, it’s clear that this screenshot about Afghanistan is not showing all data which NSA collected from that country, not even all telephony data. The most likely option is that it only shows metadata from telephone communications intercepted by the facility designated US-962A5.

That fits the fact that this SIGAD denotes a sub- or even sub-sub-facility of US-962, which means there are more locations under this collection program. Afghanistan is undoubtedly being monitored by numerous SIGINT collection stations and facilities, so seeing only one SIGAD in this screenshot proves that it can never show the whole collection from that country.

This makes that Greenwald’s argument against the data being collected abroad is not valid anymore (although there maybe other arguments against it). Glenn Greenwald was asked via Twitter to comment on the findings of this article, but there was no reaction.

More questions

The new insight about the Afghanistan data means that the interpretation of the screenshots about other countries can be wrong too. Especially those showing only one collection facility, like France, Spain and Norway (and maybe also Italy and The Netherlands), might not be showing information about that specific country, but maybe only about the specific intercept location.

This also leads to other questions, like: are this really screenshots (why is there no classification marking)? Are they part of other documents or did Snowden himself made them? And how did he make the selection: by country, by facility, or otherwise?

There are many questions about NSA capabilities and operations which Snowden cannot answer, but he can answer how exactly he got to these documents and what their proper context is. Maybe Glenn Greenwald also knows more about this, and if so, it’s about time to tell that part of the story too.

Matthew M. Aid is the author of Intel Wars: The Secret History of the Fight Against Terror (January 2012) and The Secret Sentry, the definitive history of the National Security Agency. He is a leading intelligence historian and expert on the NSA, and a regular commentator on intelligence matters for the New York Times, the Financial Times, the National Journal, the Associated Press, CBS News, National Public Radio (NPR) and many others. He lives in Washington, DC.

November 24, 2013

Find this story at 24 November 2013

Een van de elementen op de kaart van de NRC van zaterdag zijn de rode stippen die de vestigingen van SCS aangeven. Dat bestand is hetzelfde als dat van de kaart in Spiegel, waarvan een ongecensureerde versie  beschikbaar is bij Cryptome.

Die kaart is uit augustus 2010. Als je de kaarten naast elkaar legt kom je een eind bij het vaststellen welke plaatsen NRC zwart heeft gemaakt. Wat betreft Europa kom je dan bijv. op het rijtje Bakoe, Kiev, Madrid , Moskou en
Tblisi.

x-keyscore servers op Cryptome

SCS sites op Cryptome

NRC driver 1

Millions of phone records at the center of a firestorm in Europe over spying by the National Security Agency were secretly supplied to the U.S. by European intelligence services—not collected by the NSA, upending a furor that cast a pall over trans-Atlantic relations.

Widespread electronic spying that ignited a political firestorm in Europe was conducted by French and European intelligence services and not by the National Security Agency, as was widely reported in recent days. Adam Entous reports on the News Hub. Photo: AP.

The revelations suggest a greater level of European involvement in global surveillance, in conjunction at times with the NSA. The disclosures also put European leaders who loudly protested reports of the NSA’s spying in a difficult spot, showing how their spy agencies aided the Americans.

The phone records collected by the Europeans—in war zones and other areas outside their borders—were shared with the NSA as part of efforts to help protect American and allied troops and civilians, U.S. officials said.

European leaders remain chagrined over revelations that the U.S. was spying on dozens of world leaders, including close allies in Europe. The new disclosures were separate from those programs.

But they nevertheless underline the complexities of intelligence relationships, and how the U.S. and its allies cooperate in some ways and compete in others.
More
NSA Said to View 23 Countries Closer U.S. Intelligence Partners Than Israel
Senate to Review All U.S. Spying
Spying Revelations Add Hurdle to U.S.-EU Trade Talks
Germany Warns of Repercussions from U.S. Spying
Obama Unaware as NSA Spied on World Leaders

“That the evil NSA and the wicked U.S. were the only ones engaged in this gross violation of international norms—that was the fairy tale,” said James Lewis, a former State Department official, now a technology-policy specialist at the Center for Strategic and International Studies. “It was never true. The U.S’s behavior wasn’t outside the norm. It is the norm.”

Consecutive reports in French, Spanish and Italian newspapers over the past week sparked a frenzy of finger-pointing by European politicians. The reports were based on documents leaked by former NSA contractor Edward Snowden and purportedly showed the extent to which the NSA sweeps up phone records in those countries.

France’s Le Monde said the documents showed that more than 70 million French phone records between early December 2012 and early January 2013 were collected by the NSA, prompting Paris to lodge a protest with the U.S. In Spain, El Mundo reported that it had seen NSA documents that showed the U.S. spy agency had intercepted 60.5 million Spanish phone calls during the same time period.

