Paul IJsbrand Kraaijer en zijn spiegelpaleis: Van Buttonboy tot Spion

I – INLEIDING

Op 3 juni 2011 kondigde De Telegraaf de onthulling van een informant in extreem-linkse kringen aan. Met op de achtergrond de zee is in een korte video te zien hoe John van den Heuvel een man interviewt die zegt dat hij 25 jaar voor de inlichtingendienst heeft gewerkt. Dezelfde dag is de naam van de persoon in de video bekend: Paul Kraaijer.

De volgende dag verschijnt op pagina 6 van dezelfde ochtendkrant een eerste artikel dat gevolgd wordt door een tweede op 6 juni 2011. Kraaijer wordt neergezet als spion. In de weken die volgen gaat de discussie in de media en op internet vooral over de dubbelrol die Paul al die jaren zou hebben gespeeld: journalist en informant.

Het verhaal van Paul wordt als waarheid aangenomen, maar gezien het gebrek aan details zijn er grote vraagtekens te zetten bij de claim van de ‘spion’. Tevens rijst de vraag of De Telegraaf wel onderzoek naar Kraaijer heeft gedaan. Vragen aan de AIVD leveren niets op, dus is daarvoor uitgebreid bronnen raadplegen en archief-/persoonsonderzoek nodig.

John van den Heuvel heeft Kraaijer op 31 mei 2011 geïnterviewd, het eerste artikel verscheen op 4 juni. Het contact tussen van den Heuvel en Kraaijer is weliswaar al eerder tot stand gekomen, maar veel opzienbarende details heeft de ‘informant’ dan nog niet verteld. In Suriname, waar Paul thans woont, ontstaat ophef over zijn informantenrol en wordt hij door de journalistenvakbond aan de kant gezet.

Vervolgens probeert Kraaijer nog zijn verhaal in boekvorm uit te brengen, maar als uitgevers geen interesse tonen, biedt hij het op zijn weblog als pdf-bestand aan tegen betaling. Vervolgens wordt het door derden op het internet gepubliceerd. ‘Het dubbelleven van een AIVD-infiltrant/informant’ is in wezen een uitgebreide versie van de artikelen in De Telegraaf, veel nieuwe feiten staan er niet in. Wel veel persoonlijke dingen over het denken, doen en laten van Paul. De krant die Kraaijer jarenlang heeft ondersteund, gevolgd en ruimte heeft geboden voor zijn acties, de Zwolse Courant, kopt op 1 oktober na publicatie van het online-manuscript: ”AIVD-mol’ loopt leeg, maar wie wil het weten?’

lees meer

Afgelopen zomer werd ‘Carlijn’, fotografe in opleiding, door de RID Amstelland benaderd met de vraag of zij voor hen foto’s wilde maken van linkse activisten. Carlijn weigerde resoluut, maar hield een naar gevoel over van het huisbezoek.

lees meer

In de VS is een controverse ontstaan naar aanleiding van een publicatie over de mogelijke aanwezigheid van een FBI-informant bij de Black Panthers in de jaren ’60. Deed Richard Masato Aoki het nu wel of niet?

Op 20 augustus 2012 publiceerde The Center for Investigative Reporting (CIR) een verhaal over Richard Masato Aoki, een voormalig lid van de Black Panther Party in de jaren ’60-’70 en inmiddels overleden. Op de website van CIR gaf Seth Rosenfeld het artikel de titel ‘Man who armed Black Panthers was FBI informant, records show.’ De San Francisco Chronicle publiceerde nog dezelfde dag exact hetzelfde verhaal met de titel ‘Activist Richard Aoki named as informant.’ Het nuanceverschil in de kop van markeert de discussie die zich ontpopte in de dagen die volgden.

lees meer

Op 28 november 2010 maakte Wikileaks in samenwerking met vijf dagbladen (The New York Times, The Guardian, Der Spiegel, Le Monde en El País) enkele documenten van de 251.287 diplomatieke telegrammen (cables) afkomstig van Amerikaanse ambassades en consulaten openbaar. In de maanden die volgden werd er veel aandacht aan deze cables besteed, maar al snel verschoof de publiciteit naar de voorman van Wikileaks, Julian Assange.
lees meer

nieuwsblog.burojansen.nl is een initiatief van Buro Jansen & Janssen. Op nieuwsblog posten wij artikelen, berichten, verhalen en andere zaken van derden. Het gaat hierbij om berichten over veiligheids-, inlichtingen- en politiediensten in binnen- en buitenland. Ook verhalen over de Wet Openbaarheid van Bestuur, mensenrechtenschendingen en aanverwante onderwerpen komen aan bod. Het betreft informatie dat we tijdens onze onderzoeken verzameld hebben maar ook afkomstig is van derden: kritische burgers, sympathisanten, journalisten en NGO’s.
lees meer

