• Buro Jansen & Janssen is een onderzoeksburo dat politie, justitie, inlichtingendiensten, de overheid in Nederland en Europa kritisch volgt. Een grond-rechten kollektief dat al 30 jaar publiceert over uitbreiding van repressieve wetgeving, publiek-private samenwerking, bevoegdheden, overheids-optreden en andere staatsaangelegenheden.
    Buro Jansen & Janssen Postbus 10591, 1001EN Amsterdam, 020-6123202, 06-34339533, signal +31684065516, info@burojansen.nl (pgp)
    Steun Buro Jansen & Janssen. Word donateur, NL43 ASNB 0856 9868 52 of NL56 INGB 0000 6039 04 ten name van Stichting Res Publica, Postbus 11556, 1001 GN Amsterdam.
  • Publicaties

  • Europa

  • Politieklachten

  • Bijlage IX – 4.3.2. De aard en omvang van mensensmokkel

    4.3.2. De aard en omvang van mensensmokkel Noot

    De smokkel van mensen is voor criminele groepen aantrekkelijk om
    meer redenen. De betalingen die van wanhopige mensen kunnen worden
    verlangd zijn aanzienlijk. Doorgaans leggen mensen tussen de 5.000
    en 20.000 gulden neer om naar een land te worden gesmokkeld. De
    pakkans van smokkelaars is internationaal gezien zeer laag en de
    straffen die op mensensmokkel staan zijn bescheiden te noemen. (In
    Nederland is het fenomeen +mensensmokkel; aan de Koninklijke
    Marechaussee toegewezen in het kader van haar grensbewakingstaak.)
    Mensensmokkel vindt niet alleen via Schiphol plaats, maar ook via
    de weg per auto(bus). Van de totale omvang van mensensmokkel schat
    de Koninklijke Marechaussee dat een klein deel daarvan via Schiphol
    gaat.

    In een aantal gevallen worden illegalen eerst naar luchthavens
    in andere landen gevlogen om vervolgens via de weg Nederland binnen
    te komen. De Koninklijke Marechaussee heeft het +Sluisteam; op
    Schiphol opgericht dat de aard en de omvang van de mensensmokkel in
    het eerste jaar (1994) waarin de wet in werking is getreden in
    kaart heeft proberen te brengen (1995). Het team bestaat uit leden
    van de Marechaussee en de douane.

    Het +Sluisteam; geeft in zijn rapportage over 1994 aan dat +op
    grote schaal; mensensmokkel heeft plaats gevonden. Per dag werden
    ongeveer 10 tot 25 mensen illegaal Schiphol binnengesluisd (vandaar
    de naam van het team). De landen waarvan de illegalen afkomstig
    zijn, zijn China, het voormalig Joegoslavik, Roemenik, Ghana,
    Zaore, Indonesik, Filippijnen, Rusland, Peru, Iran, Irak, Pakistan
    en India. De smokkel van mensen is niet alleen gericht op
    binnenkomst in Nederland, maar ook op vervoer door Nederland naar
    Canada en de Verenigde Staten. Schiphol fungeert in dat geval als
    transitohaven. Het +Sluisteam; heeft thans 775 personen in het
    politieregister opgenomen die op de een of andere manier iets met
    mensensmokkel te maken hebben. Ongeveer 325 daarvan zijn actief
    geweest op Schiphol. In een periode van 5 maanden (1 oktober 1994
    tot en met 28 februari 1995) zijn er door het rechercheteam 169
    (waarvan 85% op Schiphol) onderzoeken verricht die hebben geleid
    tot 34 aanhoudingen. Tegen 17 verdachten is het onderzoek nog
    gaande.

