• Buro Jansen & Janssen is een onderzoeksburo dat politie, justitie, inlichtingendiensten, de overheid in Nederland en Europa kritisch volgt. Een grond-rechten kollektief dat al 30 jaar publiceert over uitbreiding van repressieve wetgeving, publiek-private samenwerking, bevoegdheden, overheids-optreden en andere staatsaangelegenheden.
    Buro Jansen & Janssen Postbus 10591, 1001EN Amsterdam, 020-6123202, 06-34339533, signal +31684065516, info@burojansen.nl (pgp)
    Steun Buro Jansen & Janssen. Word donateur, NL43 ASNB 0856 9868 52 of NL56 INGB 0000 6039 04 ten name van Stichting Res Publica, Postbus 11556, 1001 GN Amsterdam.
  • Publicaties

  • Europa

  • Politieklachten

  • Bijlage X – 4.5. Recapitulatie

    4.5. Recapitulatie

    Nadere bestudering van de dadergroepen die op fraudegebied
    actief zijn, heeft uitgewezen dat fraudeurs een bont gezelschap
    vormen: aan de ene kant van het spectrum vinden we afgegleden white
    collar criminals en aan de andere zijde opgeklommen blue collar
    criminals. De groep fraudeurs bestaat voor het merendeel uit
    autochtone Nederlandse mannen, behorend tot de na-oorlogse
    generatie.

    Meer dan drie kwart van de hoofdverdachten blijkt al eerder met
    justitie in aanraking te zijn geweest; van deze groep beschikt ruim
    een derde over 5 of meer justitile antecedenten. Deze notoire
    recidivisten hebben zich vooral toegelegd op vermogens- en
    fraudedelicten. Er is met andere woorden sprake van een niet gering
    aantal gewoontefraudeurs. Mengvormen van drughandel en
    georganiseerde fraude komen nauwelijks voor.

    Bij fraudevormen waarin sprake is van een symbiose met de
    wettige omgeving, blijken dadergroepen meer marktgebonden te
    opereren dan bij parasitaire fraudevormen. Deze bevinding kan niet
    los worden gezien van de noodzaak om, in geval van penetratie in
    een legale bedrijfstak, over enige basale kennis te beschikken
    omtrent de gang van zaken in de desbetreffende branche.

    De aard van de samenwerking tussen personen en groepen laat zich
    het beste omschrijven als netwerkvorming. Er is slechts een gering
    aantal dadergroepen aangetroffen die doorgaan voor min of meer
    zelfstandige organisaties. In het merendeel van de gevallen worden
    op ad hoc basis combines gevormd. Veel van deze
    samenwerkingsverbanden zijn slechts een kort leven beschoren.

    Het gebruik van geweld als machtsmiddel om de naleving van
    regels af te dwingen of een voorbeeld te stellen is in de
    fraudewereld tamelijk ongewoon. Geweldsuitingen trekken niet alleen
    onnodig veel aandacht van de opsporingsinstanties, maar evenzeer
    van de wettige omgeving. Wel laat de casustiek betrekkelijk veel
    gevallen van intimidatie en bedreiging zien. Vaak gaat er van de
    houding en het gedrag van de leidinggevenden al enige dreiging uit.
    Veel fraudeurs weten zelfverzekerdheid en brutaliteit te paren aan
    een vlotte presentatie. Met die kwaliteiten pakken zij niet alleen
    hun slachtoffers, maar vaak ook hun eigen medewerkers in. Positieve
    sancties zijn zeker zulke belangrijke machtsmiddelen als negatieve
    sancties: individuele medewerkers streven naar erkenning, status,
    maar belangrijker nog, naar een ruime beloning op het materile
    vlak. Loyaliteit moet met andere woorden ook (deels) worden
    gekocht.

    Als gevolg van de netwerkvorming die het merendeel van de
    fraude-organisaties karakteriseert, hebben de hoofdverdachten van
    de verschillende dadergroepen uiteraard veel contacten met andere
    dadergroepen. Deze conclusie heeft niet alleen betrekking op
    Nederland, maar ook op de ons omringende landen. Ten aanzien van
    verschillende fraudevormen, zoals BTW-fraude en koppelbazerij, is
    er zonder meer sprake van grensoverschrijdende netwerken. Er zijn
    signalen dat criminele groepen uit het voormalige oostblok een
    dominante positie in de EU trachten in te nemen ten aanzien van de
    illegale handel in vlees-, zuivel- en landbouwprodukten. Vanuit
    Zuidoost-Azi zouden onder meer grootschalige textielfraudes en
    merkvervalsingen worden aangestuurd. Als gevolg van het in dit
    opzicht te wensen overlatende empirische materiaal is onduidelijk
    gebleven hoe dergelijke internationale syndicaten eruit zien en
    opereren. Nader onderzoek zal hierover uitsluitsel moeten bieden.
    Nu valt echter al te voorspellen dat de toenemende globalisering
    van het handelsverkeer de nodige impact zal hebben op de aard en
    omvang van de fraudepatronen en criminele netwerken die in het
    Europa van de toekomst aan het licht zullen komen.


    vorige        
    volgende        
    inhoudsopgave en zoeken