• Buro Jansen & Janssen is een onderzoeksburo dat politie, justitie, inlichtingendiensten, de overheid in Nederland en Europa kritisch volgt. Een grond-rechten kollektief dat al 30 jaar publiceert over uitbreiding van repressieve wetgeving, publiek-private samenwerking, bevoegdheden, overheids-optreden en andere staatsaangelegenheden.
    Buro Jansen & Janssen Postbus 10591, 1001EN Amsterdam, 020-6123202, 06-34339533, signal +31684065516, info@burojansen.nl (pgp)
    Steun Buro Jansen & Janssen. Word donateur, NL43 ASNB 0856 9868 52 of NL56 INGB 0000 6039 04 ten name van Stichting Res Publica, Postbus 11556, 1001 GN Amsterdam.
  • Publicaties

  • Europa

  • Politieklachten

  • Identificatieplicht in Groot Brittannië, Frankrijk en België versterkt racisme.

    Nederland is niet het enige land waar de discussie over de invoering van de identificatieplicht na 11-9 oplaaide. In Groot Brittannië werd in 2002 voorgesteld om een algemene identificatieplicht in te voeren. België en Frankrijk kennen al veel langer een algehele legitimatieplicht. Opvallend in deze landen is het racistische politie-optreden bij de uitvoering van de legitimatieplicht en aanverwante controles, zoals het in Groot Brittannië toegepaste “stop and search” .

    In Engeland loopt het debat over de invoering van de legitimatieplicht net als in Nederland sinds de aanslagen van 11-9. Engeland kende sinds de vijftiger jaren geen algemene identificatieplicht (liever misschien: legitimatieplicht) [wat is een identiteitsplicht? Een plicht om een identiteit te hebben? JV]meer. De regering wilde invoering van een verplichte identiteitskaart met onder meer een vingerafdruk, een iris-scan en een chip met gegevens die vergeleken kunnen worden met een databank van de politie.

    lees meer

    Toekomst van de bewakingsstaat

    De identificatieplicht zou binnenkort wel eens opgeheven kunnen worden. Als middel om te controleren wie je bent heeft je paspoort of id-bewijs binnenkort geen waarde meer. Met andere, veel geavanceerde technieken zal de overheid je bewegingen van uur tot uur kunnen controleren.

    Neem bijvoorbeeld de geweldig handige OV-chipcard, die we binnenkort allemaal moeten gebruiken als we met het openbaar vervoer willen reizen. Natuurlijk erg makkelijk, maar de overheid kan nu wel precies bijhouden waar we allemaal naartoe reizen.

    Met de auto gebeurt over niet al te lange tijd precies hetzelfde. In het kader van het rekening rijden zullen we een ‘black box’ ingebouwd krijgen die precies bij gaat houden hoeveel kilometers we waar afleggen. Een handig middel om files te bestrijden, maar ook voor de controlerende overheid.

    lees meer

    Wie: Joris, Wat: voetbalsupporter, Wanneer: september 2006, Waar: Arnhem, Gelderland

    Het verhaal: Ik ben voetbalsupporter. Ik ben fan van NAC en ik reisde met vrienden naar de wedstrijd Vitesse – NAC die wordt gezien als een categorie A wedstrijd, de lichtste risicocategorie. Bezoekende supporters kunnen dan op eigen gelegenheid, zonder uitkaart-regeling, gezellig hun club in een uitwedstrijd aanmoedigen. Het verplichte groepsvervoer gold niet voor deze wedstrijd. Wij zaten voor de wedstrijd op een terras op het Jansplein in Arnhem een biertje te drinken. De sfeer was rustig en gezellig. Niemand was in clubkleuren gekleed of liet op een andere manier blijken dat hij NAC-supporter was. Rond 18:00 uur, 2 uur voor het begin van de wedstrijd, kwam een auto van de politie het plein op rijden. Er werd iets omgeroepen over bussen die klaar stonden, maar dat was nauwelijks te verstaan. Een groep supporters was van plan om zelf naar het stadion te lopen, aangezien de wedstrijd combivrij was. Bij een combivrije wedstrijd hoeven de supporters geen gebruik te maken van het verplichte vervoer naar het stadion van de thuisploeg. Die groep is tegengehouden en door de politie met harde hand naar de bus gestuurd. Iemand heeft toen een bierglas naar een agent gegooid en is meteen gearresteerd. Politieagenten dwongen iedereen die op de terrassen zat naar de bussen te gaan, ook mensen die niet naar de wedstrijd zouden gaan. Alles gebeurde onder het motto ‘eerst slaan dan vragen’. Bij het stadion moest iedereen na het verlaten van de bus zich legitimeren. Daarnaast werd iedereen op de foto gezet met zijn identiteitsbewijs naast zijn gezicht. Drie mensen werden gearresteerd omdat ze geen identiteitspapieren bij zich hadden.