    Bij de Marechaussee is een groep bekend die in Twente actief was
    op het gebied van mensensmokkel. Deze groep heeft ook een tak die
    zich met de import van marihuana heeft beziggehouden (zie het
    deelrapport over de lokale situatie in Enschede). Het betrof een
    Pakistaan die samen met een groep andere Pakistaanse Sikhs uit
    India via Nederland over land en vervolgens per vliegtuig naar
    Engeland, de Verenigde Staten of Canada transporteerde. De
    +asielzoekers; waren afkomstig uit Duitsland, Belgik en Nederland.
    Zij betaalden flinke prijzen om naar het land van bestemming te
    worden gebracht. Voor het transport van illegalen kreeg de groep
    assistentie van personeel op Schiphol. Vanuit Sikhtempels in
    Rotterdam en Keulen werden valse en vervalste paspoorten naar
    Schiphol gebracht en ter plekke overhandigd aan de illegalen; of
    zij werden ook gebruikt om tickets te kopen en vluchten te boeken.
    Vanuit de lounge van Schiphol werden de Sikhs naar de vliegtuigen
    begeleid. Enkele groepsleden beschikten over een luchthavenpasje
    waardoor zij ongestoord in de beschermde gebieden van Schiphol
    konden komen. Zij begeleidden de Sikhs buiten de paspoortcontrole
    om. Onduidelijk is hoe de criminele groep was georganiseerd en wat
    de kenmerken van de leden waren. Behalve op deze ene groep heeft de
    Koninklijke Marechaussee weinig zicht op criminele groepen die
    achter de mensensmokkel zitten. Zo is geen enkele Chinese groep bij
    het rechercheteam bekend, terwijl uit diverse
    rapportages van de regiokorpsen in Nederland naar voren komt dat
    Chinezen zich actief met mensensmokkel zouden bezighouden om hen
    als illegale arbeidskrachten in de keukens van de Chinese
    restaurants in te zetten (zie het deelrapport van Fijnaut in
    verband met de Chinese groepen). De omstandigheden waaronder
    illegale Chinezen moeten werken zijn erbarmelijk en het kan jaren
    duren voordat zij hun +schuld; aan de criminele groepen hebben
    terugbetaald. Ook worden zij als verklikker ingezet om Chinese
    restauranthouders af te persen. In Duitsland is door het
    Bundeskriminalamt meer onderzoek verricht naar groepen die zich met
    mensensmokkel bezig houden (Sieber en Bvgel, 1993). Om de smokkel
    van mensen te kunnen regelen moeten criminele groepen beschikken
    over een logistiek netwerk. Dit netwerk van medeplichtigen heeft
    men nodig om de vluchtelingen of de vrouwen voor de prostitutie te
    ronselen, om de reisroute uit te stippelen en te organiseren, het
    transport en de begeleiding van de reis, om de benodigde
    reispapieren, persoonsdocumenten te leveren en om de illegalen in
    het land van bestemming onder te brengen. Minimaal zijn ongeveer 10
    personen betrokken bij elk transport. Ieder lid vervult daarin een
    vaste rol en heeft een bepaalde taak uit te voeren. De meeste
    betrokkenen hebben geen vaste plaats in de groep maar verlenen,
    tegen een aantrekkelijke vergoeding, hand- en spandiensten aan de
    groep (denk hierbij aan kelners, portiers, taxichauffeurs, en
    dergelijke). De mensensmokkel wordt in het algemeen georganiseerd
    door groepen die uit hetzelfde land als de gesmokkelden afkomstig
    zijn. De werving van vrouwen voor de prostitutie vindt vaak in
    bordelen plaats onder prostituees, of in clubs, bars en discotheken
    waarbij hen een goede en goed betaalde baan voorgespiegeld wordt
    waarmee zij aan de armoede kunnen ontkomen. Het betreft zowel
    vrouwen die wetenschap hebben van wat hen te wachten staat, als
    vrouwen die hiermee volledig onbekend zijn. Eenmaal in Nederland of
    een ander westers land worden zij gedwongen in de prostitutie te
    werken. In Oost-Europa zijn zelfs voor de werving van vrouwen
    speciale bureaus voor dit doel in het leven geroepen. Sommige
    bureaus functioneren voor de buitenwereld als huwelijksbureau. Niet
    zelden gaat achter een huwelijksbureau, im- en exportbedrijf of een
    reisbureau een dekmantelbedrijf schuil van waaruit de smokkel wordt
    georganiseerd. Vluchtelingen bereikt men via mond-op-mond-reclame.
    Via contacten in hotels of reisagentschappen en opvangcentra kan
    men met de hulp van handlangers naar de organisatie worden
    gebracht.

