De National Security Agency en Echolon-netwerk

Op vijf februari 1998 opent het NRC Handelsblad met de kop “Geheime dienst VS luistert Europa af”. Uit het artikel blijkt dat de Verenigde Staten al het Europese elektronische dataverkeer aftappen. Het artikel leidt tot de nodige ophef, zelfs tot kamervragen.
Velen zijn er zich vaag bewust van dat er afgeluisterd wordt. Luistert er iemand mee telkens als we de telefoon oppakken? Worden al onze faxen en e-mailberichten meegelezen? Er is bijna geen informatie om te kunnen beoordelen waar realistische bezorgdheid ophoudt en waar paranoia begint. Hoe alomtegenwoordig is Big Brother? Of hoeven we ons helemaal geen zorgen te maken?
In het onderstaande wordt een poging ondernomen om deze vragen te beantwoorden. Allereerst komt de Amerikaanse inlichtingendienst aan de orde die verantwoordelijk is voor het bewaken van de veiligheid van (overheids)communicatie en het afluisteren van elektronische communicatie. Vervolgens wordt ingegaan op het zogenaamde Echelon-netwerk waarmee vrijwel al het telefoon-, fax-, e-mail- en telexverkeer ter wereld wordt afgeluisterd. In het laatste gedeelte is plaats voor enkele reflecties op de behandelde materie. Er wordt ingegaan op een realistische techno-thriller, een koekjesbakkende priester en op onverwachte conclusies die uit gegevens van telefoonverkeer getrokken kunnen worden. Wat betreft de mogelijkheden in de praktijk wordt de mening van een ex-hacker tegenover die van een kunstmatige-intelligentiespecialist geplaatst. lees meer

Bericht uit de achterkamers

ILETS
De benadering van de telecommunicatieindustrie
Samenwerking en afstemming
Internet en encryptie
Problemen bij grensoverschrijdend aftappen
De bestrijding van high-tech criminaliteit lees meer

Wat mag er officieel?

Bestaande Wetgeving

Artikel 13 Grondwet
Artikel 139c in het Wetboek van Strafrecht
Wetboek van Strafvordering

Nieuwe Wetgeving

Artikel 13 Grondwet
Wet bijzondere opsporingsbevoegdheden
Wet op de Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten
De Wet computercriminaliteit
Conclusie lees meer

In de artikelen 21 tot en met 28 van het voorstel voor een nieuwe WIV worden de bijzondere bevoegdheden van de diensten geregeld: inbreken, hacken, observeren en afluisteren worden gelegaliseerd.
In het eerste voorstel voor een nieuwe wet van februari 1998 liep de regering op het gebied van de bevoegdheden zo hard van stapel dat vanuit het hele politieke spectrum de nodige kritiek te horen was. Onder andere de introductie van het schenden van het briefgeheim zorgde voor de nodige onrust. Wie verwacht had dat deze kritiek enige invloed zou hebben op het nieuwe wetsvoorstel komt bedrogen uit. Er is geen enkele bevoegdheid geschrapt, er zijn er inmiddels alleen maar bijgekomen. Wat meer is: op het gebied van het aftappen van telecommunicatie zijn alle grenzen losgelaten en is de introductie van een Nederlandse variant op het Echelon-project wettelijk gezien geregeld. lees meer

NIEUWS

Inleiding

Afluisteren in Nederland

Wie doet er mee

Wetten en regels

Wat mag er officieel

lees meer

Het is nog maar vijf jaar geleden dat we De muren hebben oren .., een gids tegen afluisteren publiceerden. Schreven we toen dat ‘het gebruik van afluistertechnieken een hoge vlucht heeft genomen’, vijf jaar later zijn de ontwikkelingen bijna niet meer bij te houden.