    Wie: Henk K., Wat: recreant, Wanneer: juli 2005, Waar: recreatiegebied Spaarnwoude, Noord Holland

    Het verhaal: Ik ging zwemmen bij een ligweide in recreatiegebied Spaarnwoude. Na het zwemmen liep ik over een bospad terug naar mijn fiets. De veldpolitie van Amsterdam-Amstelland hield mij aan omdat ik me op verboden terrein zou bevinden. Ik zei dat ik geen enkel bord of hek was tegengekomen dat dit duidelijk maakte. De politieagenten gingen daar niet op in en ik kreeg een boete. Omdat ik in overtreding was vroegen de agenten mij om mijn identiteitspapieren. Ik had die in mijn fietstas laten zitten omdat ik was gaan zwemmen. Mijn fiets stond op 20 meter afstand van de plaats waar ik werd aangehouden. Ik zei tegen de agenten dat mijn identiteitspapieren daar lagen, maar zij maakten mij duidelijk dat ik ze bij mij moest hebben. Ik kreeg naast de boete voor het me begeven op verboden terrein ook een boete voor het niet bij mij dragen van mijn identiteitspapieren.

    AZ UNDERCOVER

     Ik heet Lot Moerdijk. Ik ben zeventien. Ik zit op 6 vwo, volgende week beginnen mijn eindexamens.

    De laatste nachten slaap ik slecht. Niet van de zenuwen. Niet van de zenuwen voor dat examen, bedoel ik, want dat is een fluitje van een cent. Ik word om half vijf wakker, nu al nachten achter elkaar, alsof er precies om die tijd een sirene begint te loeien in mijn hoofd. Vanmorgen ook weer.

    lees meer

    Wie: Eddy F., Wat: feestganger, Wanneer: oktober 2006, Waar: Amsterdam, Noord Holland

    Het verhaal: Ik was uitgegaan in Amsterdam en bij het verlaten van het café bleek mijn jas verdwenen te zijn. Om 3 uur ’s nachts stond ik op straat zonder jas en sleutels van mijn fiets en huis. Ik wist niet wat ik moest doen en aangezien ik nodig moest plassen heb ik in de Amstel geplast. Terstond stopte er een motoragent die mij bekeurde voor wildplassen. Ik vertelde het verhaal van mijn gestolen jas en dat ik niet wist hoe ik mijn huis moest binnenkomen. De agent was daar niet in geïnteresseerd en schreef een boete uit voor wildplassen. Ik toonde mijn visitekaartje en gaf mijn geboortedatum op, maar doordat ik een opmerking maakte over zijn gevoelloosheid werd ik gearresteerd. Hij zei dat hij zich niet liet behandelen als een snotjongen. Ik werd meegenomen naar bureau waar ik opnieuw mijn verhaal over mijn gestolen jas, fiets-  en huissleutels vertelde, zonder respons. Al vrij snel waren ze op het bureau achter mijn volledige gegevens gekomen. Voornamen, achternaam, geboortedatum en adresgegevens, alles precies zoals ik verteld had. Ze wilden me echter niet laten gaan. Om 4.00 uur ’s nachts moest ik iemand vragen mijn legitimatiebewijs thuis op te halen. Een bizarre vraag aangezien ik zelf mijn sleutels kwijt was en de enigen die een reservesleutel hadden waren mijn buren, die ik liever liet slapen aangezien zij de volgende dag weer vroeg op moesten. Ik werd opgesloten in een cel en om 7 uur vroeg ik of ik kon gaan, maar de dienstdoende agent zei me dat ze me pas zouden laten gaan als iemand met mijn legitimatiebewijs zou langskomen. Om 8 uur heb ik iemand gebeld om mijn papieren thuis op te halen en langs te komen brengen.

    Wie: B. M., Wat: scholier, Wanneer: september 2006, Waar: Rotterdam, Zuid Holland

    Het verhaal: Op weg naar huis stond ik vaak op vrienden te wachten bij de ingang van de Heinenoordtunnel. We fietsten dan samen naar huis. Toen ik daar een keer ’s middags stond te wachten blokkeerden plotseling twee politiebussen de ingang van het fietspad. Twee agenten stapten uit en liepen naar ons toe. Er stond ondertussen een grote groep scholieren te wachten. De agenten zeiden dat iedereen zich diende te legitimeren. Ik vroeg waarom ik mijn legitimatiebewijs moest tonen. Het antwoord was dat de politie wilde weten wie er op die plek stonden zodat zij bij eventuele incidenten deze mensen zouden kunnen bereiken. Onder protest heb ik toen mijn identiteitskaart getoond.

    Mag ik uw papieren even zien?