U.S. officials initially responded to the reports by branding them as inaccurate, without specifying how. On Tuesday, The Wall Street Journal reported that the data cited by the European news reports wasn’t collected by the NSA, but by its European partners.

U.S. officials said the data was provided to the NSA under long-standing intelligence sharing arrangements.

In a congressional hearing Tuesday, the National Security Agency director, Gen. Keith Alexander, confirmed the broad outlines of the Journal report, saying that the specific documents released by Mr. Snowden didn’t represent data collected by the NSA or any other U.S. agency and didn’t include records from calls within those countries.
Phone Trouble

Politicians have reacted to recent disclosures about U.S. surveillance programs based on leaks from former National Security Agency contractor Edward Snowden.
View Graphics

He said the data—displayed in computer-screen shots—were instead from a system that contained phone records collected by the U.S. and North Atlantic Treaty Organization countries “in defense of our countries and in support of military operations.”

He said the conclusion that the U.S. collected the data “is false. And it’s false that it was collected on European citizens. It was neither.”

The U.S. until now had been silent about the role of European partners in these collection efforts so as to protect the relationships.

French officials declined to comment.

A Spanish official said that Spain’s intelligence collaboration with the NSA has been limited to theaters of operations in Mali, Afghanistan and certain international operations against jihadist groups. The so-called metadata published in El Mundo was gathered during these operations, not in Spain.

The Italian Embassy in Washington didn’t immediately respond to a request for comment.

The revelations that the phone data were collected by European intelligence services rather than NSA could spark a backlash against the same politicians who had been pointing their fingers at the U.S.—although that response could be tempered by assurances that the data were collected abroad and not domestically.

A U.S. analysis of the document published by Le Monde concluded the phone records the French had collected were actually from outside of France, then were shared with the U.S. The data don’t show that the French spied on their own people inside France.

U.S. intelligence officials said they hadn’t seen the documents cited by El Mundo, but that the data appear to come from similar information the NSA obtained from Spanish intelligence agencies documenting their collection efforts abroad.

At Tuesday’s House Intelligence Committee hearing, lawmakers also pressed Gen. Alexander and the Director of National Intelligence James Clapper on the NSA’s tapping of world leaders’ phone conversations, including German Chancellor Angela Merkel.

Asked whether U.S. allies spy on the U.S., Mr. Clapper said, “Absolutely.”

Rep. Adam Schiff (D., Calif.) asked why Congress hadn’t been informed when U.S. spies tapped a world leader’s telephone. Mr. Clapper said Congress isn’t told about each and every “selector,” the intelligence term for a phone number or other information that would identify an espionage target.

“Not all selectors are equal,” Mr. Schiff responded, especially “when the selector is the chancellor of an allied nation.”

The Wall Street Journal reported Monday that President Barack Obama didn’t know about NSA’s tapping of Ms. Merkel’s phone—which stretched back as far as 2002—until a review this summer turned it up.

Mr. Clapper said that intelligence agencies follow the priorities set by the president and key departments, but they don’t necessarily provide top officials with details on how each requirement is being fulfilled.

The White House does, however, see the final product, he said.

Reporting to policy makers on the “plans and intentions” of world leaders is a standard request to intelligence agencies like the NSA, Mr. Clapper said. The best way to understand a foreign leader’s intentions, he said, is to obtain that person’s communications.

Privately, some intelligence officials disputed claims that the president and top White House officials were unaware of how such information is obtained.

“If there’s an intelligence report that says the leader of this country is likely to say X or Y, where do you think that comes from?” the official said.

The House Intelligence Committee chairman, Rep. Mike Rogers (R., Mich.) remained a staunch defender of the NSA’s operations.

“I am a little concerned about where we are—that we’ve decided that we’re going to name our intelligence services at the earliest opportunity as the bad guys in the process of trying to collect information lawfully and legally, with the most oversight that I’ve ever seen,” he said. “We’re the only intelligence service in the world that is forced to go to a court before they even collect on foreign intelligence operations, which is shocking to me.”

—Christopher Bjork in Madrid and Stacy Meichtry in Paris contributed to this article.

By Adam Entous and Siobhan Gorman connect
Updated Oct. 29, 2013 7:31 p.m. ET

Find this story at 29 October 2013

©2013 Dow Jones & Company, Inc.

The NSA says European spy services shared phone data with it, and reports alleging otherwise are ‘false’.

MILLIONS of phone records at the centre of a firestorm in Europe over spying by the National Security Agency were secretly supplied to the US by European intelligence services – not collected by the NSA, upending a furore that cast a pall over trans-Atlantic relations.

