• Buro Jansen & Janssen is een onderzoeksburo dat politie, justitie, inlichtingendiensten, de overheid in Nederland en Europa kritisch volgt. Een grond-rechten kollektief dat al 30 jaar publiceert over uitbreiding van repressieve wetgeving, publiek-private samenwerking, bevoegdheden, overheids-optreden en andere staatsaangelegenheden.
    Buro Jansen & Janssen Postbus 10591, 1001EN Amsterdam, 020-6123202, 06-34339533, signal +31684065516, info@burojansen.nl (pgp)
    Steun Buro Jansen & Janssen. Word donateur, NL43 ASNB 0856 9868 52 of NL56 INGB 0000 6039 04 ten name van Stichting Res Publica, Postbus 11556, 1001 GN Amsterdam.
  • Publicaties

  • Europa

  • Politieklachten

  • Bijlage X – 4.1. Kerngegevens

    4. ACCOUNTANCY

    4.1. Kerngegevens

    4.1.1. De accountant als vertrouwenspersoon van onderneming en
    publiek

    De accountant stelt de betrouwbaarheid van financile gegevens
    vast. Deze controlerende taak kan hij uitoefenen in dienst van een
    bedrijf ten behoeve van dit bedrijf (interne accountant), als
    accountant-administratieconsulent of als openbaar accountant,
    veelal in dienst van een van de accountantskantoren. In deze
    laatste functie heeft hij de exclusieve bevoegdheid de jaarrekening
    van een onderneming van een verklaring te voorzien, die gebruikt
    mag worden in het maatschappelijke verkeer. Dit houdt in dat derden
    op de betrouwbaarheid van deze verklaring af moeten kunnen gaan en
    dat derhalve hoge eisen worden gesteld aan de onafhankelijkheid van
    de openbaar accountant.

    Naast de controlerende taak van de accountant kan een belangrijk
    deel van de werkzaamheden bestaan uit advisering op belasting-,
    administratief en managementsgebied. In deze positie als adviseur
    en controleur ten behoeve van de onderneming heeft hij een
    vertrouwensrelatie met zijn opdrachtgevers. De geheimhoudingsplicht
    is hiervan een uitvloeisel, ofschoon de accountant zich niet kan
    beroepen op een wettelijk erkend verschoningsrecht.
    Noot

    4.1.2. Taak en werkzaamheden

    De bekendste taak van de accountant en ook n van de
    belangrijkste is het controleren van de jaarrekening van een
    onderneming, bedrijf, vereniging of andere rechtspersoon. Alleen de
    openbaar accountant – veelal is dit een registeraccountant (RA) –
    is hier toe bevoegd. Dit wil zeggen dat de accountant zelfstandig
    werkzaam is en onafhankelijk is van degene die hij controleert.
    Doel van de accountantscontrole is het geven van een oordeel over
    de betrouwbaarheid en toereikendheid van de posten in de
    jaarrekening. Er kan een verklaring van goedkeuring worden afgeven,
    een oordeelonthouding, een verklaring met beperking en tot slot een
    verklaring van afkeuring. Met betrekking tot deze verslaggeving
    kunnen behalve de clint ook andere belanghebbenden partij zijn.
    Hieronder zijn te verstaan de aandeelhouders, mogelijke toekomstige
    aandeelhouders, werknemers, leveranciers, financile instellingen en
    overheidsorganen. In deze zin wordt wel gesproken van de accountant
    als vertrouwensman van het maatschappelijke verkeer.

    Voor rechtspersonen bestaat er een publikatieplicht om onder
    andere een jaarverslag en een jaarrekening te deponeren bij het
    Handelsregister. Deze gegevens geven inzicht in de financile
    positie van de rechtspersoon en zijn openbaar. Bij middelgrote en
    grote rechtspersonen is door de overheid een accountantscontrole
    van deze gegevens verplicht gesteld. De Wet op de Jaarrekening
    geeft de openbaar accountant het alleenrecht op de controle van de
    jaarrekeningen, inclusief die van financile instellingen. Niet
    alleen de overheid, ook aandeelhouders, commissarissen,
    subsidiegevers of beleggers kunnen de onderneming verplichten een
    deskundige van buitenaf opdracht te geven tot controle van de
    jaarrekeningen. Voor deze groepen vormt de accountantsverklaring
    een belangrijk informatiemiddel bij het verkrijgen van inzicht in
    de vermogenspositie en de resultaten van de onderneming of
    instelling. In toenemende mate treedt de openbaar, controlerende
    accountant ook op als adviseur op administratief en financieel
    terrein. Vaak gebeurt dit op verzoek van de bedrijfsleiding die
    behoefte heeft aan specifieke deskundigheid van buitenaf.