Voor je ligt, na ruim een jaar arbeid, een rekonstruktie en analiese van ‘DE AFFAIRE GARDINER’. Zestig pagina’s over een van de belangrijkste naoorlogse aan het licht gekomen en toegegeven infiltratiezaken. Lees hoe de BVD de vredesbeweging niet alleen infiltreert, maar ook provoceert. Deze publikatie is gemaakt door ‘de rekonstruktiegroep’: een dertigtal aktivisten uit, de vredesbewegingen en anti-militaristiese kring. Meer precies is het onderzoek en schrijfwerk uitgevoerd door een deelgroep uit die rekonstruktiegroep; de zg. onderzoekgroep. Na een jaar werken is het resultaat voorgelegd aan de rekonstruktiegroep en is besloten tot publikatie. De publikatie als zodanig is verzorgd en wordt uitgegeven door AMOK.
lees meer

Bij het toezichtsrapport inzake de rubricering van staatsgeheimen door de AIVD
Bij de uitoefening van zijn taken heeft de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD) in belangrijke mate te maken met staatsgeheime informatie. Staatsgeheime informatie raakt het belang van de Staat of van diens bondgenoten. Voorkomen moet worden dat staatsgeheime informatie ter kennis komt van personen die niet tot kennisneming daarvan gerechtigd zijn. Staatsgeheime informatie moet op een voorgeschreven wijze als zodanig worden aangemerkt. Het aanmerken van informatie als staatsgeheime informatie is het rubriceren. De Commissie van Toezicht betreffende de Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten (hierna: de Commissie) heeft een onderzoek verricht naar de vraag of de AIVD de rubricering van staatsgeheimen juist toepast. lees meer

Wordt dan donateur. Ook voor 2013 weer veel plannen. Natuurlijk een serie nieuwsbrieven met eigen onderzoek, maar ook enkele websites. Een archief website over de inlichtingendiensten, Crowd Digging, de Nederlandse cables, waarbij de informatie achter de Wikileaks documenten boven tafel wordt gehaald, onderzoek naar Mark Kennedy (engelse infiltrant in de milieubeweging), veilig internetten website, misschien nu eindelijk een magazine over preventief fouilleren, en eindelijk een nieuw boek project. Daarnaast zijn wij vraagbaak en proberen mensen te ondersteunen. Al die plannen en het werk kosten ook geld. Vandaar dat Jansen & Janssen 50 nieuwe donateurs zoekt die maandelijks met 10 euro ons werk ondersteunen. Wordt donateur of vraag familie, vrienden en bekenden donateur te worden. ING 603904 ten name van Stichting Res Publica, Postbus 11556, 1001 GN Amsterdam. Res Publica is de stichting van Jansen & Janssen (IBAN: NL56 INGB 0000 6039 04, BIC: INGBNL2A).
Buro Jansen & Janssen is aangemerkt als ANBI (Algemeen Nut Beogende Instellingen) instelling. Dit betekent voor mensen die ons willen steunen het volgende:
– Als een instelling door de Belastingdienst is aangewezen als een ANBI, kan een donateur giften van de inkomsten- of vennootschapsbelasting aftrekken (uiteraard binnen de daarvoor geldende regels).
Voor Buro Jansen & Janssen betekent dit:
– Een ANBI hoeft geen successierecht of schenkingsrecht te betalen over erfenissen en schenkingen die de ANBI ontvangt in het kader van het algemeen belang.
– Uitkeringen die een ANBI doet in het algemene belang zijn vrijgesteld voor het recht van schenking.

Op 3 juni 2011 kondigde De Telegraaf de onthulling van een informant in extreem-linkse kringen aan. Met op de achtergrond de zee is in een korte video te zien hoe John van den Heuvel een man interviewt die zegt dat hij 25 jaar voor de inlichtingendienst heeft gewerkt. Dezelfde dag is de naam van de persoon in de video bekend: Paul IJsbrand Kraaijer. Vervolgens verschijnen er twee artikelen over het leven van Paul Kraaijer op 4 en 6 juni 2011.

In de weken die volgen gaat de discussie in de media en op internet vooral over de dubbelrol die Kraaijer al die jaren zou hebben gespeeld: journalist en informant. Er ontstaat ophef over zijn informantenrol en in Suriname, waar Paul thans woont, wordt hij door de journalistenvakbond en zijn werkgever aan de kant gezet. Vervolgens probeert Kraaijer nog zijn verhaal in boekvorm uit te brengen, maar als uitgevers geen interesse tonen, zet hij het op het internet. ‘Het dubbelleven van een AIVD-infiltrant/informant’ is in wezen een uitgebreide versie van de artikelen in De Telegraaf, veel nieuwe feiten staan er niet in.

Hier volgt een korte schets van het onderzoek en de conclusies. Het volledige onderzoek is als pdf te downloaden of de website van Jansen & Janssen te lezen.

Het onderzoek
artikel als pdf (samenvatting onderzoek)

Op 3 juni 2011 kondigde De Telegraaf de onthulling van een informant in extreem-linkse kringen aan. Met op de achtergrond de zee is in een korte video te zien hoe John van den Heuvel een man interviewt die zegt dat hij 25 jaar voor de inlichtingendienst heeft gewerkt. Dezelfde dag is de naam van de persoon in de video bekend: Paul Kraaijer.