The revelations suggest a greater level of European involvement in global surveillance, in conjunction at times with the NSA. The disclosures also put European leaders who loudly protested reports of the NSA’s spying in a difficult spot, showing how their spy agencies aided the Americans.

The phone records collected by the Europeans – in war zones and other areas outside their borders – were shared with the NSA as part of efforts to help protect American and allied troops and civilians, US officials said.

European leaders remain chagrined over revelations that the US was spying on dozens of world leaders, including close allies in Europe.

The new disclosures were separate from those programs, but they underline the complexities of intelligence relationships, and how the US and its allies co-operate in some ways and compete in others.

“That the evil NSA and the wicked US were the only ones engaged in this gross violation of international norms -that was the fairy tale,” said James Lewis, a former State Department official, now a technology-policy specialist at the Centre for Strategic and International Studies.

“It was never true. The US’s behaviour wasn’t outside the norm. It is the norm.”

Consecutive reports in French, Spanish and Italian newspapers over the past week sparked a frenzy of finger-pointing by European politicians. The reports were based on documents leaked by former NSA contractor Edward Snowden and purportedly showed the extent to which the NSA sweeps up phone records in those countries.

France’s Le Monde said the documents showed that more than 70 million French phone records between early December last year and early January this year were collected by the NSA, prompting Paris to lodge a protest with the US. In Spain, El Mundo reported that it had seen NSA documents that showed the US spy agency had intercepted 60.5 million Spanish phone calls during the same time period.

US officials initially responded to the reports by branding them as inaccurate, without specifying how. Late yesterday, The Wall Street Journal reported that the data cited by the European news reports wasn’t collected by the NSA but by its European partners.

US officials said the data was provided to the NSA under long-standing intelligence sharing arrangements.

Hours later, in a congressional hearing, the National Security Agency director, General Keith Alexander, confirmed the broad outlines of the Journal report, saying the specific documents released by Mr Snowden didn’t represent data collected by the NSA or any other US agency and didn’t include records from calls within those countries.

He said the data, displayed in computer-screen shots, was instead from a system that contained phone records collected by the US and NATO countries “in defence of our countries and in support of military operations”.

He said conclusions the US collected the data were “false. And it’s false that it was collected on European citizens. It was neither.”

The US until now had been silent about the role of European partners in these collection efforts to protect the relationships. French officials declined to comment.

A Spanish official said Spain’s intelligence collaboration with the NSA has been limited to theatres of operations in Afghanistan, Mali and international operations against jihadist groups. The data published in El Mundo was gathered during these operations, not in Spain.

At yesterday’s house intelligence committee hearing, politicians pressed General Alexander and Director of National Intelligence James Clapper on the NSA’s tapping of world leaders’ phone conversations, including the German Chancellor, Angela Merkel.

Asked whether US allies spy on the US, Mr Clapper said: “Absolutely.”

Democrat congressman Adam Schiff asked why congress had not been informed when US spies tapped a world leader’s telephone.

Mr Clapper said congress wasn’t told about each and every “selector”, the intelligence term for a phone number or other information that would identify an espionage target.

“Not all selectors are equal,” Mr Schiff responded, especially “when the selector is the chancellor of an allied nation.”

Mr Clapper said intelligence agencies followed the priorities set by the President and key departments, but did not necessarily provide top officials with details on how each requirement was being fulfilled.

The White House did, however, see the final product, he said.

Reporting to policymakers on the “plans and intentions” of world leaders was a standard request to intelligence agencies such as the NSA, Mr Clapper said, and the best way to understand a foreign leader’s intentions was to obtain their communications.

Privately, some intelligence officials disputed claims that the President and top White House officials were unaware of how such information was obtained.

“If there’s an intelligence report that says the leader of this country is likely to say X or Y, where do you think that comes from?” the official said

Adam Entous and Siobhan Gorman
The Wall Street Journal
October 31, 2013 12:00AM

Find this story at 31 October 2013

© www.theaustralian.com.au

Spain and France’s intelligence agencies carried out collection of phone records and shared them with NSA, agency says

European intelligence agencies and not American spies were responsible for the mass collection of phone records which sparked outrage in France and Spain, the US has claimed.

General Keith Alexander, the head of the National Security Agency, said reports that the US had collected millions of Spanish and French phone records were “absolutely false”.

“To be perfectly clear, this is not information that we collected on European citizens,” Gen Alexander said when asked about the reports, which were based on classified documents leaked by Edward Snowden, the former NSA contractor.

