• Buro Jansen & Janssen is een onderzoeksburo dat politie, justitie, inlichtingendiensten, de overheid in Nederland en Europa kritisch volgt. Een grond-rechten kollektief dat al 30 jaar publiceert over uitbreiding van repressieve wetgeving, publiek-private samenwerking, bevoegdheden, overheids-optreden en andere staatsaangelegenheden.
    Buro Jansen & Janssen Postbus 10591, 1001EN Amsterdam, 020-6123202, 06-34339533, signal +31684065516, info@burojansen.nl (pgp)
    Steun Buro Jansen & Janssen. Word donateur, NL43 ASNB 0856 9868 52 of NL56 INGB 0000 6039 04 ten name van Stichting Res Publica, Postbus 11556, 1001 GN Amsterdam.
  • Publicaties

  • Europa

  • Politieklachten

  • Bijlage X – 3.1. Inleiding

    3. VERSCHIJNINGSVORMEN VAN FRAUDE

    3.1. Inleiding

    Bij het exploreren van het omvangrijke en complexe fraudegebied
    dient ten behoeve van de overzichtelijkheid enige ordening te
    worden aangebracht. Anders dan de meeste van de tot dusverre
    ondernomen pogingen om tot een vorm van categorisering te komen, is
    in de onderhavige studie niet het accent gelegd op het object of de
    aard van de fraude – resulterend in de bekende reeks van
    belasting-, premie-, beleggings-, faillisementsfraude enz., maar is
    bij de beschrijving van de aangetroffen fraudepatronen gekozen voor
    een tweedeling die gebaseerd is op de impact die de fraude heeft op
    de reguliere marktverhoudingen. Een onderscheid is aangebracht
    tussen fraudes die in hoofdzaak parasitair van aard zijn en
    fraudes waarin sprake is van een symbiose met de wettige
    omgeving.

    Teneinde bovengenoemd onderscheid te verduidelijken moeten de
    rol en houding van de wettige marktpartijen ten opzichte van het
    scala van frauduleuze activiteiten in de beschouwing worden
    betrokken. Voorop staat dat de reguliere markt doorgaans
    slachtoffer is van fraude, in de zin dat het marktmechanisme wordt
    verstoord en daarmee ook de concurrentieverhoudingen; in bepaalde
    gevallen kan een dergelijke marktverstoring zelfs leiden tot de
    ondergang van n of meer legale bedrijven. Op het niveau van de
    lokale, nationale en/of supranationale overheid is veelal sprake
    van aanzienlijke financile schade in de vorm van ten onrechte
    uitgekeerde subsidies en/of het derven van inkomsten. Op het niveau
    van de individuele burger ten slotte kan gewezen worden op de grote
    en kleine beleggers die als gevolg van een frauduleuze constructie
    een deel van hun vermogen in rook zien opgaan. Bij de fraudevormen
    die in dit rapport als parasitair worden aangeduid, overheerst dit
    element van slachtofferschap. De benadeelde partijen worden
    leeggezogen door de fraudeurs en hebben geen enkele baat bij de
    nieuw ontstane marktverhoudingen. Behalve aan de reeds aangehaalde
    frauduleuze beleggingsconstructies valt daarbij te denken aan
    BV-fraudes, waarin met achterlating van een groot aantal
    crediteuren rechtspersonen worden misbruikt en opgeblazen.

    In tegenstelling tot de parasitaire fraudevormen zijn in geval
    van een symbiotische relatie de actoren op de wettige markt niet
    alleen als slachtoffers van het frauduleuze handelen aan te merken,
    maar is in meer of mindere mate sprake van een verwijtbare
    betrokkenheid van (een deel van) de wettige nijverheid bij de
    misdaadhandel. De betrokkenheid van reguliere marktpartijen kan
    uiteenlopen van het afnemen van goederen tegen onwaarschijnlijk
    lage prijzen, het doen van een spontane handreiking aan fraudeurs
    tot aan het zelf initiren van een zwarte/grijze markt. Van dit
    brede spectrum van verwevenheid tussen frauduleus en regulier
    marktgedrag volgt in paragraaf 3.3 een aantal voorbeelden.

    Op elke poging tot categorisering valt af te dingen dat de
    sociale werkelijkheid geweld wordt aangedaan doordat de casustiek
    ingepast moet worden in een (a priori of a posteriori) ontworpen
    model. Zo kan ook ten aanzien van de in deze studie gehanteerde
    tweedeling worden gesteld dat sommige fraudevormen zich moeilijk
    eenduidig als parasitair dan wel als symbiotisch laten inkaderen.
    In veel fraudezaken zijn zowel marktpartijen aan te wijzen die
    slechts nadeel ondervinden van het frauduleuze handelen, als
    marktdeelnemers die met dezelfde fraudeconstructie meeliften en
    daarvan profijt trekken.

    Dit brengt ons bij de vraag waarom desondanks gekozen is voor de
    tweedeling parasitair-symbiotisch. Zoals in de komende hoofdstukken
    uitgebreid uit de doeken zal worden gedaan, heeft genoemde
    differentiatie betekenis voor de wijze waarop de criminele groepen
    worden ingericht, de teweeggebrachte schade en, niet in de laatste
    plaats, de wijze waarop fraudeurs zich trachten te immuniseren ten
    opzichte van de vijandige buitenwereld. Teneinde het bovengenoemde
    onderscheid in te kleuren zullen in de onderstaande paragrafen aan
    de hand van casustiek de activiteiten en modus operandi van de
    bestudeerde dadergroepen nader tegen het licht gehouden worden.
    Tevens zal ten aanzien van een aantal fraudevormen de context
    worden geschetst waartegen het frauduleuze handelen
    plaatsvindt.


    vorige        
    volgende        
    inhoudsopgave en zoeken