Op het gebied van communicatie is ondertussen veel veranderd. Het aantal GSM’s is explosief toegenomen, het versturen van e-mail is al bijna net zo gewoon als het versturen van een brief, steeds meer mensen surfen over het Internet, videoconferences worden verkozen boven zakentrips en satellieten verzorgen verbindingen over de gehele wereld. Met het veranderen van de communicatiemiddelen verandert natuurlijk ook de mogelijkheid en de manier waarop afgeluisterd kan worden.

lees meer

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 1999-2000

Vragen gesteld door de leden der Kamer

500

Vragen van het lid Oedayraj Singh Varma (Groenlinks) aan de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties over het Centraal Punt Informatie Coördinatie Grote Infrastructurele Projecten (CICI)

lees meer

Afluisteren. Wie doet het tegenwoordig eigenlijk niet? Iedereen legt wel eens zijn oor tegen een muur. Opsporingsdiensten prijzen tappen nog steeds als belangrijk opsporingsmiddel. Presidenten houden (kritische) journalisten in de gaten. Philips levert telefooncentrales aan het buitenland met ingebouwde afluisterapparatuur. Werkgevers generen zich niet als blijkt dat ze de telefoons van hun werknemers afluisteren. En dan de Binnenlandse Veiligheidsdienst natuurlijk. De manier waarop communisten bespied werden, doet het ergste vermoeden over de huidige technische capaciteiten van de Dienst.

lees meer

De wettelijke basis voor het afluisteren in Nederland is een tamelijk gecompliceerde aangelegenheid. In de Grondwet staat een duidelijk verbod om af te luisteren, maar op dit verbod mag op grond van andere wetten weer inbreuk gemaakt worden. In dit hoofdstuk wordt een overzicht gegeven van de bestaande wetgeving op het gebied van afluisteren. Verder zullen we ingaan op de plannen om nieuwe wetgeving te maken rond dit onderwerp.

lees meer

Politie- en veiligheidsdiensten zijn technisch tot heel wat in staat als het afluisteren betreft. De vraag is of alles wat kan, ook mag. Politie en justitie proberen de wettelijke basis voor de afluisterpraktijken steeds verder op te rekken. In toenemende mate vindt afstemming van de wettelijke mogelijkheden op internationaal niveau plaats.

lees meer

Echelon Inlichtingennaalden in de telecommunicatiehooiberg.

Op vijf februari 1998 opent het NRC Handelsblad met de kop “Geheime dienst VS luistert Europa af“. Uit het artikel blijkt dat de Verenigde Staten al het Europese elektronische dataverkeer aftappen. Het artikel leidt tot de nodige ophef, zelfs tot kamervragen.
Velen zijn er zich vaag bewust van dat er afgeluisterd wordt. Luistert er iemand mee telkens als we de telefoon oppakken? Worden al onze faxen en e-mailberichten meegelezen?

lees meer

With the 1990s propensity to dot.com everything that moves, ‘hacking’ and ‘cyberterrorism’ have become subjects of intense media coverage. Almost daily, hitherto unknown security specialists warn of potential catastrophes: news that gets picked up by the media and crosses the globe with impunity. Johan J Ingles-le Nobel discussed the subject with programmers at Slashdot to profile so-called cyberterrorists and examine the viability of cyberwarfare.

lees meer

In De Muren Hebben Oren van 1994 was er minder dan één bladzijde gewijd aan het toen nog splinternieuwe digitale GSM-netwerk. Het oudere analoge autotelefoonnet ATF3 was nog dominant en toen we het schreven hadden we zelf nog maar een enkele keer zo’n hypermoderne GSM-telefoon mogen vasthouden. Terwijl wij dit schrijven in 1999 is GSM bijna het enige mobiele netwerk. Het woord autotelefoon is vervangen door mobiele telefoon omdat iedereen zo’n ding nu in de broekzak in plaats van op het dashboard heeft.

lees meer

In 1985 was het British Telecom die ISDN, ofwel Integrated Services Digital Network, als eerste aanbood. Met ISDN kunnen alle soorten gegevens -spraak, beeld, geluid of computerdata- met hoge snelheid digitaal verzonden worden. Vooral door de komst van Internet en de behoefte aan snellere verbindingen nam het gebruik van ISDN een hoge vlucht. Maar ook faxen, video-conferencing, thuiswerken met toegang tot het computernetwerk op je werk, apparatuurbediening op afstand (bruggen, drukpersen) of het verbinden van computernetwerken zijn toepassingen waarbij veel van ISDN gebruik gemaakt wordt. En natuurlijk wordt ISDN gebruikt voor telefonie.

lees meer

Onveilig bellen met een kaart

Wat doe je als je denkt dat je telefoon afgeluisterd wordt? Juist, onopvallend naar een telefooncel gaan. Toch zijn er ook bij deze ogenschijnlijk anonieme communicatievorm wel de nodige kanttekeningen te plaatsen.

lees meer