    Wat doe je als een politieagent of een buitengewoon opsporingsambtenaar (BOA) om je legitimatiebewijs vraagt? Als het zonneklaar is dat je een strafbaar feit hebt begaan, je komt bijvoorbeeld een bank uitgelopen met een bivakmuts op en een zak geld in je handen, is een discussie over de rechtmatigheid van de vraag naar je legitimatie door een agent niet op zijn plaats. Hooguit kun je een principieel standpunt innemen, maar of je het daar mee redt, valt te bezien.

    lees meer

    Wie: Hilde, Wat: fietser, Wanneer: maart 2007, Waar: Utrecht

    Het verhaal: Ik werd aangehouden bij een controle op fietsen in een wandelgebied. Inderdaad fietste ik in het begin van de straat maar ik stapte tijdig af. Toch werd ik aangehouden en er werd naar mijn legitimatie gevraagd. Ik had deze niet bij me, maar gaf mijn naam en adres op. Ik woon op nog geen 500 meter van de plaats waar ik werd aangehouden. Helaas, dit mocht niet baten. Volgens de agent werkte ik niet mee omdat ik me niet kon legitimeren en ik moest mee naar het bureau . Daar werd ik opgesloten in een cel. Na anderhalf uur kwam een agent de cel binnen en schreef hij twee bekeuringen uit. Eén wegens te laat afstappen en fietsen in een wandelgebied en één wegens het niet kunnen tonen van een identiteitsbewijs. Vervolgens werd me medegedeeld dat ik niet eerder vrij werd gelaten dan nadat iemand een legitimatiebewijs van mij op het politiebureau zou bezorgen. Na opnieuw een half uur kwam een agent een telefoon brengen zodat ik naar huis kon bellen en iemand met mijn papieren langs kon komen. Ik acht dit politieoptreden disproportioneel en het was volstrekt onnodig om mij in een cel op te sluiten. Dit is mijn eerste kennismaking met een politiecel in meer dan 50 jaar.

    Wie: Caroline van K., Wat: hondenbezitster, Wanneer: januari 2005, Waar: Amerongen, provincie Utrecht

    Het verhaal: Wij lieten onze hond uit in de uiterwaarden bij Amerongen. We mochten daar op dat moment niet lopen. De eerste helft van het jaar is de ene kant van de uiterwaarden verboden voor publiek de tweede helft is de andere kant verboden. Wij liepen op dat moment aan de verkeerde kant. Er liepen meer mensen aan onze kant en een ‘boswachter’ (een Buitengewoon Opsporingsambtenaar) stond iedereen op te wachten bij het hek van het weiland. Het was duidelijk dat we een bekeuring zouden krijgen. Mijn man moest zich legitimeren. Hij had zijn identiteitsbewijs niet bij zich. Andere mensen die daar ook liepen mochten hun identiteitsbewijs ophalen uit hun auto. Mijn man mocht zijn paspoort of rijbewijs niet bij ons thuis ophalen, terwijl onze woning niet veel verder gelegen is dan de geparkeerde auto’s. Mijn man kreeg twee boetes. Een voor het wandelen op verboden terrein en een voor het niet kunnen tonen van zijn identiteitsbewijs. De opsporingsambtenaar vroeg mij niets terwijl wij duidelijk samen de hond aan het uitlaten waren waardoor ik sterk de indruk kreeg dat de ambtenaar willekeurig boetes uitdeelde.

    Wie: Alex, Wat: toeschouwer, Wanneer: april 2005, Waar: Rotterdam, Zuid Holland

    Het verhaal: Op Koninginnedag stond ik naar de auto’s van de Mobiele Eenheid (ME) te kijken. Ik had de auto’s niet aan zien komen en waarschijnlijk was er een aanhouding verricht, maar daar had ik ook niets van meegekregen. Plotseling stapten twee leden van de ME op me af en vroegen wat ik op ‘mijn oordopjes’ had. Ik vertelde dat ik naar de communicatie van de politie luisterde, gewoon uit interesse. Dat is in Nederland gewoon toegestaan. Vervolgens vroeg een van de beambten om mijn legitimatiebewijs. Ik toonde hem mijn identiteitskaart van het beveiligingsbedrijf waar ik werk. Mijn rijbewijs had ik thuis laten liggen, twee straten verderop. Ik kwam net uit de nachtdienst en wilde nog wat meepikken van de evenementen op Koninginnedag. Mijn legitimatiebewijs van de beveiliging bleek volgens de pelotoncommandant van de ME niet voldoende en ik werd aangehouden en gefouilleerd omdat ik geen geldig legitimatiebewijs op zak had.

    Infozine Identificatieplicht

    Persbericht Identificatieplichtkrant
    Ruim 40.000 identiteitscontroles in 2005 en 2006 in Nederland
    Niets te verbergen….

    In de periode 2005 en 2006 heeft Buro Jansen & Janssen onderzoek gedaan naar de uitvoering van de Wet op de Uitgebreide Identificatieplicht (WUID). Tijdens het onderzoek zijn er verhalen van mensen verzameld, vragen in diverse gemeenteraden gesteld en is er met behulp van de Wet Openbaarheid van Bestuur informatie van politie en justitie boven tafel gehaald.

    lees meer

      nieuwere artikelen >>