• Buro Jansen & Janssen is een onderzoeksburo dat politie, justitie, inlichtingendiensten, de overheid in Nederland en Europa kritisch volgt. Een grond-rechten kollektief dat al 30 jaar publiceert over uitbreiding van repressieve wetgeving, publiek-private samenwerking, bevoegdheden, overheids-optreden en andere staatsaangelegenheden.
    Buro Jansen & Janssen Postbus 10591, 1001EN Amsterdam, 020-6123202, 06-34339533, signal +31684065516, info@burojansen.nl (pgp)
    Steun Buro Jansen & Janssen. Word donateur, NL43 ASNB 0856 9868 52 of NL56 INGB 0000 6039 04 ten name van Stichting Res Publica, Postbus 11556, 1001 GN Amsterdam.
  • Publicaties

  • Europa

  • Politieklachten

  • Bijlage X – 10.2. Fysieke verplaatsingen

    10.2. Fysieke verplaatsingen

    Het fysiek verplaatsen van geld door middel van weekendtassen of
    per post komt, blijkens de informatie die uit opsporingsonderzoeken
    is verkregen, geregeld voor. Deze wijze van transport kan
    plaatsvinden in het kader van betalingen binnen de drughandel.
    Herone en cocane die vanuit Nederland wordt uitgevoerd naar het
    Verenigd Koninkrijk, blijkt bijvoorbeeld veelal te worden betaald
    met het geld dat met de straathandel is verdiend. Dit straatgeld,
    merendeels bestaande uit kleine coupures, wordt in tassen gepropt
    en door geldkoeriers naar Nederland gebracht (Van Duyne, 1995, p.
    167).

    Met het fysieke verplaatsen kan soms worden volstaan om het geld
    vrij aan te kunnen wenden in de economie. Het geld wordt
    eenvoudigweg getransporteerd naar een land waar geen vragen worden
    gesteld over de herkomst. Turkije is zo’n land. In een recent
    rapport van de FATF wordt geconcludeerd dat Turkije, dat vanwege
    zijn ligging en zijn open economie aantrekkelijk is voor
    witwassers, te aarzelend is in het treffen van wettelijke
    maatregelen tegen witwassen. Witwassen is tot op heden nog niet
    strafbaar volgens Turks recht (FATF, 1995, p. 11). Voor de Turkse
    heronehandelaar die zijn misdaadgeld in Turkije wil investeren,
    volstaat derhalve het verplaatsen van het geld van Nederland naar
    Turkije. Noot

    Fysiek verplaatsen kan ten slotte ook, zo is uit tal van
    opsporingsonderzoeken gebleken, een eerste stap zijn in een
    witwastraject. Het geld wordt vanuit Nederland gebracht naar een
    land waar de controle op placement (het brengen van geld binnen het
    bancaire verkeer) geringer is en minder uitzonderingen op het
    bankgeheim bestaan dan in Nederland. Concreter: de opmaat voor
    witwassen van veel misdaadgeld is contante storting bij een
    Luxemburgse bank. Het evidente voordeel van fysiek verplaatsen is
    dat het geldtransport, anders dan bijvoorbeeld een girale
    overboeking, geen enkel papieren spoor achterlaat en bovendien
    weinig deskundigheid verlangt. Bovendien kan de eigenaar van het
    geld de regie volledig in handen houden. Hij hoeft zijn geld niet
    toe te vertrouwen aan ondergrondse banken (hierover direct meer) en
    hij behoeft niet voor het loket van een bonafide bankinstelling die
    onderworpen is aan controlemaatregelen, te verschijnen, tenzij de
    fysieke verplaatsing onderdeel uitmaakt van een groter
    witwastraject waarbij contante geldopnames plaatsvinden.

    Aan fysieke verplaatsingen zijn ook nadelen verbonden. De kans
    bestaat dat het geld wordt gestolen of in beslag wordt genomen. Ook
    de praktische problemen bij het transporteren van grote
    hoeveelheden geld moeten niet worden onderschat. Grote hoeveelheden
    papiergeld zijn zwaar. Een dollarbiljet weegt ongeveer 1 gram,
    hetgeen betekent dat grote sommen geld al gauw ettelijke tientallen
    kilo’s wegen. Het geldvolume kan zulke problemen opleveren, dat
    transport met weekendtassen niet meer volstaat.

    Uit het Gouden-Kalfonderzoek, waarop later in dit hoofdstuk nog
    zal worden teruggekomen, bleek dat voor het transport van geld uit
    Belgi naar Nederland bestelauto’s werden gebruikt van een firma die
    gespecialiseerd was in waardetransporten. Wisselkantoren kunnen de
    hier geschetste transportproblemen deels verlichten door kleine
    coupures in grotere om te wisselen. Zo bestaat het vermoeden dat de
    vraag naar het Nederlandse 1.000 guldenbiljet en het Zwitserse
    1.000 francbiljet voortvloeit uit de wenselijkheid om het contante
    geld in grote coupures voorhanden te hebben. Deze twee biljetten
    vertegenwoordigen de hoogste waarden ter wereld en zijn tevens
    waardevast.

    De meest radicale oplossing voor al deze verplaatsingsproblemen
    is het omzetten van valuta in andere waarden, bijvoorbeeld in
    diamanten. Deze waardevaste belegging levert aanzienlijk minder
    verplaatsingsproblemen op. Uit een onderzoek van enkele jaren
    geleden bleek dat op deze wijze voor miljoenen guldens aan waarde
    getransporteerd is over de lijn Nederland-Canada-Singapore. Toch
    kan ook hier door de omvang van het bedrag een kink in de kabel
    komen. Via een platte bankemploye, die een onjuiste
    betalingsopdracht uit laat gaan, wordt door een Nederlandse bank
    bijna twintig miljoen gulden overgemaakt naar een Zwitserse
    bankrekening. De bedoeling is dat het bedrag onmiddellijk (voordat
    men onraad ruikt) contant wordt opgenomen en – om praktische
    redenen – meteen in diamanten wordt omgezet. Een juwelier krijgt
    opdracht om deze diamanten ter plaatse te leveren. Het lukt hem op
    het laatste moment niet om op het afgesproken tijdstip zoveel
    diamanten te leveren. Er treedt hierdoor enige vertraging op in de
    opname van het geld. Wat de criminele organisatie vreesde, gebeurt:
    de Zwitserse bank bekijkt de transactie nog eens, neemt contact op
    met de Nederlandse bank en corrigeert de overboeking (als casus 17
    in deel 1 beschreven).

    Dergelijke problemen waarmee het fysieke verplaatsen gepaard
    gaat, worden vermeden wanneer banken of pseudobanken worden
    ingeschakeld. Het grote probleem hiervan is dat dit normaliter een
    papieren spoor nalaat, waarvan fiscus en politie naderhand dankbaar
    gebruik kunnen maken.


    vorige        
    volgende        
    inhoudsopgave en zoeken