Shortly before the NSA chief appeared before a Congressional committee, US officials briefed the Wall Street Journal that in fact Spain and France’s own intelligence agencies had carried out the surveillance and then shared their findings with the NSA.

The anonymous officials claimed that the monitored calls were not even made within Spanish and French borders and could be surveillance carried on outside of Europe.
Related Articles
GCHQ monitors luxury hotel bookings made by foreign diplomats 17 Nov 2013
US spy chief defends spying on foreign leaders 30 Oct 2013
Germany, France and Spain ‘were all spying on citizens’ 01 Nov 2013
Anger in France over claims that NSA spied on politicians, business leaders as well as terrorists 21 Oct 2013
NSA spying: US should not be collecting calls on allies, says top senator 28 Oct 2013
Russia ‘spied on G20 leaders with USB sticks’ 29 Oct 2013

In an aggressive rebuttal of the reports in the French paper Le Monde and the Spanish El Mundo, Gen Alexander said “they and the person who stole the classified data [Mr Snowden] do not understand what they were looking at” when they published slides from an NSA document.

The US push back came as President Barack Obama was said to be on the verge of ordering a halt to spying on the heads of allied governments.

The White House said it was looking at all US spy activities in the wake of leaks by Mr Snowden but was putting a “special emphasis on whether we have the appropriate posture when it comes to heads of state”.

Mr Obama was reported to have already halted eavesdropping at UN’s headquarters in New York.

German officials said that while the White House’s public statements had become more conciliatory there remained deep wariness and that little progress had been made behind closed doors in formalising an American commitment to curb spying.

“An agreement that you feel might be broken at any time is not worth very much,” one diplomat told The Telegraph.

“We need to re-establish trust and then come to some kind of understanding comparable to the [no spy agreement] the US has with other English speaking countries.”

Despite the relatively close US-German relations, the White House is reluctant to be drawn into any formal agreement and especially resistant to demands that a no-spy deal be expanded to cover all 28 EU member states.

Viviane Reding, vice-president of the European Commission and EU justice commissioner, warned that the spying row could spill over and damage talks on a free-trade agreement between the EU and US.

“Friends and partners do not spy on each other,” she said in a speech in Washington. “For ambitious and complex negotiations to succeed there needs to be trust among the negotiating partners. It is urgent and essential that our US partners take clear action to rebuild trust.”

A spokesman for the US trade negotiators said it would be “unfortunate to let these issues – however important – distract us” from reaching a deal vital to freeing up transatlantic trade worth $3.3 billion dollars (£2bn) a day.

James Clapper, America’s top national intelligence, told a Congressional hearing yesterday the US does not “spy indiscriminately on the citizens of any country”.

“We do not spy on anyone except for valid foreign intelligence purposes, and we only work within the law,” Mr Clapper said. “To be sure on occasions we’ve made mistakes, some quite significant, but these are usually caused by human error or technical problems.”

Pressure from European leaders was added to as some of the US intelligence community’s key Congressional allies balked at the scale of surveillance on friendly governments.

Dianne Feinstein, the chair of powerful Senate intelligence committee, said she was “totally opposed” to tapping allied leaders and called for a wide-ranging Senate review of the activities of US spy agencies.

“I do not believe the United States should be collecting phone calls or emails of friendly presidents and prime ministers,” she said.

John Boehner, the Republican speaker of the house and a traditional hawk on national security, said US spy policy was “imbalanced” and backed calls for a review.

Mr Boehner has previously been a staunch advocate of the NSA and faced down a July rebellion by libertarian Republicans who tried to pass a law significantly curbing the agency’s power.

By Raf Sanchez, Peter Foster in Washington

8:35PM GMT 29 Oct 2013

Find this story at 29 October 2013

© Copyright of Telegraph Media Group Limited 2013

Gen. Keith Alexander, the National Security Agency director, says foreign governments spied on their own people and shared data with the U.S.
The NSA had been accused of snooping on 130.5 million phone calls in France and Spain, and keeping computerized records
Sen. Dianne Feinstein said newspapers in Europe ‘got it all wrong’

Alexander’s denial will fall heavily on the fugitive leaker Edward Snowden and his journalist cohorts, whom the NSA chief said ‘did not understand what they were looking at’
The National Security Agency’s director flatly denied as ‘completely false’ claims that U.S. intelligence agencies monitored tens of millions of phone calls in France and Spain during a month-long period beginning in late 2012.

Gen. Keith Alexander contradicted the news reports that said his NSA had collected data about the calls and stored it as part of a wide-ranging surveillance program, saying that the journalists who wrote them misinterpreted documents stolen by the fugitive leaker Edward Snowden.