    Naast de openbaar accountant valt de interne accountant te
    onderscheiden. Deze dient in de eerste plaats de belangen van de
    onderneming waar hij werkzaam is. Hier vervult hij een
    controlerende of adviserende en beleidsondersteunende rol. Als
    controleur kan hij eveneens een verklaring geven bij de
    jaarrekening, maar vanwege zijn dienstverband bij de onderneming
    mag deze niet aan het publiek bekend gemaakt worden. Hierin ligt
    een belangrijk verschil met de openbaar accountant.

    Tot slot valt hier te noemen de werkzaamheden van de
    accountant-administratieconsulent (AA). De AA is van oudsher meer
    gericht geweest op dienstverlening aan het midden- en kleinbedrijf.
    Administratieve dienstverlening nam hierbij een belangrijke plaats
    in, maar de laatste jaren is een verschuiving te zien naar controle
    en advisering. Sinds 1992 kunnen ook de AA’s de bevoegdheid krijgen
    tot certificering van de jaarrekening. Verklaringen die voorheen
    enkel gebruikt konden worden in de beperkte kring van
    bedrijfsleiding en bijvoorbeeld banken, kunnen dan ook ten behoeve
    van het maatschappelijk verkeer worden afgegeven.

    4.1.3. De organisatie

    De accountancy als beroepsgroep heeft deze eeuw een zeer grote
    vlucht gemaakt en telt thans naar schatting meer dan 11.000 actieve
    leden. Binnen de beroepsgroep zijn twee verschillende
    beroepsorganisaties te onderscheiden. De RA’s hebben zich verenigd
    in het Nederlands Instituut voor Registeraccountants (NIVRA) en de
    AA’s in de Nederlandse Orde voor

    Accountants-administratieconsulenten (NOvAA). Beide organisaties
    treden zelfregulerend op, stellen eisen aan de kwaliteit van de
    beroepsuitoefening en behartigen de belangen van hun leden. Sinds
    10 september 1993 kent men een gezamenlijke tuchtrechtspraak met
    gelijkluidende gedrags- en beroepsregels. Er is sprake van een
    duidelijk toenadering. Het NIVRA telde per november 1995 8.000
    actieve leden. Deze leden hebben een interne NIVRA-opleiding of een
    universitaire opleiding gevolgd met een part-time postdoctoraal
    programma, aangevuld met enige jaren praktijkervaring. Inschrijving
    in het register verleent de accountant het recht de wettelijk
    beschermde titel van RA te voeren.

    De NOvAA telde per november 1995 4.000 actieve leden. Sinds 1992
    heeft het beroep van AA een wettelijk kader gekregen, met als
    belangrijkste consequentie dat de NOvAA een publiekrechtelijke
    organisatie is geworden en dat de AA die een daartoe verplicht
    examen heeft afgelegd, de bevoegdheid tot certificering van de
    jaarrekening krijgt. Alle certificeringsbevoegde AA’s zijn
    ingeschreven in het register voor AA’s en hebben daarmee dezelfde
    status gekregen als de RA’s.

    Van de AA’s is ongeveer 75% werkzaam als zelfstandig accountant
    of in dienst bij een accountantskantoor. Hierbij dient opgemerkt te
    worden dat van deze AA’s (nog) niet iedereen de bevoegdheid heeft
    tot certificering van de jaarrekening. Van de RA’s werkt ongeveer
    de helft als openbaar accountant (Van Schaik 1993;
    NIVRA-Jaarverslag 1993/1994). Een ander deel is werkzaam als intern
    accountant of als accountant bij de overheid.

    Er is binnen de beroepsgroep een toenemende commercialisering en
    uitbreiding van de dienstverlening waar te nemen, waarbij op
    kantoorniveau intensief wordt samengewerkt met fiscalisten en
    organisatie-adviseurs. In de jaren zeventig en tachtig heeft, mede
    als gevolg van uitbreiding van het takenpakket, een fusiegolf en
    concentratie plaatsgevonden. Thans is meer dan de helft van de
    openbaar RA’s in dienst bij een van de vijf grote
    accountancykantoren waar meer dan 100 RA’s werken
    (NIVRA-jaarverslag 1993/9194, p. 30).


    vorige        
    volgende        
    inhoudsopgave en zoeken