    Mensensmokkel gaat altijd gepaard met andere strafbare feiten.
    Er wordt gebruik gemaakt van vervalste documenten, de handel
    daarin, er worden blanco reisdocumenten verhandeld en in een aantal
    gevallen worden tevens drugs gesmokkeld. Veelal gebeurt dat laatste
    in opdracht van de criminele groep als bijzondere voorwaarde om
    door deze groep Nederland binnen te worden gesmokkeld.

    Elke groep heeft de beschikking over een vervalser van
    reispapieren en andere bescheiden. Meestal zijn zij autodidact. Om
    de benodigde visa in ontvangst te nemen moet het paspoort van de
    gesmokkelde worden afgegeven om te worden vervalst of om de
    vereiste visa bij corrupt ambassadepersoneel te krijgen. Illegalen
    die een strafblad hebben moeten zich een geheel nieuwe identiteit
    aanmeten. Verder zijn er transporteurs en koeriers actief. De
    laatsten zorgen ervoor dat de paspoorten op de juiste plaats
    terecht komen en bij de juiste persoon. Transporteurs verzorgen de
    reis als chauffeur in het geval de reis per auto(bus) gaat en als
    +begeleider; wanneer het vliegtuig wordt gekozen. De route en het
    transportmiddel worden zo gekozen dat wordt voldaan aan twee
    voorwaarden. De aankomst in het land van bestemming moet met zo min
    mogelijk controlepunten gepaard gaan en de reis moet lonend zijn
    voor de criminele groep (veel mensen tegelijk + weinig reistijd +
    lage kosten). Om de grenscontroleurs om de tuin te leiden worden
    retourtickets gekocht. De doorvoer naar een ander land dan
    bijvoorbeeld Nederland gaat als volgt. Een lid van de groep koopt
    een enkele reis naar een willekeurige stad in de VS. De illegaal
    krijgt een retourticket. In de transitruimte wisselen de illegaal
    en het groepslid hun boardingkaart en ticket uit.

    In het land van bestemming worden de illegalen door de criminele
    groep opgevangen en vervolgens naar plaatsen elders (woningen,
    hotels) gebracht. De opvang verloopt met de minste risico’s wanneer
    de illegalen door personeel van een luchthaven buiten de controles
    om van het vliegveld kunnen worden +gesluisd;. Hulp van binnenuit
    heeft als voordeel dat (1) medeplichtigen beschikken over een pas
    die hun aanwezigheid op verschillende plekken op de luchthaven
    mogelijk maakt, (2) zij kennen de procedures en controles, en (3)
    zij zijn goed thuis in het land van bestemming en de plaats van
    aankomst.

    Uit de analyse van het BKA komt naar voren dat handelaren in de
    praktijk niet of nauwelijks solistisch opereren (Sieber en Bvgel,
    1993). Vrijwel altijd zijn er meer daders bij betrokken. Weliswaar
    geeft een persoon bij aanhouding op heterdaad aan +alleen te hebben
    gehandeld;, maar daaraan mag weinig realiteitswaarde worden
    toegekend. In ieder geval reist men altijd in groepen, met
    vervalste of valse papieren. Soms worden mensen bewust
    achtergelaten in de internationale ruimte (zonder papieren en
    zonder de taal machtig te zijn) of worden illegalen wel met
    papieren op het vliegtuig gezet, maar worden de papieren tijdens de
    reis vernietigd. Als de illegale smokkel mislukt, dan wordt vrijwel
    zeker asiel aangevraagd. De criminele groep heeft de illegalen
    daarop voorbereid en hen enige informatie gegeven hoe te handelen
    wanneer zij voortijdig worden ontdekt.

    Luchtvaartmaatschappijen zijn in het kader van een verscherpt
    asielbeleid tegenwoordig verplicht de papieren
    van passagiers grondig op hun geldigheid te controleren op straffe
    van een hoge geldboete. Door een scherpere controle bij het
    inchecken, voor vertrek vanaf Schiphol, wordt het moeilijker zonder
    goede papieren te reizen. Hiermee trachten de autoriteiten te
    voorkomen dat mensen via Schiphol naar andere landen worden
    doorgesluisd. Het is onbekend wat de aard en de omvang van deze
    vorm van mensensmokkel is.


    vorige        
    volgende        
    Inhoudsopgave en zoeken