And a key Democratic senator added that European papers that leveled the allegations ‘got it all wrong’ with respect to at least two countries – saying that it was those nations’ intelligence services that collected the data and shared it with their U.S. counterparts as part of the global war on terror.

Protests: (Left to right) NSA Deputy Director Chris Inglis, NSA Director General Keith Alexander and DNI James Clapper look on as a protestor disrupts the Capitol Hill hearing

National Security Agency Director Gen. Keith Alexander testified Tuesday that the governments of France and Spain conducted surveillance on their own citizens’ phone conversations, and then shared the intelligence data with the U.S.

On Monday newspapers in three countries published computer-screen images, reportedly provided by Snowden, showing what appeared to be data hoovered up by the United States from European citizens’ phone calls.

But Alexander testified in a House Intelligence Committee hearing that ‘those screenshots that show – or lead people to believe – that we, the NSA, or the U.S., collect that information is false.’

‘The assertions by reporters in France, Spain and Italy that NSA collected tens of millions of phone calls are completely false,’ Alexander said.

According to the French newspaper Le Monde and the Spanish daily El Mundo, the NSA had collected the records of at least 70 million phone calls in France and another 60.5 million in Spain between December and January.

Italy’s L’Espresso magazine also alleged, with help from Snowden, that the U.S. was engaged in persistent monitoring of Italy’s telecommunications networks.

General Alexander denied it all.

‘To be perfectly clear, this is not information that we collected on European citizens. It represents information that we and our NATO allies have collected in defense of our countries and in support of military operations.’

Reporters, he added, ‘cite as evidence screen shots of the results of a web tool used for data management purposes, but both they and the person who stole the classified data did not understand what they were looking at.’

President Barack Obama said he is instituting a complete review of U.S. intelligence procedures in the wake of stinging allegations that the NSA has been peeping on foreign leaders through their phones and email accounts

California Democratic Sen. Dianne Feinstein, who chairs the Senate Intelligence Committee, said Tuesday that ‘the papers got it all wrong on the two programs, France and Germany.’

‘This was not the United States collecting on France and Germany. This was France and Germany collecting. And it had nothing to do with their citizens, it had to do with collecting in NATO areas of war, like Afghanistan.’

Feinstein on Monday called for a complete review of all the U.S. intelligence community’s spying programs, saying that ‘Congress needs to know exactly what our intelligence community is doing.’

In the weekend’s other intelligence bombshell, the U.S. stood accused of snooping on German Chancellor Angela Merkel’s cell phone and spying on Mexican President Felipe Calderon’s private emails.

But Director of National Intelligence James Clapper told the committee that spying on foreign leaders is nothing new.

‘That’s a hardy perennial,’ he said, ‘and as long as I’ve been in the intelligence business, 50 years, leadership intentions, in whatever form that’s expressed, is kind of a basic tenet of what we are to collect and analyze.’

‘It’s one of the first things I learned in intel school in 1963,’ he assured the members of Congress, saying that the U.S. routinely spies on foreign leaders to ascertain their intentions, ‘no matter what level you’re talking about. That can be military leaders as well.’

Clapper hinted that committee members had been briefed on such programs, saying that in cases where the NSA is surveilling foreign leaders, ‘that should be reported to the committee … in considerable detail’ as a ‘significant’ intelligence activity over which Congress has oversight.’

He added that ‘we do only what the policymakers, writ large, have actually asked us to do.’

Republican committee chair Mike Rogers of Michigan began the hearing by acknowledging that ‘every nation collects foreign intelligence’ and ‘that is not unique to the United States’.

Clapper pleaded with the panel to think carefully before restricting the government’s ability to collect foreign intelligence, warning that they would be ‘incurring greater risks’ from overseas adversaries.

Gen. Alexander dispensed with his prepared statement and spoke ‘from the heart,’ saying that his agency would rather ‘take the beatings’ from reporters and the public ‘than … give up a program’ that would prevent a future attack on the nation.

The Wall Street Journal reported Tuesday afternoon that other U.S. officials had confirmed Alexander’s version of events, and that the electronic spying in France and Spain was carried out by those nations’ governments.

The resulting phone records, they said, were then shared with the NSA as part of a program aimed at keeping U.S. military personnel and civilians safe in areas of military conflict.

None of the nations involved would speak to the Journal about their own level of involvement in a scandal that initially touched only the U.S., but which now promises to embroil intelligence services on a global scale.

By David Martosko, U.s. Political Editor

PUBLISHED: 21:45 GMT, 29 October 2013 | UPDATED: 10:59 GMT, 30 October 2013

Find this story at 29 October 2013

© Associated Newspapers Ltd