De volgende dag verschijnt op pagina 6 van dezelfde ochtendkrant een eerste artikel dat gevolgd wordt door een tweede op 6 juni 2011. Kraaijer wordt neergezet als spion. In de weken die volgen gaat de discussie in de media en op internet vooral over de dubbelrol die Paul al die jaren zou hebben gespeeld: journalist en informant.

Het verhaal van Paul wordt als waarheid aangenomen, maar gezien het gebrek aan details zijn er grote vraagtekens te zetten bij de claim van de ‘spion’. Tevens rijst de vraag of De Telegraaf wel onderzoek naar Kraaijer heeft gedaan. Vragen aan de AIVD leveren niets op, dus is daarvoor uitgebreid bronnen raadplegen en archief-/persoonsonderzoek nodig.

Het onderzoek
CV Paul Kraaijer
enkele stukken Rechtbank Zwolle
stukken mbt Emmaschool
No Pasaran Zwolle pamflet 1991
Reis naar Nicaragua 1991
installatie Ruitenberg 1994
telefoonrekening AFA Paul Kraaijer
blogger profiel Paul Kraaijer
visitekaartje Paul Kraaijer
interview Zwolse Courant 1991
interview Zwolse courant 1996
interview GroenLinks Magazine
publicatie Kraaijer 2011
publicatie Kraaijer 1995
publicatie Kraaijer 1996
knipsels 1994
knipsles 1995
AFA Nieuwsbrief 1
AFA Nieuwsbrief 3
AFA Nieuwsbrief 4
AFA Nieuwsbrief 5
AFA Nieuwsbrief 6
AFA Nieuwsbrief 7
AFA Nieuwsbrief 8
AFA Nieuwsbrief 8 twee
AFA Nieuwsbrief 9
AFA Nieuwsbrief 10
AFA Nieuwsbrief 11
AFA Nieuwsbrief 11 twee
AFA Nieuwsbrief 12
Kort (samenvatting)

Afgelopen zomer werd ‘Carlijn’, fotografe in opleiding, door de RID Amstelland benaderd met de vraag of zij voor hen foto’s wilde maken van linkse activisten. Carlijn weigerde resoluut, maar hield een naar gevoel over van het huisbezoek.

het artikel als pdf

In de VS is een controverse ontstaan naar aanleiding van een publicatie over de mogelijke aanwezigheid van een FBI-informant bij de Black Panthers in de jaren ’60. Deed Richard Masato Aoki het nu wel of niet?

artikel als pdf
Activist Richard Aoki named as informant
Man who armed Black Panthers was FBI informant, re
Man who armed Black Panthers was FBI informant, re
FBI files reveal new details about informant who a

Op 28 november 2010 maakte Wikileaks in samenwerking met vijf dagbladen (The New York Times, The Guardian, Der Spiegel, Le Monde en El País) enkele documenten van de 251.287 diplomatieke telegrammen (cables) afkomstig van Amerikaanse ambassades en consulaten openbaar. In de maanden die volgden werd er veel aandacht aan deze cables besteed, maar al snel verschoof de publiciteit naar de voorman van Wikileaks, Julian Assange.

artikel als pdf
Een geprinte cable
Een van de tafels met cables
De maquette van de Crowd Digging tafels

nieuwsblog.burojansen.nl is een initiatief van Buro Jansen & Janssen. Op nieuwsblog posten wij artikelen, berichten, verhalen en andere zaken van derden. Het gaat hierbij om berichten over veiligheids-, inlichtingen- en politiediensten in binnen- en buitenland. Ook verhalen over de Wet Openbaarheid van Bestuur, mensenrechtenschendingen en aanverwante onderwerpen komen aan bod. Het betreft informatie dat we tijdens onze onderzoeken verzameld hebben maar ook afkomstig is van derden: kritische burgers, sympathisanten, journalisten en NGO’s.

Jansen & Janssen nieuwsblog

Samenvatting van Dangerous Partnership
Als link toegevoegd ook het vervolg rapport van 2014

The United Nations is increasingly hiring Private Military and Security Companies (PMSCs) for a wide array of se¬curity services. The UN’s leadership says these services are needed to protect the organization’s staff and worldwide operations from growing threats and unprecedented dangers. But many reports from governments, NGOs and the media have shown how PMSCs have committed serious human rights abuses, killed or injured innocent civilians, engaged in financial malfeasance and committed many other breaches of the law. Given the track record of these companies, serious questions arise as to whether PMSCs are appropriate UN partners for the complex task of cre¬ating a secure, just and lawful world. Opacity around the UN’s use of PMSCs has so far prevented a healthy debate.
This report aims to clarify the issue and reflect on its implications for the future of the UN. The report will consider the problems as well as possible solutions – not just through regulatory reform but also through re-thinking the UN’s ap¬proach to peace and security frameworks more generally. It is our hope to stimulate debate and discussion, so as to break through the silence and to re-think the role of a more democratic and effective UN in the years ahead. lees meer